• Almanya’da Mart ve Eylül aylarında yapılacak yerel seçimler, federal siyasetin yönünü belirleyecek. Baden-Württemberg, Rheinland-Pfalz, Sachsen-Anhalt, Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin eyaletlerinde yapılacak seçimlerde, özellikle AfD’nin yükselişi partiler için büyük bir sınav olacak.
• Heilbronn’daki DKTM etkinliğine katılarak kendini tanıtan Baden-Württemberg Eyalet Parlamentosu’nun Sol Parti adayı Kim Sophie Bohnen, “PKK yasağı kaldırılmalı ve Êzîdîlere yönelik özel kabul programları uygulanmalı” dedi.

NİHAL DOĞAN

Almanya’da 2026, hem yerel hem federal siyaseti şekillendirecek kritik bir seçim yılı olacak. AfD’nin yükselişi, koalisyon olasılıkları ve genç seçmenlerin etkisi, seçimlerin en kritik unsurları arasında yer alıyor. Beş eyalette yapılacak parlamento seçimleri yalnızca yerel yönetimleri belirlemekle kalmayacak; federal siyasetin yönünü de etkileyecek. Anketler, doğu eyaletlerinde AfD’nin yüzde 38-40 bandına ulaşabileceğini gösteriyor ve bu durum demokratik merkez partilerin çoğunluk oluşturup oluşturamayacağı sorusunu gündeme getiriyor.

Sandığa gidecek eyaletler

*8 Mart: Baden-Württemberg

*22 Mart: Rheinland-Pfalz

*6 Eylül: Sachsen-Anhalt

*20 Eylül: Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern

Ayrıca Bayern’de 8 Mart, Hessen’de 15 Mart, Niedersachsen’de ise 13 Eylül’de yerel yönetim seçimleri de yapılacak.

Hessen’de 260 bin yeni seçmen

Hessen’de 15 Mart’ta yerel seçimler yapılacak. Hessen İstatistik Dairesi’ne göre yaklaşık 4,7 milyon kişi oy kullanma hakkına sahip. Bunların yaklaşık 4,2 milyonu Alman vatandaşı, 430 bini ise diğer AB ülkelerinden gelen vatandaşlar. Hessen’de 260 bin genç seçmen de ilk kez oy kullanacak.

Rheinland-Pfalz’da CDU önde

22 Mart’ta yapılacak eyalet seçimleri kapsamında yaklaşık 3 milyon seçmen oy kullanacak. Mevcut Başbakan Alexander Schweitzer (SPD), koltuğunu korumak istiyor ancak anketler CDU’nun öne geçtiğine işaret ediyor. Bu seçimlerde toplam 12 parti yarışacak. SPD’li mevcut eyalet başbakanı Alexander Schweitzer ile rakip başbakan adayı CDU’lu Gordon Schnieder başlıca adaylar olarak öne çıkıyor.

Sachsen-Anhalt’ta AfD zirvede

6 Eylül’de sandığa gidecek Sachsen-Anhalt’ta AfD anketlerde yüzde 40’a yaklaşarak birinci parti konumunda. CDU’lu mevcut Başbakan Reiner Haseloff’un ayrılmasıyla eyalette hükümet kurmak zorlaşabilir.

Mecklenburg-Vorpommern

20 Eylül’de yaklaşık 1,3 milyon seçmen yeni parlamento için oy kullanacak. SPD’li Başbakan Manuela Schwesig’in koalisyon çoğunluğu tehlikede; AfD’nin birinci parti çıkma olasılığı yüksek.

Berlin yeniden sandıkta

2023’te tekrarlanan seçimlerin ardından Berlinliler, 20 Eylül’de yeniden sandığa gidecek. CDU-SPD koalisyonu anketlerde çoğunluğu kaybetmiş durumda. Yarışın çok başlı ve sonuçların belirsiz olması bekleniyor.

 

* * *

Hessen’de 15 Mart’ta

Hessen’de 15 Mart’ta yapılacak yerel seçimlerde, beş yılda bir yenilenen ilçe meclisleri, belediye ve şehir parlamentoları ile mahalle meclisleri için sandık başına gidilecek. Aynı gün yabancılar meclisi seçimleri de gerçekleştirilecek.

Eyalet genelinde 21 ilçe meclisi, altı bağımsız şehir ve 415 şehir ile belediyenin yerel parlamentoları için sandık kurulacak. Ayrıca mahalle temsilcilikleri de yeniden belirlenecek.

Kimler oy kullanabilecek?

*En az 18 yaşında olan, Hessen’de ikamet eden Alman veya AB vatandaşları.

*AB dışı vatandaşlar yalnızca Yabancılar Meclisi seçimlerinde oy kullanabilecek.

*Hessen’de ilk kez 260 bin genç seçmen oy kullanacak; bunların bir kısmı 16 yaşında Avrupa Parlamentosu seçimlerine katılmıştı.

