• PKK’nin Avrupa Birliği ‘terör örgütleri listesi’nden çıkarılması talebiyle Avrupa Adalet Divanı’nda açılan dava Lüksemburg’da bulunan Avrupa Adalet Divanı Birinci Derece Mahkeme’sinde görüldü. Mahkeme, Avrupa Konseyi’nin kararlara itiraz edebileceğini ancak mahkemenin iptal ettiği bir karara karşı Konsey’in kopyala yapıştır yaparak itiraz etmesini şaşırtıcı buldu. 
• PKK’nin avukatı Buruma, PKK’nin hiçbir zaman askeri hedeflere yönelik eylemlerini inkar etmediğini belirtti. Karşı tarafın sunduğu bir “eylem” listesinden bahseden Buruma, bu eylemlerin “terörist” eylem olduğuna dair herhangi bir kanıtın bulunmadığına dikkat çekti.

ERKAN GÜLBAHÇE/LÜKSEMBURG

PKK’nin Avrupa Birliği ‘terör örgütleri listesi’nden çıkarılması talebiyle Avrupa Adalet Divanı’nda açılan davanın duruşması Lüksemburg’da bulunan Avrupa Adalet Divanı Birinci derece mahkemesinde görüldü. Dava, 2014-2020 yılları arası listeye itirazı kapsıyor. Duruşmayı, KONGRA-GEL Eşbaşkanı Remzi Kartal ve KCK Yürütme Konseyi üyesi Zübeyir Aydar, KCDK-E Eşbaşkanı Fatoş Göksungur’un da aralarında bulunduğu çok sayıda Kürt siyasetçi izledi. Davada PKK yöneticileri adına savunmayı avukatlar Marieke Van Eik ve Tamara Buruma yaptı. Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Komisyonu ile İngiltere, Fransa ve Hollanda’nın müdahil olduğu davada, Avrupa Konseyi avukatları da savunma yaptı.

Silahlı çatışmaların parçası 

Avrupa Divanında saat 09.30’da başlayan duruşmada ilk söz PKK yöneticileri adına avukat Tamara Buruma’ya verildi. Buruma, sekiz yıllık bir davanın ardından bugün sorunun esastan görüleceğini ifade etti. 2018 yılındaki kararı hatırlatan Buruma, PKK’nin hiçbir zaman askeri hedeflere yönelik eylemlerini inkar etmediğini belirtti. Karşı tarafın sunduğu bir “eylem” listesinden bahseden Buruma, bu eylemlerin “terörist” eylem olduğuna dair herhangi bir kanıtın bulunmadığına dikkat çekti. Buruma, 2019 yılı için sunulan “eylem” listesinin, askeri hedeflere dönük oluğunu vurgulayarak, bunun silahlı çatışmanın bir parçası olduğunun altını çizdi. 

Dayanak yok

Avrupa Konseyi’nin avukatı “tek bir terörist eylemin yeterli” olduğunu iddia etse de savını detaylandırmadı. Konsey avukatı, “PKK’nin terörist örgütler listesine alınması haklıdır” diye ısrar ederek, “terörist eylem” riskini gerekçe gösterdi. Avrupa Komisyonu avukatı ise daha çok İngiltere’nin 2021’de Hamas ve Tamilli örgüt Tamil Elam Kurtuluş Kaplanları’na (LTTE) ilişkin aldığı kararların gerekçelerini dillendirdi. Avrupa Konseyi’nin dayanaklarından biri de İngiltere’nin 2021’de  Tamiller ve Hamas’a gibi örgütlere ilişkin aldığı kararlardı. 

Suçlamalar ret edilmeli 

Mahkeme hakiminin bir sorusu üzerine PKK’nin avukatı Buruma, 2019 kararı ve bahsedilen eylemlere ilişkin suçlamaların reddedilmesini istedi.

Mahkeme talebi anlamsız buldu 

Avrupa Konseyi Avukatı, dava avukatlarının PKK yöneticileri Murat Karayılan ve Duran Kalkan ile görüşmedikleri için hem avukatlığını hem de onlar adına savunma yapmamaları gerektiğini belirtti. Mahkeme başkanı ise avukatların 8 yıldan beri savunma yaptıklarını şimdi böyle bir isteğin anlamsız olduğunu belirterek, bu talebi ret etti. 

Mahkeme başkanı, PKK’nin ‘terör örgütleri listesi’ne alınmasının İngiltere gibi devletlerin argümanlarına dayandırılarak alındığını, oysa daha iyi bir çalışma yapılarak Avrupa Birliğinin kendi argümanlarıyla böylesi bir listeyi oluşturması gerektiğini söyledi. 

Argümanların genişletilmesi istendi 

Mahkeme hakimi taraflara çok sayıda soru yöneltti. Hakim, baskıcı bir rejime karşı silahlı mücadelenin otomatik olarak “terörist” sayılamayacağına ilişkin avukatların sunduğu argümanların daha da geliştirmesini istedi. Avukat Tamara Buruma, bir iç silahlı çatışmadaki tüm eylemlerin otomatik olarak ‘terörist’ sayılamayacağının altını çizerken, bu iç çatışmanın o ülkeyi demokratikleşme amacını taşıdığını vurguladı. 

