• Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’na 2027 Merkezi Yönetim Bütçesi Kanun Teklifi kapsamında İçişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı 2027 yılı bütçe görüşmeleri devam etti. DEM Parti milletvekilleri, sürece dikkat çekerek devasa bütçeleri eleştirdi.

 

Komisyonda İçişleri Bakanlığı bütçesine ilişkin konuşan DEM Parti Colemêrg Milletvekili Onur Düşünmez, Türkiye Meclisi Köy Boşaltma Komisyonu'nun 905 köy ve 2 bin 523 mezra olmak üzere 3 bin 428 yerleşim biriminin boşaltıldığını kayıt altına aldığını hatırlatarak, "İnsanlar yıllar sonra evlerine dönmek istediğinde bu kez kalekollar, kontrol noktaları, mera ve yayla yasaklarıyla karşılaşıyor. Hakkari’de bugün de köyüne giremeyen, merasına hayvan otlatamayan, kendi bahçesindeki ürününü toplayamayan köylüler var” dedi.

DEM Parti Amed Milletvekili Serhat Eren de İçişleri Bakanlığı bütçesinde Emniyet için 716 milyar, Jandarma için 499 milyar lira istendiğini; toplam 1 trilyon 215 milyar lira ile 30 bin bekçi, 50 bin korucu, yüz binlerce asker ve polis; her kavşakta kamera, her ilde teknik takip, helikopterler ve dronelarla Cumhuriyet tarihinin en büyük iç güvenlik bütçesinin oluşturulduğunu söyledi.

Ayrımcılığın bekçiliği

Eren, şunlara dikkat çekti:

* Geçen ay 20 kadın öldürüldü; her 7 kadından biri koruma kararı varken öldürüldü. 1 trilyonluk bütçe kadınları karakol kapısından sığınağa götüremiyor. Kadınlar güvende değil. Çocuklar ve göçmenler de güvende değil.

* Amed Barosu kayıtlarına göre; uyuşturucuya başlama yaşı 9'a indi. Torbacılar yakalanıyor; oraya diken, eline parayı, beline silahı koyan baron aynı yerde duruyor.

* Yeni nesil çeteler artık canlı yayında tehdit ediyor, sokak ortasında infazlar yapıyor. Esnafı haraca bağlıyorlar, sanayiciyi sokakta yürütmüyorlar.

* Bu devasa bütçe, Kayapınar’da merasını korumak için direnen köylünün üstünde çok güzel çalışıyor.

* Bütçe, bir gecede yüzlerce muhalifi gözaltına almada çalışıyor, ajanlaştırmada çalışıyor, yemek zammını protasto eden üniversiteliyel karşı çalışıyor,. Şafak operasyonlarında çalışıyor, 18 yaşındaki Furkan Oğlak'ın otobüste Kürtçe şarkı dinlediği için saldırıya uğrayıp tutuklanmasında çalışıyor ama tribünlerden Amedspor taraftarlarına sarı torbalar sallanmasına çalışmıyor. Faili meçhuller korunurken evlatlarını arayan analar korunmuyor. Bakanlığınızın bütçesi adaleti bıraktı; nefretin ve ayrımcılığın bekçiliğini yapıyor.

Kayyum rejiminden vazgeçin

DEM Parti Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Saruhan Oluç ise kayyum politikalarının 2016’dan bugüne 10 yıldır devam ettiğini, 150’den fazla belediyeye kayyum atandığını söyledi. Oluç, “Kayyum rejiminden bir an evvel uzaklaşmak, vazgeçmek gerekiyor, çünkü bu yerel demokrasiyi, yerel seçimleri, sandık hukukunu ortadan kaldıran bir mesele. Sayın Bakan siz hâlâ iki ayda bir bu kayyumlar meselesini uzatıyorsunuz. Bazı yerlerde uzatmama imkânı olmasına rağmen yapıyorsunuz. Kayyumlar meselesi, süreç için de  güven artırıcı bir adım our ve bunu bekliyoruz” dedi.

Pozitif barış düzeni için

Ardından konuşan DEM Parti Milletvekili Kamuran Tanhan, sürecin başarısının, çatışma yerine uzlaşmayı, ayrışma yerine bütünleşmeyi, korku yerine güveni esas alan bir toplum ikliminin güçlenmesine bağlı olduğunu söyledi. Tanhan, şunların altını çizdi: “Artık yeni bir süreçteyiz. Yalnızca silahların susmasına dayanan bir negatif barış hali gerekli ama yeterli değildir. Kalıcı ve onurlu bir çözüm; yapısal, kurumsal ve simgesel eşitsizliklerin ortadan kaldırıldığı, özgürlük, adalet ve eşit yurttaşlık değerleri ekseninde inşa edilmiş bir pozitif barış düzenini ve mutlaka demokratik cumhuriyet ufkunu zorunlu kılıyor.”

