• PKK’nin Avrupa Birliği ‘terör örgütleri listesi’nden çıkarılması talebiyle Avrupa Adalet Divanı’nda açılan davaya ilişkin konuşan avukatlar, mahkemenin PKK’yi dikkate aldığını belirtti. 

ERKAN GÜLBAHÇE / BRÜKSEL

PKK’nin Avrupa Birliği “terör örgütleri listesi”nden çıkarılması talebiyle Avrupa Adalet Divanı’nda açılan davanın duruşması Lüksemburg’da görüldü. Dava, 2014-2020 yılları arası listeye itirazı kapsıyor. Tarafların dinlenildiği duruşmada mahkeme heyeti, kararın açıklanacağı tarihini daha sonra taraflara bildireceğini belirterek duruşmayı bitirdi. Konuya ilişkin basın toplantısı düzenleyen avukatlar Marieke Van Eik ve Tamara Buruma, sorularımızı yanıtladı. 

Mahkeme PKK’yi dikkate aldı

PKK’nin avukatları duruşmanın seyrine dair, “Duruşma gayet iyi geçti. Konunun daha net bir şekilde tartışılıp gerçeklerin ortaya konulması için net ve somut sorular soruldu. Uzun bir mahkeme sürecini geride bırakmış bulunuyoruz. Bu süreçte hukuki olarak birçok şey dile getirildi. Yaşanan bu tartışmalarda kendi görüşlerimizi ortaya koymamız çok önemliydi. Bu görüşün yansıması ise özellikle mahkeme heyetinin halkların kendi kaderlerini tayin hakkı üzerine durmasından kaynaklıydı. Mahkeme heyeti bu konuya ilişkin PKK’yi dikkate aldığını göstermiş oldu” dedi. 

Karar 7 ay içinde çıkabilir 

Kararın yaklaşık olarak 7 ay içerisinde açıklamasını beklediklerini ifade eden avukatlar, “Bu karar, 2018’den açıklanan karardan farklı olabilir. Çünkü mahkeme heyeti alacağı kararda bütün argümanları derinlemesine inceleyerek bir karar alacaktır. 2018 kararında sadece bir bölümü ele alarak karar vermişti” ifadelerini kullandı. 

Karar diğer davaları etkileyecek 

Buradan çıkacak olan kararın 2020-2022 yıllarını kapsayan üçüncü davayı da etkileyeceğini vurgulayan avukatlar, “Üçüncü dava bugün tartıştığımız vakaya çok benziyor. Bu karar 2021’de başlattığımız davaya yön verecektir. Beklentimize göre bu dava PKK’nin listede tutulup tutulmayacağına ilişkin en önemli sonucu doğuracak” dedi.

AK özür diledi

Avrupa Konseyi’nin mahkemenin kararını uygulamaması durumunda neler olacağına dair de görüş bildiren avukatlar, “Mahkeme heyeti 2018’de alınan kararın neden uygulamadığı noktasında Avrupa Konseyi’ne ciddi eleştiriler getirdi. Mahkeme heyeti, ‘2018’in bir sonuç kararı vardı ve sen karara uymak için bir şeyler yapmak zorundaydın. Neden kararıma saygı gösterip uygulamadın?’ dedi. Avrupa Konseyi de bu kararı uygulamadığı için üzüntülerini belirtip, mahkeme heyetinden özür diledi. Kararın uygulanmaması ve bağlayıcı olmaması için askıya alınması gerektiği talebinde bulunması gerekiyordu” ifadelerini kullandı. 

Yeterli bir gerekçe değil

Hamas ve Tamil Elam Kurtuluş Kaplanları (LTTE) kararlarına değinen avukatlar, “Heyetin bu konuya ilişkin kendi yargılaması var. Ve konsey tarafından dile getirilen argümanlarda benzerlikler var. Ama bizce çok önemli ve belirleyici farklarda var. Ve bu kararlar bize şunu gösteriyor; Konsey terörizm riskini gerekçelendirmek için sadece askeri eylemleri baz alıyor. Bizim üstünde durduğumuz konu ise tamda buydu. Biz onlara şunu anlatmaya çalıştık; Sadece askeri eylemler örnek verilerek terörizm gerekçelendirilemez. Heyet LTTE ve Hamas kararlarında bunu onaylamıştı ama PKK davasında tam da bu konuya ilişkin belirleyici farkın altını çizdik” diye belirtti. 

Yönlendirme olabilir 

Öcalan’ın deklarasyonlarına dikkat çekilmesine ilişkin ise avukatlar şunları söyledi: “Heyetin bu konuya dönük argümanlarımızı kabul edip etmediğini önümüzdeki süreçte göreceğiz. Şunu görmüş olduk; konsey bir örgütün ‘terör’ listesinden çıkarılması için bir barış sözleşmesi imzalaması gerektiğini beyan etti. Bizim argümanımız ise bu adil bir yaklaşım değildir üzerineydi. Çünkü eğer diğer taraf sözleşmesini imzalamak istemezse, yani TC devleti, o zaman o diğer taraf bir örgüt ‘terör’ listesinde tutulup tutulmayacağına ilişkin yönlendirme yapabilir. Yani TC devleti barış sözleşmesini imzalamamakla konseyin ‘terör’ listesinde tutulma koşullarına göre PKK’nin ‘terör’ listesinde tutulmasını yönlendirebilir.”

 

İç çatışma ‘terör’ faaliyeti değildir 

Sorunu sadece silahlı eylem çerçevesinde ele alınamayacağını belirten PKK tarafı avukatları, bir iç silahlı çatışmanın otomatik olarak “terörist” olarak sayılamayacağını ifade etti. Mahkeme heyeti, oturumda kendi kaderini tayin hakkı çerçevesinde PKK mücadelesini ele alarak tartışmayı daha da derinleştirdi. Suriye’de yaşananların durumun yeniden ele alınmasını gerektirdiğini belirten hakim, Avrupa Konseyi’nin neden değişen koşulları dikkate almadığını da eleştirdi. 

Kamuoyuna açıklık dikkate alınmadı 

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 1999’da şiddet dışında demokratik çözüme hazır olduğu yönündeki mesajlarını da hatırlatan hakim, Avrupa Konseyi’nin bu yeni unsurlara ilişkin ne düşündüğünü de sordu. Avrupa Konseyi’nin avukatı, PKK’nin birçok kez ateşkes ilan ettiğini ve daha sonra ihlal ettiğini iddia etti. Ancak mahkeme, Avrupa Konseyi’nin Öcalan’ın açıklamasının “kamuoyuna açık” karakterini dikkate almadığı izleniminde olduğunu söyledi. Mahkeme duruşmayı tek duruşmada bitirdi. Karar tarihi daha sonra taraflara bildirilecek.