Yalnızca ok atmıyormuş

• Türk devletini aile şirketi gibi yöneten Türk Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın baş aktör olduğu bir rüşvet ve kayırma dosyasının incelendiğini haber yapan Reuters kirli ilişki ağının bir ayağının İsveç’te olduğunu yazdı. 

• Bilal Erdoğan ve Fahrettin Altun’un inkar ettiği plan ile ABDli şirketin İsveçli ortağı Dignita Systems AB, Bilal Erdoğan’ın yönetim kurulu üyesi olduğu İbn Haldun Üniversitesi ile Tügva Vakfı'na 10 yılda 54 milyon dolardan az olmayacak düzeyde para aktaracaktı. 

 

Türkiye’de rakiplerini ekarte etmek için Erdoğan ailesine yaklaşan Dignita şirketinin alkolmetrelerinin kulanılması için avantaj sağlamaya çalıştığı haberde yer alıyor. Habere konu olan ve Nisan ayında verilen şikayet dilekçesi üzerine Amerikan Adalet Bakanlığı ve İsveçli savcılar özel ekiplerle iki ülkede de yolsuzlukla mücadele yasalarının çiğnenip çiğnenmediği konusunda ön araştırma yapılması talimatını verdi. 
Reuters, ABD ve İsveç'teki yolsuzlukla mücadele yetkililerinin, bir ABD şirketinin İsveç'teki iştirakinin rüşvet planlarıyla ilgili, Bilal Erdoğan’ın da adının geçtiği bir şikayeti incelediğini belgeledi. Haziran 2022 yılında görüntülenen detaylı bir mesaja da haberinde yer veren ajans bunun için şirketin 4 yıl boyunca çalıştığını aktardı. Bilal Erdoğan ve Fahrettin Altun’un reddettiği plan üzerine yapılan 11 sayfalık bir "pazarlama keşif anlaşması"nda Dignita Systems AB şirketinin ürettiği bir alkolmetrenin Türkiye’de pazar hakimiyeti sağlamasına Bilal Erdoğan’ın yardımcı olması halinde, on milyonlarca dolar komisyon ödemeyi taahhüt ediyor. 

Şirket vazgeçince parayı alamadı
Şirketin önerdiği teklif, Reuters tarafından görülen iletişim ve işletme belgelerinin yanısıra konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak tarafından da detaylandırıldı. Bu planı ve bunun sonucunda ortaya çıkan ön soruşturma haberleştirildi. Yetkililere sunulan bireysel şikayete göre, Bilal Erdoğan’a ulaşan rüşvet ve kayırmayı da içeren projeden İsveçli şirket Dignita Systems AB, geçen yılın sonlarında ani bir kararla vazgeçti. 

Dignita ürünleri için imtiyaz
Dignita'nın Amerikalı sahibi yaptığı açıklamada, Türkiye'de "potansiyel olarak endişe verici uygulamalar" olduğunu öğrendiğini ve ilgili birkaç kişinin işine son verdiğini söyleyerek, projenin durdurulduğunu doğruladı. Şikayete göre şirketin planı, Cumhurbaşkanı Erdoğan yönetiminin Dignita'nın ürününün satışlarını arttıracak düzenlemeleri geçirmesiydi. Bu ürün, sürücü sarhoş olduğunda aracın kontağını kilitleyen gösterge paneli alkolmetresi.

10 milyonlarca dolar verecekti
Şikayete göre Dignita, ürünlerinin satışında 10 yıllık ticari ayrıcalık (münhasırlık) karşılığında, Bilal Erdoğan'ın yönetim kurulu üyesi olduğu iki kuruma paravan bir şirket aracılığıyla on milyonlarca dolar lobi ücreti ödeyeceğini taahhüt etti. Ancak bu girişim Eylül ayında engellendi. 

"İki milyon araca 384 milyon dolar"
Reuters tarafından görülen 11 sayfalık bir "pazarlama keşif anlaşması"nda ayrıntılı bir şekilde ortaya konan stratejinin ilk bölümüne göre, Dignita'nın sahibi olan Amerikan Smart Start'ın Türkiye'deki bir iştiraki, İsveç ve ABD firmaları tarafından seçilen bir kişi tarafından kontrol edilen İstanbul merkezli bir paravan şirkete düzenli danışmanlık ücreti ödemeyi taahhüt etti. Haberde, bu kişinin ismi teoloji profesörü olan siyasetçi İrfan Gündüz olarak ifade edildi. Gündüz'ün firmanın Erdoğan'a yakın üst düzey isimlere trafik yasasının alkolmetre ve kontak kilidinin kullanılmasını da kapsayacak şekilde nasıl değiştirebileceklerini görüşmek üzere ulaşmayı başardıkları ileri sürüldü. İrfan Gündüz de iddaları reddetti. 
Türkiye şirket kayıtlarına göre, geçen yıl temmuz ayında kurulan paravan şirkete ödenecek danışmanlık ücretleri, Dignita'nın kitleriyle donatılmış araç sayısına bağlı olarak cihaz başına ve aylık 50 sent ile üç dolar arasında değiştiği belirtildi. 
Mart 2022 tarihli anlaşma ve Dignita yazışmalarına göre, bu temelde ve öngörülen 10 yıllık münhasırlık süresi boyunca, paravan şirkete aktarılan toplam ücretin 500 bin araç için 54 milyon dolar, iki milyon araç için ise 384 milyon dolar olması öngörüldü.

TÜGVA ve İbn Haldun’a lobi parası
Belirli kategorideki araçlar ve sürücüleri için alkolmetre ve kontak kilidi kullanımının zorunlu hale getirilmesini isteyen firma, karşılığında 10 yıllık ticari münhasırlık anlaşması talep etti. Dilekçede firmanın, ürünlerinin satışı için alacağı münhasırlık anlaşması karşılığında Bilal Erdoğan'ın yönetim kurulu üyesi olduğu İbn Haldun Üniversitesi ile Tügva Vakfı'na paravan bir şirket aracılığıyla "on milyonlarca dolar lobi ücreti ödeyeceğini taahhüt ettiği" ileri sürüldü.

Babası gibi inkar etti
Dignita'nın icra kurulu başkanı Anders Eriksson, şirketten ayrılmak üzere olduğu ve gizlilik anlaşması imzaladığı için iddia edilen plan hakkında konuşamayacağını söyledi. Bilal Erdoğan avukatı aracılığıyla yaptığı açıklamada, Dignita ile işbirliği yaptığı iddialarının "tamamen asılsız" olduğunu ve bunun bir "yalanlar ağı" olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun belgelerin ve iktidar ailesi ile bağlantıların ifşası sonrası yaptığı twitter paylaşımında,  "Tamamen hayal mahsulü senaryolarla dolu” dediği haber için Türk Cumhurbaşkanı ve ailesini kollayan bir açıklama yaptı. Altun, NATO liderler zirvesi öncesinde ortaya saçılan gerçekleri “akla ciddi soru işaretleri getirmektedir" diyerek AKlamaya çalıştı.  HABER MERKEZİ/REUTERS