Devlet ile yurttaş ilişkisi

Barışın toplumsallaşmasının, yurttaşların gündelik hayatında devlet ile kurduğu ilişkilerin değişmesine bağllığına işaret eden Tanhan, şöyle devam etti: "Bu ilişkinin en somut ve en görünür olduğu kurum ise doğrudan İçişleri Bakanlığıdır. Yurttaşlar, ana dilini konuşuyorken, kendi kültürünü ve kimliğini kamusal alanda yaşatıyorken okulda güvenli bir eğitim ortamı ararken ya da bir afet anında devletin koruyucu ve onarıcı elini beklerken karşısında güvenlik politikalarını ve uygulamalarını bulmaktadır.”

Barışın sürdürülebilirliği

Güvenlik bürokrasisi ve kolluk pratikleri demokratikleşmeden, iç güvenlik anlayışı tehdit odaklı paradigmadan hak ve özgürlükler odaklı paradigmaya evrilmeden hiçbir barış sürecinin sürdürülebilir olmadığını hatırlatan Tanhan, "İçişleri Bakanlığının 2026 pratiği ve 2027 bütçe teklifi ile yapısı, barış iklimini büyütecek yönde bir değişimi göstermedi” dedi.

Eşbaşkanları göreve başlatın

Komisyonda söz alan DEM Parti Êlih Milletvekili Mehmet Rüştü Tiryaki, kayyumlara bile kayyum atandığını, kayyumun bir yönetim biçimi hâline geldiğini belirterek, şunları hatırlattı: 

* 2016’da ilk kez bizim belediyelerimize kayyum atadığınızda gerekçeniz hendeklerdi.

* 2019’da artık ortada hendek yoktu. Bu kez de eşbaşkanlık sistemini bahane yaptınız.

* 2024’te ise mahkeme kararlarını bile değil, soruşturmaları gerekçe göstererdiniz.

Berat etmelerine rağmen

Tiryaki, "Mesele gerçekten ne soruşturmalar ne de davalardı. Ahmet Türk, gerekçe olarak gösterdiğiniz davalardan beraat etti ama hâlâ görevine başlatmıyorsunuz. Bahçesaray Belediye Eşbaşkanımız, görevden uzaklaştırıldığı dosyadan beraat etti; İdare Mahkemesi, kayyum atanmasının hukuka aykırı olduğuna karar verdi ama göreve başlatmadınız. Toplumun sürece destek vermesi için atacağınız en önemli adımlardan biri kayyum uygulamasına son vermek olacaktır. Bu hukuksuzluğu daha fazla sürdürmeyin ve arkadaşlarımızı göreve başlatın” şeklinde konuştu.

Uyuşturucudaki çelişki

DEM Parti Wan Milletvekili Zülküf Uçar ise uyuşturucuyla mücadeleye ilişkin adli verileri karşılaştırdı. Uçar, 2021'de Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 188. maddesi (uyuşturucu madde imal ve ticareti) kapsamında açılan kamu davası sayısının 613 olduğunu, günümüzde ise bu sayının yarı yarıya düşerek 322’ye gerilediğini belirtti. Buna karşın TCK’nin 191. maddesi (uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak) kapsamında açılan dosyaların neredeyse iki kat arttığına dikkat çeken Uçar, “Uyuşturucu kullanımı arttıkça uyuşturucu tacirleri korunuyor mu? Organize bir şekilde bu işi yürütenlere açılan soruşturma sayıları düşerken kullanım sayısı artmışsa gerçekçi bir çözüm üretemiyorsunuz demektir” diye konuştu.

DEM Parti Şirnex Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, faili meçhul cinayetler, kayıp vakaları ve cezasızlık politikalarına ilişkin eleştirilerini dile getirdi. İrmez, konuşmasında Hürmüz ve Şimoni Diril çifti, Nihat Kazanhan ve Gülistan Doku dosyalarını gündeme taşıyarak İçişleri Bakanlığına sorular yöneltti.İrmez, konuşmasının sonunda İçişleri Bakanlığının güvenlik bütçesi de dahil olmak üzere 1 trilyon 881 milyar 569 milyon liralık 2027 yılı bütçesinin faillerin ortaya çıkarılması ve adaletin sağlanması için kullanılıp kullanılmayacağını sordu.

Güler sunum yaptı

Plan ve Bütçe Komisyonu, Milli Savunma Bakanlığı ile ona bağlı kuruluşların '2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi' ile '2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere dün AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Savunma Bakanı Yaşar Güler, bütçe üzerine sunum yaptı. Bakan Güler, oluşturulan 'Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu' ve ilgili alt kurulların çalışmalarını büyük bir eşgüdüm içerisinde ve kararlılıkla sürdürdüğünü söyledi. Güler, "Ancak önümüzdeki dönemin en kritik hususu ortaya konulan iradenin sahada somut bir karşılık bulmasıdır” diyerek, sürecin başından beri söylediklerini tekrarladı. ANKARA