• TÜİK hileli işsizlik rakamlarına karşın DİSK, gerçek tabloyu gözler önüne seriyor. Geniş tanımlı işsiz sayısı 9,5 milyon, çalışmaya hazır işsizlerin sayısı 4 milyon 136 bin ve artık iş ümidini yitirenlerin sayısı 1,4 milyon. Mevcut istihdam ise 733 bin azaldı.

 

İstihdam ve işsizlikteki vahim tablo sürüyor. TÜİK’in perdelenmiş verileri, işgücü piyasalarındaki gerçek tabloyu yansıtmıyor. TÜİK’e göre işsizlik oranı 1,1 puanlık azalışla yüzde 12,7 seviyesinde gerçekleşti, ancak gerçek durum yüzde 26.4.

TÜİK’e göre işsiz sayısı Eylül 2020 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 550 bin kişi azalarak 4 milyon 16 bin kişi oldu. TÜİK’in yöntemine göre, kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin ödeneği alan işçiler iş aramadıkları için işsiz sayılmıyor. İŞKUR’a göre bugüne kadar yaklaşık 3,5 milyon işçi kısa çalışma ödeneği ve 2 milyon 45 bin işçi de ücretsiz izin ödeneği (nakdi ücret desteği) aldı. TÜİK ise bu işçileri istihdamda kabul ediyor. Kısa çalışma ödeneği alamayan, kayıt dışı veya kendi hesabına çalışıp işsiz kalanların önemli bir bölümü ise Covid-19 nedeniyle iş arama eğiliminde olmadığından işgücü piyasası dışına çıktı. TÜİK, onları da işsiz saymadı.

İşsizlik artıyor

DİSK-AR tarafından düzenli olarak hesaplanan ve İşsizlik ve İstihdamın Görünümü raporlarında yer alan geniş̧tanımlı işsizlik metoduna göre; Eylül 2019’da yüzde 20,4 olan geniş̧ tanımlı toplam işsizlik oranı Eylül 2020’de yüzde 26,4 yükseldi. Erkeklerde Eylül 2019’da yüzde 17,8 olan geniş̧ tanımlı işsizlik oranı yüzde 21,8 ve kadınlarda ise Eylül 2019’da yüzde 27,9 olan geniş̧tanımlı işsizlik oranı, yüzde 34,8 yükseldi.

Geniş̧tanımlı işsizliğin artışının en önemli nedeni ümidini yitiren işsizler ile iş aramayıp çalışmaya hazır olanların sayısında Kovid-19 döneminde meydana gelen artıştır.

Eylül 2020’de dar tanımlı toplam işsiz sayısı 4 milyon 16 bin, kadınlarda 1 milyon 85 bin ve erkeklerde 2 milyon 431 bin olarak açıklandı. DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı Eylül 2020’de toplamda 9 milyon 470 bin, kadınlarda 4 milyon 372 bin ve erkeklerde 5 milyon 99 bin olarak hesaplandı.

Kovid-19 etkisiyle revize geniş tanımlı işsiz ve iş kaybı ise Eylül 2020’de toplamda 9 milyon 935 bin, kadınlarda 4 milyon 770 bin ve erkeklerde 5 milyon 165 bin olarak gerçekleşti

İstihdam azalıyor

Ağustos 2018’den itibaren istihdamın düşme eğilimiyle birlikte Türk ekonomisi uzun bir süredir istihdam yaratma kapasitesini kaybetti. Kovid-19 salgını etkisiyle istihdam kaybı hızlanmaya devam ediyor. Eylül 2019’da 28 milyon 440 bin olan toplam istihdam, son bir yılda 733 bin kişi azalarak 27 milyon 707 bine geriledi. Böylece son bir yılda istihdam yüzde 2,6 azaldı.

