Irak’ta seçim ittifakı

• Irak'ta Şii Sadr Hareketi, Sünniler ve KDP ortak cumhurbaşkanı ve başbakan adayını açıkladı. KDP'den Rêber Ahmed cumhurbaşkanı, Şii Cafer es-Sadr ise başbakan adayı.

Mukteda es-Sadr'ın lideri olduğu Şii Sadr Hareketi, Sünni Egemenlik Koalisyonu ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ‘Vatanı Kurtarma İttifakı’ adında yeni bir iktidar bloğu kurdu. 

İttifakın ilanı Çarşamba akşamı başkent Bağdat’ta düzenlenen basın toplantısıyla yapıldı. İttifakın cumhurbaşkanı adayının Federal Kürdistan Yönetimi’nin İçişleri Bakanı Rêber Ahmed ve başbakan adayının da Cafer es-Sadr olduğu duyuruldu.

Cafer es-Sadr kim?

Halen Irak'ın İngiltere Büyükelçiliği görevini yürüten Muhammed Cafer es-Sadr, Şii lider Mukteda es-Sadr'ın kuzeni ve Saddam Hüseyin döneminde idam edilen Şii dini mercilerden Şii İslami Dava Partisi'nin kurucusu Muhammed Bakr es-Sadr'ın da oğlu. Başbakan adayı Cafer es-Sadr Twitter hesabından yaptığı açıklamada "Ülkenin tüm bileşenlerini temsil eden ittifakın adayı olmaktan onur duyuyorum" dedi.

Cumhurbaşkanlığı seçimi yarın

Irak’ta 2003'te kurulan siyasi denklem gereği meclis başkanı Sünniler’den, cumhurbaşkanı Kürtler’den, başbakan ise Şiiler’den seçiliyor. Irak'ta genel seçimler 10 Ekim'de yapılmış, Meclis Başkanı Sünni Egemenlik Koalisyonu lideri Muhammed Halbusi olmuştu. Ancak 5 aydır ülkede cumhurbaşkanı seçilemedi ve hükümet kurulamadı. Buna KDP ile YNK’nin cumhurbaşkanlığı için ortak bir Kürt aday üzerinde uzlaşamaması ve seçime farklı ittifaklarla girmesi neden oluyor. 

Irak Meclisi'nde cumartesi günü cumhurbaşkanlığı seçimi yapılacak. Cumhurbaşkanlığı için 40 aday var ancak seçim yarışının asıl olarak Rêber Ahmed ile Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (YNK) adayı mevcut Cumhurbaşkanı Berhem Salih arasında olması bekleniyor.

Çoğunluk sağlanacak mı?

Cumhurbaşkanı adayının seçilmek için 329 üyeli meclisin en az üçte ikisinin (219) oyunu alması gerekiyor. Şii Sadr Grubu 73 vekille Irak Meclisi'nin birinci partisi, KDP'nin 31 sandalyesi, Sünni Egemenlik Koalisyonun da 60 vekili var. Bu da üçlü ittifakın toplamda 164 “oyu var” anlamına geliyor. KDP Irak Parlamentosu Milletvekili Şêrwan Duberdani ise ittifakın diğer bileşenlerle birlikte 180 vekile sahip olduğunu söyledi. Ancak bu sayı oylama için gerekli çoğunluğu sağlamaya yetmiyor. 

YNK’li ittifaktan boykot kararı

Seçimde YNK ise Şii Koordinasyon Çerçevesi ve Sünni Azm Hareketi’yle ittifak halinde. Ancak Şii Fetih Koalisyonu lideri Hadi Amiri liderliğindeki Koordinasyon Çerçevesi, 26 Mart’taki oturuma katılmayacağını açıkladı. Koordinasyon Çerçevesi bileşenlerinden Kanun Devleti Milletvekili Muhammed Zeyadi de “Azm Koalisyonu ve YNK ile birlikte oturuma katılmayacağız. Oturuma katılmayacak olan vekillerin sayısı 135 oluyor ve dolayısıyla seçimler için gerekli çoğunluk sağlanamıyor” dedi.

Siyasi kriz devam eder mi?

YNK’li ittifakın boykot kararı ve meclis aritmetiği göz önüne alındığında yarınki meclis oturumunda Irak’ın yeni cumhurbaşkanının seçilip seçilemeyeceği belirsiz. Cumhurbaşkanı bu kez de seçilemezse ülkedeki siyasi kriz daha da derinleşecek. Zira Irak’ta yeni hükümetin kurulabilmesi için öncelik cumhurbaşkanının seçilmesi ve seçilen kişinin de en geç 15 gün içerisinde başbakan adayına hükümeti kurma görevi vermesi, yeni başbakanın da en geç 1 ay içerisinde kabinesini oluşturması gerekiyor.

BAĞDAT