Varşova’ya günlük fatura

• Otoriter sağcı Başbakan Matheusz Morawiecki’nin yargıyı yönetme çabasının, AB ile Polonya arasında yarattığı kriz büyüyor. AB Adalet Divanı, AB Komisyonu’nun talebi üzerine Polonya'ya her gün için 1 milyon euro para cezası verilmesini kararlaştı. Bu kararın, çözüm getirme gücü ise şüpheli.

 

Lüksemburg'daki Avrupa Birliği (AB) Adalet Divanı, 14 Temmuz'da, Polonya'nın, Anayasa Mahkemesi Disiplin Kurulu'na verilen ve yargı bağımsızlığını engelleyen yetkileri askıya almasını hükmetti. AB Adalet Divanı, özellikle, Disiplin Komisyonu'na, "Avrupa mevzuatını uygulayan yargıçlara yaptırım uygulayabilme, yargı dokunulmazlığını kaldırabilme ve daha önce yargı tarafından alınan tüm kararları geriye dönük olarak askıya alma gücü" veren kararların iptal edilmesi talimatı verdi. Sağcı iktidarın yargı üzerinde hüküm kurmak amacıyla bu düzenlemeleri getirdiğinin farkında olan Komisyon, Polonya'ya defalarca AB Adalet Divanı kararını uygulaması çağrısı yaptı. Polonya hükümeti Anayasa Mahkemesi'ne giderek "Polonya yasalarının AB yasalarının üstünde olduğu" yönünde karar aldırttı.

Karar üzerine AB yönetimi, salgın sonrası ekonomilerin yeniden ayağa kaldırılması için AB Komisyonu tarafından diğer üyelerle birlikte Polonya'ya da verilmesi beklenen 26 milyar euroluk yardımın ilk 5 milyar eurosunun transferini askıya aldı.

Polonya Başbakanı Matheusz Morawiecki, "AB'nin şantajı kabul edilemez. Bize şantajla değil diyalogla gelin" dedi. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ise "Hukukun üstünlüğü ilkesi AB'nin temel ilkesidir ve tartışılamaz. Polonya'ya yaptırım için elimizdeki araçları uygulayacağız" uyarısında bulundu.

Avrupa Komisyonu, 7 Eylül'de AB Adalet Divanı'na başvurarak, kararları uygulamayan Varşova'ya günlük para cezası verilmesini istedi. Polonya hükümeti, bu başvuru karşısında kendisini kararnameyi uygulama yetkisine sahip olmadığını ve konuya ilişkin yargı reformunu bir yıl içinde hazırlayacaklarını söyleyerek savundu.

Polonya'ya her gün için 1 milyon euro para cezası verilmesini kararlaştıran AB Adalet Divanı’nın Başkan Yardımcısı Lars Bay Larsen, "Avrupa Birliği'nin yasal düzenine ve bu birliğin üzerine kurulduğu, özellikle hukukun üstünlüğü gibi değerlere ciddi ve onarılamaz bir zarar gelmemesi için alınan geçici tedbirlerin uygulanması önemlidir" sözleriyle kararın gerekçesini açıkladı. Divan, Polonya hükümetinin yargı sistemini bir yıldan kısa sürede reforme etme planlarının, AB'nin hukuk düzenine ciddi ve onarılamaz bir zarar verilmesini engellemeyeceğini belirtti.

LÜKSEMBURG