- Aliağa'daki patlamada yaralanan işçileri ziyaret edip fabrikada incelemelerde bulunan DEM Parti Eşbaşkanı Tülay Hatimoğulları, sorumluların bir an önce istifa etmesi gerektiğini söyledi.
İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ fabrikasında dün gerçekleşen patlamada 18 işçi yaşamını yitirdi, yaralı ve enkaz altında kalan işçiler de oldu. HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı da dahil olmak üzere 11 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. HABAŞ'ın Aliağa tesislerinde 27 yıldır belgelenen ölümler, aynı türden tehlikelerin tekrar tekrar ortaya çıktığını gösteriyor. Düşen ağır yükler, kopan vinç halatları, çelik ocağı patlamaları ve yüksekten düşmeler farklı yıllarda farklı işçilerin hayatına mal oldu.
DEM Parti Eşbaşkanı Tülay Hatimoğulları, patlamada yaralananları İzmir Şehir Hastanesi’nde ziyaret etti. Ziyaretin ardından patlamanın yaşandığı fabrikaya giderek incelemelerde bulunan Tülay Hatimoğulları, HABAŞ fabrikası önünde açıklama yaptı. Açıklamada "Kârın tapınağında kurban edilenler unutulmayacak" pankartı açıldı. Patlamanın kaza olmadığını vurgulayan Tülay Hatimoğulları, İzmir Şehir Hastanesi'nde tedavi gören yaralı işçileri ve ailelerini ziyaret ettiklerini belirterek, "Orada bir yaralı işçi kardeşimizle görüşme fırsatımız oldu ve olayın nasıl geliştiğini kendisinden doğrudan dinledik. Birkaç işçinin can havliyle kendilerini kurtarabildiklerini söyledi bize. Yaşamını yitiren işçilerin ise cenazelerinin tanınmaz halde olduğu bildirildi. Bu HABAŞ'ta ilk yaşanan iş cinayeti değil. 5 Kasım'da 20 yaşındaki Eyüp Eğinli'nin hava basılan iş makinesinin tekeri patlaması sonucu yaşamını yitirdi. Yine 21 Ekim'de 55 yaşındaki Hakan Doğan, Akkaya Taşeron firmasında merdivenden düşüyor ve hayatını kaybediyor. Çalışırken takılması gereken kemerin takılmadığı bu ölümün de ihmalden kaynaklandığı çok açık. HABAŞ'ta son 10 yılda 11 işçi hayatını kaybetti" dedi.
Çok net ve ciddi bilgiler
Daha önceki bir iş kazasında mahkemenin HABAŞ’ı yüzde 70 asli kusurlu olarak gördüğü sorumlulara 2 yıl 6 ay hapis cezası verdiğini hatırlatan Tülay Hatimoğulları, ancak ceza alan kişilerin hiç ceza almamış gibi fabrikada çalışmaya devam ettiğini söyledi. Tülay Hatimoğulları, "İş güvenliği uzmanlarıyla görüşmeler yaptık. HABAŞ'la ilgili çok uzun bir zamandan beri binlerce işçinin güvenlik önlemi alınmadan çalıştırıldığına dair çok net ve çok ciddi bir bilgi var. Bugün bakanlar burayı ziyaret etmiş. Bakanlar, 'Çok bir sıkıntı yok. İhmallere sonra bakacağız' diyor. İnsanlar toprağa gömülmemişken, daha Adli Tıp'ta DNA testleri yapılırken siz buraya gelip 'Burada bir ihmal yok' cümlesiyle söze başlarsanız burada çıkacak raporlar sermaye korunsun diye 'ihmal yok' olacak" şeklinde konuştu.
Sorumlu bakanlar istifa etmeli
İktidara seslenen Tülay Hatimoğulları, "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Rehberlik ve Teftiş Başkanı derhal istifa etmelidir. Bir gün dahi göreve devam etmemelidirler" diye seslendi.
Sendikalara eylem çağrısı
Hatimoğulları, konuşmasının devamında başta HABAŞ'ta örgütlü ve yetkili sendika olmak üzere Türkiye'deki bütün iş kollarında faaliyet yürüten sendikalara ortak tutum alma çağrısında bulundu. 18 işçinin yaşamını yitirdiği iş cinayetinin sıradanlaştırılmaması gerektiğini vurgulayan Hatimoğulları, herkesi bu sorumluluğu yerine getirmeye davet etti.
Sayılar tam olarak açıklanmadı
Sonrasında konuşan Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Eşsözcüsü Meral Danış Beştaş ise şunları söyledi: "Biraz önce içeri girdiğimizde yetkililer hâlâ suç mahallinin henüz elverişli olmadığını ve giremeyeceğimizi söyledi. Bu da gösteriyor ki arama çalışmaları devam ediyor. Hastanelerde de kaç işçi var, henüz tam olarak aslında kamuoyuna açıklamıyorlar. Patlama saatinden sonra saat 16.00'da fabrikanın başka bir bölümünde işçiler çalıştırılmaya devam ettirildi. Bir başsağlığı kültürü de mi kalmadı? İnsan hayatı bu kadar değersiz mi gerçekten?"
***
Abimin canına kıydılar
Otopsi işlemlerinin tamamlanmasını Adli Tıp Kurumu önünde bekleyen işçi aileleri, fabrika yönetimine ve yetkililere tepki gösterdi.
