• Sanatçı Jolie Ngoy Muntwabene, meme kanserine ilişkin farkındalık yaratmak için atölye çalışmaları düzenliyor. Jolie, “Özellikle bilgiye veya sağlık hizmetlerine kolay erişimi olmayan kadınlara ulaşmada katedilmesi gereken çok uzun bir yol var” dedi.

FİLİZ ZEYREK / BRÜKSEL

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nden Belçika’ya göç eden sanatçı Jolie Ngoy Muntwabene, Brüksel’de fermuar, boncuk ve iplerden ürettiği kreasyonlarla meme kanseri farkındalığı için bir atölye düzenledi. Meme kanserine ilişkin farkındalığın sadece atölye çalışmalarıyla sınırlı kalmaması gerektiğine işaret eden Muntwabene, ''Katedilmesi gereken çok uzun bir yol olduğunu düşünüyorum'' dedi.

Kendini “kadın, anne, sanatçı ve kendi kendini yetiştirmiş bir terzi” olarak tanımlayan Ngoy Muntwabene, 2011'de Kongo’da L’Aiguille de Jolie adlı dikiş ve el sanatları atölyesini kurdu. Muntwabene, Afrika kumaşlarını kot ve deriyle birleştirerek geri dönüştürülmüş malzemelerden resim, aksesuar ve tekstil tasarımları üretiyor. Yeni bir ülkeye geldiğinde sanatının ona dayanak olduğunu belirten Muntwabene, şunları söyledi: “Yeni bir ortama geldiğimde, hemen güvenebileceğim şeylerden biri sanatımdı. Yeni ülkenin tüm geleneklerini anlamadan veya tüm dillerini konuşmadan bile kreasyonlarım aracılığıyla iletişim kurabileceğimi biliyordum. Benim için sanat evrensel bir dildir. Niteliklerimin veya diplomalarımın resmi olarak tanınmasını gerektiren bazı mesleklerin aksine, dışarıdan bir onay beklemeksizin yaratmaya, kimliğimi ifade etmeye ve mesajlarımı yeteneğimle paylaşmaya devam edebildim.”

Göçmenlerle birlikte çalışıyor

Ngoy Muntwabene, Brüksel’de yeni gelenleri ve bir süredir Belçika’da yaşayan göçmenleri ağırlayan entegrasyon kursu BON’da resepsiyon ve idari işlerden sorumlu. Aralarında mültecilerin de bulunduğu çok farklı halklardan insanların bir araya geldiği kursta dil eğitimi ve entegrasyon programı farklı dillerde ücretsiz sunuluyor. Katılımcılar Belçika sağlık sisteminin işleyişini, tıbbi randevunun nasıl alınacağını ve hangi hizmetlere başvurabileceklerini öğreniyor. Yol rehberleri bireysel destek veriyor. Ngoy Muntwabene, BON’un konuşma masaları aracılığıyla Felemenkçe pratik yapma imkanı sunan BabbelBon projesi kapsamında, katılımcıların yaratıcı etkinliklerle dil pratiği yaptığı CreaTafel’i yönetiyor.

Meme kanseri atölyesi nasıl doğdu?

Meme kanseri çalışması, Baob derneğiyle işbirliği içinde düzenlenen Bounce Back festivalinde çocuklar için atölye yönetmesiyle başladı. Ngoy Muntwabene bu çalışmayı BabbelBon’a taşıdı.

“Pembe Ekim” temalı atölyede kreasyonlar pembe tonlarında yapılırken sohbetler meme kanseri üzerine odaklandı. Kadınları ilgilendiren konulara hep özel ilgi duyduğunu belirten Muntwabene, şöyle konuştu: “Her zaman kadınları etkileyen konulara, özellikle de daha az görünen veya yeterince ilgi görmeyen konulara özel bir ilgi duymuşumdur. Ben bir sağlık profesyoneli değilim, ancak herkesin elindeki imkanları kullanarak farkındalık yaratmaya yardımcı olabileceğine inanıyorum.”

Atıktan umut mesajı

Atölyelerde kullandığı fermuar, boncuk ve ipler gibi günlük nesnelerin kendisi için bir umut mesajı taşıdığını belirten Muntwabene, ileri dönüşüm (upcycling) yaklaşımını insan hayatına benzetti: “Kullanılamaz gibi görünen bir malzemenin güzel bir şeye dönüştürülebilmesi gibi, bir insan da zor zamanlardan geçebilir, hayatını yeniden kurabilir ve içinde yeni bir anlam bulabilir.”

Bazı konular hâlâ tabu

Yaratıcı atölyelerin kadınların deneyimlerini paylaşmaları için önemli bir fırsat sunduğuna dikkat çeken Muntwabene, “Bir broşür veya poster önemli bilgileri paylaşabilir ancak yaratıcı bir atölye bir buluşma, güven ve diyalog alanı sunar. Bazı konular, özellikle kadın sağlığıyla ilgili olanlar hâlâ tabu olabilir. Yargılanma veya damgalanma korkusuyla bazı kadınlar soru sormaya veya deneyimlerini paylaşmaya cesaret edemezler” dedi.

Önümüzde uzun bir yol var

Kadın sağlığıyla ilgisi olmayan bir atölyede bile katılımcıların kendiliğinden jinekologlar hakkında bilgi paylaşmaya başladığını aktaran Muntwabene, en çok etkilendiği anı da şu şekilde anlattı: ''Annesi hastanede olan altı yaşındaki bir çocuk, annesini mutlu etmek için bir takı yapmak istedi. Bu takı, annesine onu ne kadar çok sevdiğini ve kendini daha iyi hissetmesini ne kadar çok istediğini söylemenin kendi yoluydu.”

Pembe Ekim gibi kampanyalarla ilerleme kaydedildiğini ancak farkındalığın tüm kadınlara aynı şekilde ulaşmadığını belirten Muntwabene, şunları söyledi: “Özellikle bilgiye veya sağlık hizmetlerine kolay erişimi olmayan kadınlara ulaşmada katedilmesi gereken çok uzun bir yol olduğunu düşünüyorum.”