Karmaşık oy sistemi

*Hessen’deki yerel seçim sistemi, federal ve eyalet seçimlerinden farklı. Seçmenler, meclisteki sandalye sayısı kadar oy dağıtabiliyor. Aynı adaya üçe kadar oy verilebiliyor ve farklı partilerin adayları arasında oy bölüştürülebiliyor. Bu sistem nedeniyle kesin sonuçların açıklanması birkaç haftayı bulabiliyor.

*Seçimler toplu oylama (Kommulieren) ve tercihli oylama (Panaschieren) yöntemleri ile yapılıyor.

*Her seçmen yaşadığı kente göre 31-93 oy kullanabiliyor.

*Frankfurt örneğinde Yabancılar Meclisi seçiminde her seçmen 37 oy kullanabiliyor.

*Toplu oylamada seçmen oylarını tek aday üzerinde yoğunlaştırabiliyor, tercihli oylamada ise oylarını farklı seçim listeleri arasında dağıtabiliyor.

Hangi görevler seçiliyor?

15 Mart’ta Hessen’de kayıtlı seçmenler şu görevler için oy kullanacak:

*İlçe meclisleri (Kreistag)

*Şehir meclisleri (Stadtverordnetenversammlungen)

*Belediye meclisleri (Gemeindevertretungen)

*Mahalle temsilcilikleri / yerel danışma kurulları (Ortsbeiräte)

*Bazı belediyelerde Yabancılar Meclisi (Ausländerbeiräte)

*Belirli belediyelerde belediye başkanları (Bürgermeister) ve ilçe yöneticileri (Landräte)

Yabancılar Meclisi seçimleri yalnızca belirli nüfus koşullarına sahip belediyelerde yapılıyor; örneğin, en az bin yabancı kökenli seçmen bulunması gerekiyor. Belediye seçmen konseyinin büyüklüğüne bağlı olarak 3 ila 37 temsilci seçilebiliyor.

Seçimlerden sonra

*Yeni seçilenler 1 Nisan 2026 itibarıyla görevine başlayacak ve 2031 yılına kadar, yani 5 yıl boyunca görev yapacak.

*Hessen’de toplam 421 şehir ve belediyede seçimler gerçekleşecek.

Adaylar

*2026 seçimlerinde Frankfurt’ta toplam 3 bin 175 aday onaylandı.

*Offenbach’ta 412 aday belediye meclisi için yarışacak.

*Wiesbaden’de ise aday sayısı 1.862 olarak belirlendi.

Yazılı oy kullanma

Seçmenler, oy kullanma hakkı ve yöntemleri hakkında bilgilendiriliyor. Tüm belediyeler, en geç 22 Şubat 2026 tarihine kadar yazılı bilgilendirme ve oy kullanma yöntemlerini seçmenlere ulaştıracak. Bu sayede erken veya posta yoluyla oy kullanmak isteyen seçmenler için süreç başlamış olacak.

 

* * *

Baden Württemberg’de 8 Mart’ta

Baden-Württemberg’de 8 Mart’ta yaklaşık 7,7 milyon seçmen, Eyalet Parlamentosu için oy kullanacak. Üç dönemdir görev yapan Başbakan Winfried Kretschmann (Yeşiller) yeniden aday olmayacak. CDU’lu Manuel Hagel ve Yeşiller’den Cem Özdemir başbakanlık için öne çıkan adaylar.

Kürtleri sandığa bekliyoruz

Seçimler yaklaşırken adaylar da Kürt kurumlarındaki etkinliklere katılarak, kendilerini tanıtıyor, yürütecekleri çalışmalar hakkında bilgi veriyor. Heilbronn’daki Demokratik Kürt Toplum Merkezi’nde (DKTM) düzenlenen etkinlikte, Baden-Württemberg Eyalet Parlamento seçimlerinde Sol Parti adayı Kim Sophie Bohnen, Almanya’daki Kürt diasporasının durumu ve hakları üzerine konuştu. Bohnen, etkinlikte şunları vurguladı: PKK yasağı kaldırılmalı, Almanya’da mültecilere yönelik sınır dışı etme işlemleri durdurulmalı, ırkçılık karşıtı bir dönüşüm ve dayanışmacı bir göçmen toplumuna ihtiyaç var, Êzîdîlere yönelik özel kabul programları uygulanmalı ve parçalanmış ailelerin yeniden bir araya gelmeli.

Bohnen, Türkiye’ye yapılan silah ihracatını da eleştirdi ve bu silahların Kürtlere karşı kullanıldığını hatırlattı. Bohnen, kapanış konuşmasında, Kürt hareketinin özgürlük ve kadın hakları mücadelesinin aynı zamanda solun mücadelesi olduğunu vurguladı ve 8 Mart seçimlerinde Kürt seçmenleri sandığa gitmeye çağırdı.