Batma olmazsa da büyümek zor

• Harput adlı işletmenin sahibi İrfan Aydın, Almanya’da gastronomi sektörünün büyük bir daralma yaşadığını belirterek, düşük faizli kredi desteği olmadan krizden çıkmanın zor olduğunu söyledi.

NİZAM BARAN / KÖLN

Almanya’da koronavirüs salgını nedeniyle gastronomi sektörü de önemli bir daralma yaşadı. Almanya Başbakanı Angela Merkel ve kurmayları önceki gün tedbirleri gevşetme kararını açıklarken, otel ve gastronomi sektörünün bundan nasıl etkileneceğini önümüzdeki günler gösterecek.

Biz de 2008 yıllından beri Köln’de bu alanda önemli bir yere sahip olan kuru gıda, süt ve peynir ürünleri, içecek vb. ürünlerin toptan ve perakende satışını yapan Harput’un, Köln-Mülheim’da bulunan mağazasını ziyaret ettik.

Girişte bizi işletmenin sahibi Karakoçanlı İrfan Aydın karşıladı. Korona salgınından önceki durumdan farklı olarak ne bekleme kuyruğu ne de yoğun kalabalık var. Sakin bir hava hakim.  Gastronomi sektörün büyük bir daralma yaşandığını kaydeden Aydın, devletin düşük faizli kredisi olmadan bu krizden çıkmanın zor olduğunu söyledi.

Koronavirüs öncesi ve sonrasında müşteri sayınızda bir değişim yaşandı mı?

Başlangıçta müşteri kitlemiz ağırlıkta Kürt, Türk ve İranlılardan oluşuyordu. Ama son üç yıldır Yunan, Alman ve İtalyan müşterilerimizde de artış söz konusu. Yıllardır onlarla kurduğumuz güçlü dostluk bağı sayesinde Harput, kısa süre içerisinde herkes tarafından tanınan bir mağaza oldu. Bu sıcak bağ sayesinde eksikliklerimizi gözden geçirme fırsatı buluyoruz. Tabii bunun yanında servis, kalite ve fiyatlarımızdan memnun olduklarını da söylüyorlar. Koronavirüs öncesi, Köln ve çevresinde yaklaşık 500 müşteriye hizmet veriyorduk. Koronavirüs ardından bu sayı yarı yarıya düştü.

Almanya’da çok sayıda işletme salgın koronavirüs yüzünden kapanmak zorunda kaldı. Sizde durum nedir?

Biz tamamen kapatmaya gitmedik ama işçilerimizi kısa süreli çalışma düzenine geçirmek zorunda kaldık. Ama bu süreçte müşterilerimizin büyük çoğunluğu kapatmak zorunda kaldı. Açık olan bazı küçük işletmeler ise iş yapamadıkları için daralma yaşıyor. Hayatın normale dönmesi için atılan ilk adımlardan sonra da istenen düzeyde bir kıpırdama olmadı. Hükümetin gastronomi sektörü için vereceği karara göre hareket edeceğiz. Çünkü sadece Harput değil, Harput bünyesinde bulunan Mr Falafel fabrikamızın da üretimini durdurmak zorunda kaldık.

Koronavirüs öncesinde Harput GMBH’da 14 kişi ve Mr Falafel fabrikamızda 11 kişi çalışıyordu. Harput mağazamızda sosyal mesafemizi koruyarak hem kendimizi hem müşterimizi korumaya çalışıyoruz. Maskesiz müşteri almıyoruz. Kendimiz de maske takıyoruz. İşçi ve müşterilerimiz için dezenfektan bulunduruyoruz.

Koronavirüs öncesi ve sonrasını ele alırsak nasıl bir tablo ortaya çıkıyor?

Koronavirüs öncesi aslında her şey çok iyi gidiyordu. 2019 yıllını iyi bitirmiştik. 2020’nın Ocak ve Şubat aylarına da önceki senelere göre yüzde 15’lık bir artışla başlamıştık. Bu artışın sene sonuna kadar devam edeceğini düşünürken bütün dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını başladı. Salgın öncesi büyük bir projenin startını vermiştik. Köln’de açtığımız Falafel fabrikasıyla bütün Avrupa’ya açılım yapacak bir hamle planlamıştık. Salgından önce yoğun bir talep olmuştu. Ama salgın sonrası fabrikamızı şu anda durdurmak zorunda kaldık. Bütün işçileri kısa süreli çalışma düzenine almak zorunda kaldık. Ama Köln ve çevresinde büyük ve küçük bütün işletmelerin benzer durumda olduğunu gördük. Müşterilerimizin büyük çoğunluğu hala kapalı.

Devletin açıkladığı yardım paketine siz de başvurdunuz mu? Bu paketler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Devletin işletmeler için teklif ettiği hızlı yardım paketine (sofort hilfe) biz de başvurduk ama henüz bir geri dönüş alamadık. Umarım biz de yakında alırız. Ama bizim gibi işletmeler için en önemli olan ikinci KFW kredi paketidir. Fabrika ve Harput için başvurduk. Eğer kabul edilirse şu an devam eden kriz ve koronavirüs sonrası için büyük bir nefes aldıracak bize. Tek çıkışın bunun olduğunu düşünüyorum. Yoksa bu daralmayı aşmak zor gözüküyor.

İşletmenizde maske ve dezenfektan bulunduruyor musunuz? Talep var mı bu ürünlere? Ürün fiyatlarınızda bir artış var mı?

Bulunduruyoruz ama öyle büyük bir talep yok. Müşterilerimiz için bulundurmak zorunda kalıyoruz. Maske ve dezenfektanlar da bir fiyat artışı var. Ama bizim gastronomi sektörü için sattığımız ürünlerde bir fiyat artışı yok. Salgın öncesi ve sonrası fiyatlarımızda bir artış yok. Ürün tedarik etme sıkıntısı da bulunmuyor. Stoklar dolu.

Koronavirüs bir kaç ay daha böyle devam ederse ne olur sizce?

Bu salgınla mücadele edebilmek için devlet teşviği olmadan bizim gibi işletmelerin ayakta durması zor. Küçük-büyük birçok şirket iflas eder. Alman devletinin açıkladığı paketler önemli. Eğer gerçekten vaat ettiklerini yerine getirirlerse birçok şirket nefes alır. Batmaktan kurtulur ama büyüme kaydedemez.  Biz Harput olarak bu krizden nasıl çıkacağımızı tartışıyoruz. Geçmiş tecrübesi olan şirketler bu krizi kendi lehine de çevirebilir. Bu şekilde bir büyüme kaydedebilir. Bu kriz sonuçlansa da insanların bunu tamamen üzerinden atlatabilmesi için 7-8 aylık süreye ihtiyaç duyulacağını düşünüyorum.