• ‘Kadının güçlenmesi’ programına günlük 70 kuruş ayıran Bakanlık, aileyi güçlendirme programlarına bütçeyi artırıyor. Aile içi şiddetten kaçan kadınlara ise “evlilik ve aile hayatı, aile yaşam becerileri, evlilikte iletişim” gibi başlıkları olan eğitimler veriyor.

 

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinde Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi programına yaklaşık 30 milyar TL ayrılırken, kadına yönelik şiddetle mücadeleyi ve kadınların güçlenmesini de kapsayan programa yalnızca 11 milyar TL öngörüldü. Bu kaynak kadın nüfusuna bölündüğünde günlük yaklaşık 70 kuruşa denk geliyor.

Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen 2027 Merkezi Yönetim Bütçesi Kanun Teklifi kapsamında bugün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifi görüşülecek.

Toplam 677 milyar 303 milyon 514 bin TL olarak belirlenen bakanlık bütçesi, 2026 yılı başlangıç ödeneğine göre yüzde 27,3 oranında artırıldı. Ancak bütçenin dağılımı, kadınların güçlendirilmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadeleye ayrılan kaynağın sınırlılığına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.

Bütçede Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi programına 29 milyar 989 milyon 80 bin TL ayrılırken, Kadının Güçlenmesi programına öngörülen kaynak 11 milyar 61 milyon 59 bin TL'de kaldı. Böylece aile politikalarına ayrılan bütçe, kadınların güçlenmesine ayrılan kaynağın yaklaşık 2,7 katına ulaştı.

Şiddete karşı önlem kuruş kuruş

Kadının Güçlenmesi programı yalnızca kadınların toplumsal ve ekonomik hayata katılımını destekleyen çalışmaları değil, kadına yönelik ayrımcılık ve şiddetle mücadeleyi de kapsıyor. Şiddete uğrayan kadınlara yönelik hizmetler, kadın sığınmaevleri ve Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) de bu program kapsamında finanse ediliyor.

Program için ayrılan 11 milyar 61 milyon TL, Türkiye'deki kadın nüfusuna bölündüğünde kadın başına günlük yaklaşık 70 kuruşa karşılık geliyor.

Aile politikalarına 3 katı

2027 bütçe teklifinde Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi programına ayrılan 29 milyar 989 milyon 80 bin TL, bir önceki yıla göre yüzde 37,5 artış gösterdi. Kadının Güçlenmesi programının ödeneği ise 2026'da 7 milyar 997 milyon 891 bin TL iken 2027 için 11 milyar 61 milyon 59 bin TL olarak planlandı. Bu programdaki artış oranı yüzde 41,7 oldu.

Kadının Güçlenmesi programındaki artış oranının daha yüksek olması, ayrılan toplam kaynağın büyüklüğü arasındaki farkı değiştirmiyor. Aile politikalarına ayrılan bütçe, kadınların güçlenmesine ayrılan kaynağın yaklaşık üç katına yakın bir seviyede bulunuyor.

Yüzde 74,6'sı sosyal transferlere

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı için öngörülen 677,3 milyar TL'lik bütçenin en büyük bölümünü cari transferler oluşturuyor. Sosyal destek ödemelerini kapsayan bu kalem için 505 milyar 270 milyon 406 bin TL ayrıldı. Bu tutar, bakanlık bütçesinin yüzde 74,6'sına denk geliyor.

Çocukların Korunması ve Gelişiminin Sağlanması programı için yaklaşık 76,5 milyar TL kaynak planlanırken, Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi programının bütçesi yaklaşık 30 milyar TL olarak belirlendi. Bakanlık bütçesinin merkezi yönetim bütçesi içindeki payı ise yüzde 2,48 seviyesinde kaldı. 2027 yılı merkezi yönetim bütçesinde toplam harcamaların 27 trilyon 276 milyar TL olması öngörülüyor.

Boşanmayı engellemek zaruriymiş

Bakanlık bütçesi belgeleri aynı zamanda bakanlıkların bu bütçe ile ne yaptıklarını, ne yapmayı hedeflediklerini de gösteren belgeler. Geçtiğimiz ay Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, “Hukuki Süreçlerde Aile Danışmanlığı Hizmetlerinin Etkinliğinin Artırılması Çalıştayı” gerçekleştirmiş ve buradan boşanma süreçlerinde aile danışmanlığını zaruri bir aşama olarak öne çıkarmıştı. Bu, bu yılki uygulamalara ve bütçe hedefine de yansıyor. Aile danışmanlık hizmetinden yararlanan kadın sayısı 2026’de 15 bin kişiyken, önümüzdeki yıllarda bu sayıyı 300’er artırmak hedefleniyor.

Hedefleri 1 koruma evi ile sınırlı

Kadın koruma evlerindeki sayılarındaki artış ise oldukça sınırlı. 2026 yılında yalnızca 1 yeni koruma evi açılarak toplam sayı 152’ye çıkarıldı. 2027’de yalnızca 1 koruma evi daha açılması hedefleniyor. 2028 yılı için de aynı şekilde koruma evi sayısının sadece 1 artırılması planlanıyor.

***

Şiddetten kaçanlara ‘evlilik dersi!’

Aile eğitim programının aynı zamanda korma evlerindeki kadınlara da verildiği bütçe belgelerinde görülüyor. Kadınlar en çok aile içi şiddet görürken, şiddetten kaçmaya çalışan kadınlar “evlilik ve aile hayatı, aile yaşam becerileri, değerlerin edinilmesinde ailenin rolü, tek ebeveynli aileler, aile bütçesi ve kaynak yönetimi, evlilikte iletişim ve yaşam becerileri” gibi başlıkları olan aile eğitimine dahil ediliyor. 

Yardımlar azalıyor yoksulluk artıyor

Son yıllarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçelerinde görünenlerden biri sosyal yardım verilen kişi sayısının kademe kademe azaltılması hedefi. 

Eşi vefat etmiş kadınlara yapılan yardımdan faydalanan sayısı 2026’da 64 binken, 2027’de 58 bine, 2028’de 52 bine düşürülmesi hedefleniyor.

Genel sağlık sigortası primi devlet tarafından karşılanan kişi ayısı 2026’da 8 milyon 350 binken, 2027 hedefi bu sayıyı 8 milyona düşürmek. 

Öksüz ve yetim yardım programından faydalanan çocuk sayısı, 2026’da 30 binken, 2027’de 28 bine düşürülmesi hedefleniyor.

***

Evlilik kredisine itiraz

Gençlik ve Spor Bakanlığının 2027 bütçe görüşmelerinde ise Aile ve Gençlik Fonu kapsamında verilen evlilik kredileri tartışma yarattı. AKP İzmir Milletvekili Yaşar Kırkpınar, evliliğin desteklenmesini savunurken DEM Parti Mêrdîn Milletvekili Beritan Güneş Altın eğitim desteğine öncelik verilmesini istedi. DEM Parti Amed Milletvekili Adalet Kaya ise gençlerin önce iş ve eğitim imkanlarına kavuşması gerektiğini ifade etti. HABER MERKEZİ