Eko-aktivist mi? Blokajcı mı? 

• Azeri “eko-aktivist” eylemciler Laçin koridorunu bloke ederek Dağlık Karabağ’ı nefessiz bırakmaya çalışıyor. Laçin koridoru 12 Aralık'ta 10:30 civarında, Azeri ‘aktivistlerin’ Şuşa (Şuşi) yakınlarındaki girişe çadırlar kurmalarından sonra kapatıldı. Ermenistan ve Dağlık Karabağ/Artsakh Cumhuriyeti endişelerini dile getirdi ve barış güçlerini yanıt vermeye çağırdı.

Bu, Ermenistan ile Dağlık Karabağ arasındaki trafiğin bu ay ikinci kez engellenişi. Sivil giysili Azeriler daha önce 3 Aralık'ta üç saat boyunca yolu kapatmıştı. oc.media.org’nin haberine göre, Rus barış gücü karakolunun önünde toplanan Azeriler, bölgedeki barış güçlerini Azeri ‘ekolojistlerin’ Ağdara'daki (Martakert) madencilik faaliyetlerini gözetlemesine izin vermemekle suçladılar. Rus komutan General Andrey Volkov'la görüşme talep ettiler ve barış gücünün bu konudaki eylemsizliğini kınayan döviz ve pankartlar taşıdılar. 

‘Yasadışı madencilik’ iddiası

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Rus barış güçlerini daha önce defalarca şu anda kontrolleri altında olan bölgeye Azeri yetkililerin ve uzmanların girmesine izin vermeye ve o bölgede ‘doğal kaynakların yasadışı kullanımını önlemeye’ çağırmıştı. 

Azerbaycan, bölgede “özellikle Gizilbulag altını ve Damirli bakır-molibden yataklarında” yasadışı madencilik yapıldığını ve madenciliğin olumsuz ekolojik sonuçları olduğunu iddia ediyor. 

Azerbaycan devlet temsilcileri ve Rus barış gücünden üst düzey kişiler arasında 3 ve 7 Aralık'ta ‘maden yataklarının yasadışı kullanımı’ ve doğal kaynakların çıkarıldığı alanların gözetlenmesi prosedürü hakkında görüşmeler yapıldı. 

Azeri uzmanların Ağdara bölgesindeki madenlere yönelik gözetim ziyareti 10 Aralık tarihinde kabul edildi, ancak bölge sakinleri ve maden çalışanları toplanıp grubun girişini engellediği için bu ziyaret gerçekleşmedi. 

Dağlık Karabağ'ın resmi organları, eylemin Dağlık Karabağ’daki yetkililerle veya madenleri işleten kurumla mutabık kalınmadığı için gerçekleştiğini bildirdi. Azerbaycan medyası, bu engellemenin “önceden planlanmış” olduğunu savunuyor.

11 Aralık’ta, Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Rusya’ya bir nota gönderdi ve ilgili alanlara “engelsiz erişim” talep ederek bu tür ziyaretlerin engellenmesini veya şarta bağlanmasını “kabul edilemez” olarak tanımladı. 

“Hayatta kalma mücadelesi”

Ermenistan başbakanı Nikol Paşinyan, Azerilerin eylemlerine, Laçin koridorunun bloke edilmesinin Dağlık Karabağ halkına yönelik üç koldan süren soykırımın parçası olduğunu söyleyerek tepki verdi.

Soykırım Suçuna Karşı Dördüncü Küresel Forum’un açılışında konuşan Paşinyan, bu üçlü soykırımı şöyle açıkladı: “İlki Dağlık Karabağ'ın nüfusunun azaltılması, ikincisi Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ toponimlerine ve tarihi ve kültürel eserlerine karşı yürüttüğü yıkım politikası nedeniyle yaşanan kimlik kaybı, üçüncüsü ise Dağlık Karabağ'daki Ermeni nüfusunun fiilen fiziksel imhası.”

Ancak Paşinyan, Azerbaycan ile Dağlık Karabağ arasındaki “diyalog ve işbirliğinin 'soykırımı önlemede en önemli araçlar” olduğunu da vurguladı. 

Ermenistan büyükelçisi Edmon Marukyan, yolun kapatılmasını Ermenistan, Azerbaycan ve Rusya arasındaki 2020 ateşkes anlaşmasının “ağır ihlali” olarak nitelendirdi.

Dağlık Karabağ Cumhurbaşkanı Arayik Harutyunyan, Azerbaycanlı protestocuları “yanlış ve sahte nedenler” temelinde yolu kapatmakla suçladı ve Azerbaycan'ın “etnik temizlik ve nüfusun yerinden edilmesini” amaçladığını belirtti. 

Ayrıca, Rus barış güçlerinin “yol güvenliğimizin garantörü olarak hareket edeceğini, bu tür provokasyonları ve anlaşma ihlallerini önlemek için tüm araçları kullanacaklarını umduğunu” dile getirdi. 

Dağlık Karabağ Parlamentosu ise Rus barış güçlerine “Azerilerin benzer insanlık dışı eylemlerini en sert tedbirlerle engelleme” çağrısında bulundu. 

“Artsakh Cumhuriyeti vatandaşlarına, Azerilerin kışkırtıcı eylemlerini ortak çabalarla engellemek için kararlılık göstermeye ve tetikte olmaya çağrıyoruz. Hayatta kalma mücadeleleri sırasında birçok zorluğun üstesinden gelen halkımız, öyle görünüyor ki bugün bir kez daha zorluklarla karşı karşıya,” ifadesi okundu.

Öte yandan, ekolojistler, Azerbaycan’ın petrol ve doğalgaz çıkarma ve işleme tesisleri nedeniyle kendi topraklarında yaşanan çevresel yıkım ve bunun yöre halkı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, Azerilerin Laçin Koridoru’nu bloke etmelerini ekolojik kaygılarla gerekçelendirmelerini ikiyüzlülük olarak nitelendirdiler. Ayrıca, kendilerini ‘eko-aktivist’ olarak tanımlayan grubun Rus barış gücü askerleri önünde yaptıkları protestoda taşıdıkları barış sembolü beyaz güvercinleri eylem sırasında öldürmeleri trajik sahnelere neden oldu. Rus askerlere bağıran bir Azeri, avucunda sıkı sıkı tuttuğu güvencinin ölmesine sebep oldu. HABER MERKEZİ