Özgürlüğe pedal çeviriyorlar

• İran’da kadınların bisiklet ve motosiklet sürmesi, bir direniş hareketine dönüştü. Yasal olmasa da toplumsal normlar ve fetvalarla engellenen bu faaliyet, kadınların özgürlük mücadelesinin sembolü haline geldi.

İran’da kadınların bisiklet ve motosiklet kullanması, yıllardır hem dini hem de toplumsal baskılarla engelleniyor. Resmi bir yasa bulunmamasına rağmen, motosiklet ehliyeti verilmemesi ve din adamlarının fetvaları, rejimin kadınların bağımsızlığına duyduğu korkuyu gözler önüne seriyor. Fetva veren Ayetullah Sübhanî Tebrizî açıkça şunu dile getiriyor: "Kadınların bisiklet kullanması toplumda günahın yayılmasına zemin hazırlayabilir."

Mücadele doğduğumuz an başlıyor

Yıllardır erkek kılığına girerek bisiklet süren Elahe, Nujinha’ya konuşarak şöyle diyor: “Kadın olarak doğduğumuz andan itibaren mücadelemiz başlıyor. Ne yapmak istersek isteyelim, erkekler tarafından konmuş bir engelle karşılaşıyoruz. Dünyanın her yerinde insanları sağlık ve doğa için bisiklet sürmeye teşvik ediyorlar, ama İran’da erkek egemen düşünce kadınların bağımsız olmasını istemediği için buna izin vermiyor.”

Kadınlar korkutuluyor

Elahe, bir kadının bir erkeğin arkasında motosiklete binmesinin sorun görülmediğini, ancak direksiyonu kendi ellerine almasının “sakıncalı” bulunduğunu belirtiyor.  Elahe şöyle devam ediyor: “Toplumda yıllardır kadınların hiçbir şeyi kontrol edemeyeceği inancı dayatıldığı için, her trafik kazasında sürücünün kadın olduğu varsayılıyor. Kadınların araba ehliyeti almasına engel olmamış olsalar da, ‘kadınların araba kullanmaya ehil olmadığı’ anlayışı öylesine kökleşmişti ki yakın zamana kadar direksiyona oturan kadınların sayısı çok azdı. Kadınlar, bağımsız şekilde araba sürmekten adeta korkutulmuştu.”

Propaganda için kullanabiliyor

Pooppeh Mehdevî Nader’in 2004’de başörtüsüyle bisiklet kullanıp dünyayı dolaşması, rejim tarafından propaganda aracı olarak kullanıldı. Bu, kadınların bisiklet sürmesine rejimin ancak kendi çıkarlarına uygunsa izin verdiğini gösteriyor. Ancak bağımsız hareket eden kadınların bu tür faaliyetleri, rejim için bir tehdit olarak görülüyor.

Bir sembole dönüştü

Bugün kadınlar bisiklet ve motosiklet sürmekten korkmuyor; tam tersine bunu, özgürlük mücadelesinin bir sembolüne dönüştürdüler. Artık kadınlar için bu yasaklar, onların daha da kararlı olmasına yol açıyor. Bütün engellere rağmen, kadınlar mücadele bayrağını yüksek tutmayı ve ataerkil zincirlerden kurtuluşa giden yolda ilerlemeyi sürdürüyorlar.

KIRMANŞAH