Kopyala yapıştır itiraz ediyorlar 

Avrupa Konseyi, yanıtında burada söz konusu olanın Kürt halkı değil, PKK olduğunu savundu. Mahkeme Başkanı, Avrupa Konseyi’nin mahkemenin kararlarını dikkate almadığına ilişkin oluşan izlenimi sordu. Hakim, Avrupa Konseyi’nin kararlara itiraz edebileceğini ancak “Mahkemenin iptal ettiği bir karara karşı Konsey’in kopyala yapıştır yaparak itiraz etmesi şaşırtıcı” dedi. Hakim, Avrupa Konseyi’nin kararlara saygı duyması gerektiğini vurgulayarak, 2018 kararının Avrupa Konseyi tarafından neden uygulanmadığını da sordu.

Dosyaya hakimlerdi

Gazetemize konuşan MAF-DAD Belçika Temsilcisi Av. Şahin Tücer, hakimlerin iki tarafa da önemli sorular sorulduğunu belirtti. Davayı değerlendiren Tücer şöyle devam etti: “Mahkeme Avrupa Konseyine 2018’de PKK’nin haksız yere ‘terör örgütleri listesi’nde bulunduğuna dair kararının uygulanmaması noktasında Avrupa Konseyini oldukça sıkıştırdı. 2018’de Adalet Divan’ının Avrupa ‘terörist örgütler listesi’nde bahse geçen argümanları iptal etmesine rağmen Avrupa Konseyi PKK’yi 2019’da aynı gerekçelerle Avrupa Adalet Divan’ının kararına rağmen Avrupa ‘terör örgütleri listesi’ne almasını eleştirerek mahkemenin aldığı karara saygı duyması gerektiğini belirtti. Ki nitekim Avrupa Konseyi bu kararı uygulayamadığı için üzgün olduğunu belirterek bir anlamda Avrupa Adalet Divan’ından dolaylı özür diledi.”

Olumlu sonuç çıkabilir

Mahkemede halkların kendi kader tayin hakkının üzerine tartışmalar olduğunu söyleyen Tücer, “Ha keza ‘terör listesi’ ile halkların kendi kaderini tayin hakkı arasındaki bağlar üzerine ciddi tartışmalar yaşandı. 2018 yılında alınan karar üst mahkeme tarafından usulen bozuldu. Tekrardan alt mahkemeye göndererek esasa üzerinden tekrardan görüşülmesi gerektiğine vurgu yaptı. Bu mahkemeden sonra kalacak karar usulen bir daha bozulamaz” dedi. Tücer, şimdiye dek yapılan tartışmalar ile mahkemeden olumlu bir sonuç çıkacağını inandığını belirtti.

Haber yayına hazırlandığında sonuç duruşması halen devam etmekteydi. Mahkemenin nihai kararının ne zaman kamuoyuna açıklanacağı bilinmiyor.

 

Ne olmuştu? 

PKK yöneticilerinden Murat Karayılan ve Duran Kalkan, 1 Mayıs 2014’te Hollandalı Prakken d’Oliveira Hukuk Bürosu aracılığı ile Lüksemburg’da bulunan Avrupa Adalet Divan’ında Avrupa Birliği ‘terör örgütleri listesi’ne karşı dava açmıştı. PKK yöneticilerini hukuk bürosu adına avukatlar Marieke Van Eik ve Tamara Buruma savundu. 1 Mart’ta 2018’de Avrupa Adalet Divan’ı birinci derece Mahkemesinde gerçekleşmiş, 15 Kasım 2018’de de karar açıklanmıştı. 2014-2018 yılları arasında Avrupa Konseyi tarafında oluşturulan 8 ‘terör örgütleri listesi’ hakkında verilen kararda PKK’nin haksız yere ‘terör listesinde’ bulunduğuna dair oy birliği ile karar almıştı.   

Ancak Avrupa Konseyi kararı temyize götürdü. Temyiz Mahkemesi, PKK lehine olan kararı bozdu ve başvurunun yapıldığı ilk derece mahkeme olan Genel Mahkeme’de tekrardan görülmesine karar verdi. Temyiz Mahkemesinde, davacı avukatlar 7 gerekçe ile PKK’nin haksız yere ‘terör listesinde’ bulunduğunu söylemişti. Mahkeme 7 gerekçenin sadece bir tanesini ele alarak karar oluşturduğunu dile getiren avukatlar, geri kalan altı gerekçenin ele almadığını belirtmişti. 31 Mart’ta 2018’de görülen duruşmanın 7 gerekçeden sadece bir tanesi üzerinde gerçekleştirildiği için yeterli bir tartışma ortamı olmadığını belirtilmişti.  

Avrupa Adalet Divan’ının kararına rağmen 2018 yılından sonra altı ayda bir düzenlenen ‘Avrupa terör örgütleri listesine’ PKK dahil edildi. Kürt tarafı ise 7 Mart 2019’da yeni listeye karşı dava açtı.