Kadın işgücü

Bütün veriler kadın işgücünün erkeklere göre Kovid-19’dan daha olumsuz etkilendiğini gösteriyor. Kadınlar, Kovid-19 döneminde ücretli istihdamdan daha fazla çekilmek zorunda kaldı. Kovid-19 bakım emeğine (hasta bakımı, çocuk bakımı, yaşlı bakımı, ev hijyeni gibi) olan ihtiyacı artırdı. Bu duruma çözüm üretilemediği için kadınlar daha fazla istihdam dışına çıkıyor. Öte yandan işletmelerde yaşanan zorluklar da kadınların Kovid-19 döneminde erkeklere göre daha fazla istihdamdan ayrılmasına yol açıyor. Sonuç olarak Kovid-19 döneminde kadınların ev içi iş yükü çok daha fazla arttı.

Eylül 2019’da kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 34,9 iken Eylül 2020’de bu oran yüzde 31,9 düştü. Eylül 2019’da yüzde 72,6 olan erkeklerin işgücüne katılma oranı Eylül 2020’de yüzde 69,5 geriledi . Eylül 2019’da toplam istihdam oranı yüzde 46,1 iken Eylül 2020’de 2 puan azalarak yüzde 44,1’e geriledi. Eylül 2019’da yüzde 63,8 olan erkeklerin istihdam oranı, Eylül 2020’de yüzde 61,7’ye geriledi. Eylül 2019’da yüzde 28,8 olan kadınların istihdam oranı ise Eylül 2020’de yüzde 26,9’a geriledi. Toplam istihdam son bir yılda yüzde 2,6 azalmışken kadınlarda yüzde 5,2 ve erkeklerde yüzde 1,4 azaldı. Böylece erkeklere göre oldukça düşük olan kadınların işgücüne katılım ve istihdam oranları daha da gerilemiş̧ oldu.

İş başında olanların azalması

TÜİK’in işbaşında olanlara ilişkin verisi istihdamda olup referans döneminde en az bir saat çalışmış olanları kapsıyor. İstihdamda olup iş başında olanların sayısında salgının etkisiyle Eylül 2020’de bir düşüş yaşandı. Eylül 2019’da 26 milyon 931 bin kişi işbaşında iken, Eylül 2020’de bu sayı 1 milyon 118 bin kişi azalarak 25 milyon 743 bine geriledi.

1.5 milyona yaklaşan ümitsiz

İşgücüne dahil olmama nedenleri kategorisinde yer alan ve son dönemlerde artış eğiliminde olan ümitsiz işsizler ve iş aramayıp çalışmaya hazır olanların (diğer) sayısı artmaya devam ediyor. Son bir yılda ümitsiz işsizlerin sayısı 772 bin kişi artarak 1 milyon 402 bine ulaştı. İş aramayıp çalışmaya hazır olanların toplamı ise 4 milyon 136 bine yükseldi. Bu durum, iş arama eğiliminin azalmasına işaret ediyor. HABER MERKEZİ

 

İş-aş intiharı

Samsun’un Canik ilçesinde M.I (45) adlı bir yurttaş, işsizlik nedeniyle intihar etti. Polislerin yaptığı incelemelerde yurttaşın intihar etmeden önce bir eline ”iş-aş” yazdığı öğrenildi. Üzerinden ayrıca intihar notu çıkan M.I’nın cenazesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi morguna kaldırıldı. 

CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, önceki akşamkı Meclis oturumunda intihara dikkat çekerek hükümete şöyle seslendi:  ”Dünyadaki ülkelerin sosyal devlet yaklaşımlarına baktığımızda övünecek değil utanılacak bir tablo var. Bu durum yaşanırken, daha geçenlerde 425 milyon TL vergi borcunu sildiğiniz Cengiz İnşaat, 370 milyon TL değerinde lüks uçak almış. Samsun’da vatandaş ölmüş avucunun içinde ‘iş aş’ yazıyor. Sizin iftihar ettiğiniz bu tabloda emekçiler intihar ediyor.”