Fabrikada hayatını kaybeden Kadir Kan Özçelik'in (25) kız kardeşi Şeval Özçelik (20), yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Abimin ölüp ölmediğini bile daha bilmiyordum. Dün bizden abimin ölümünü sakladılar. Abim, patlamanın olduğu yerde çalışıyordu. Daha sabah ölmüş benim abim ama benim abimin öldüğünü bize söylemediler. Akşam saat 20.00'ye kadar orada bekledik biz. Abimi bulamadık. Aniden paçavra gibi haber verdiler bize. Biz gittik, buraya yönlendirdiler bizi. Doktorlar oradan, 'Eğer yaşayanların arasında ismi yoksa abinizin, gidin Adli Tıp'a' diyor. Bu insanlar çöp mü? Biz niye sevdiklerimizi, anamızı, babamızı, abimizi çöpte arıyoruz?"
Şeval Özçelik makine mühendisi ağabeyinin üç ay önce işe başladığını bildirerek, şöyle devam etti: "Bu ikinci patlamaydı. İlk patlamada bir kişi öldü diye olay yükselmedi. Abimin elleri daha önce bu iş yerinde yandı ama çevresindeki insanlar, 'Eğer iş kazası dersen seni işten atarlar, seninle uğraşırlar' diye korkutmuşlar. Menemen Devlet Hastanesi'ne kontrole gitti ama şikâyetçi bile olamadı. Aradan bir hafta geçtikten sonra tekrar iş yerine çalışmak için gitti. Tehdit edileceğini, onunla uğraşacaklarını söylediler. Abimin canına kıydılar. Ben bunun peşini bırakmayacağım."
Şeval Özçelik, kendisini izleyenlerin "Başıma gelmez" diye düşünmemelerini isteyerek, "Başınıza gelir. Abim bekârdı, daha 25 yaşındaydı, gencecikti. 16 Kasım'da doğum günüm vardı, bana hediyeler alacaktı. Yeni tıraşını yapmıştı, onu gösterecekti akşam. Sabah, 'Nasıl kestireyim saçımı?' diye sordu. Siz benim elimden aldınız bunu. Teker teker hesap vereceksiniz. En az suçlusundan en çok suçlusuna kadar" dedi.
***
Ruhsat iptali için ne bekleniyor?
YENİ Parti İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından cevaplandırılması talebiyle verdiği soru önergesi ile HABAŞ’ın iş cinayetleri sabıkasını Meclis gündemine taşıdı. Şirkete ne gibi yaptırımlar uygulandığını soran Taşkın; “HABAŞ’in çalışma ruhsatının iptali için ne beklenmektedir” diye sordu.
***
11 kişi için gözaltı
Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay, HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı da dahil olmak üzere 11 kişi hakkında gözaltı kararı verildiğini açıkladı. Patlamaya ilişkin yayın yasağı getirilmişti. Aliağa Sulh Ceza Hakimliğince, Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine alınan kararda, soruşturma tamamlanıncaya kadar dosya kapsamındaki olayla ilgili her türlü haber, röportaj, eleştiri ve yorum içeren yayınların yasaklanmasına hükmedilmişti.
***
Ekim'de 193 işçi cinayeti
İSİG Meclisi Ekim ayı iş cinayetleri raporunu yayımladı: 193 işçi yaşamını yitirdi, çocuk ve ileri yaş ölümleri tırmanışta
İSİG Meclisi verilerine göre ekimde en az 193 işçi çalışırken yaşamını yitirdi; 10 aylık bilanço 1.930'a çıktı. 14 yaş altındaki çocuk ölümleri 4 kat artarken, HABAŞ katliamında yaşamını yitiren işçiler anıldı. İSİG Meclisi, HABAŞ'taki facianın arızi bir teknik kusur olarak geçiştirilemeyeceğini belirterek, "Bu katliam, fabrikalardaki sömürü sisteminin Somasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
İşletmedeki sömürü ve baskı rejiminin boyutuna dikkat çekilen raporda, işletmede uzun yıllardır işçilerin günde 12 saatlik ağır vardiyalarla çalıştırıldığı ve bu sistemin denetimsizlikle teşvik edildiği kaydedildi. Katliama karşın fabrikada çarkların durdurulmadığı belirtilen raporda, patlama sonrası Aliağa Devlet Hastanesi önünde duruma tepki gösteren işçi temsilcilerinin ise gözaltına alındığı aktarıldı.
***
Metal'de 10 ayda 110 işçi
HABAŞ’taki ölümler, ülkedeki iş cinayetlerinin yüksek seyrettiği bir dönemde yaşandı. Metal işkolunda son 10 ayda en az 110 işçi hayatını kaybetti. Dünya Çelik Birliği'nin (World Steel Association) 2026 İş Sağlığı ve Güvenliği Raporu'na göre, birliğe veri sağlayan çelik imalatçılarında 2025 boyunca toplam yaşamını yitiren işçi sayısı 74 olarak belirlendi. Bunların 21'i asli çalışan, 49'u taşeron işçi; 4 ise Çin'den dolaylı olarak bildirilen ölümlerdi. HABAŞ'ın Aliağa tesisinde tek bir günde ölen 18 işçi, uluslararası birliğe bildirilen bir yıllık toplamın yüzde 23'üne karşılık geliyor.
