- Sıcak hava dalgası, iş yerinde ve okulda hızla bir yük haline gelebilir. Sıcaklık yükseldikçe hangi kurallar geçerli oluyor?
ARD Hukuk Servisi'nde Michael-Matthias Nordhardt, Almanya'daki durumu özetledi:
Ofiste “sıcak izni” var mı?
Çalışanların yüksek sıcaklıklarda bile yasal bir sıcak izni (Hitzefrei) hakkı yoktur, ancak işverenin bakım yükümlülüğü (Fürsorgepflicht) bulunuyor. Bu şu anlama gelir: Ofis sıcaklığı 26 dereceye ulaştığında işveren, serinletme önlemleri almakla yükümlüdür. 30 derece ve üzerinde ise bu önlemleri almak zorunda kalır. Örneğin sabah erken saatlerde havalandırma yapmak, vantilatör kurmak, esnek çalışma saatleri uygulamak, kıyafet kurallarını gevşetmek veya çalışanlara serin içecekler sunmak gibi. Bu kurallar, “Çalışma Yerleri Teknik Kuralları”nda (Technische Regeln für Arbeitsstätten) yer alıyor. İşveren, sıcaklığı dayanılabilir seviyede tuttuğu sürece çalışanlar daha fazlasını isteyemez.
Çok sıcak olduğunda?
Bir diğer kritik eşik 35 derecedir. Bu sıcaklığa ulaşıldığında ofis artık uygun bir çalışma ortamı sayılmaz. Yani çalışmak, çalışan açısından “makul” olmaktan çıkar ve çözüm bulunması gerekir. İşveren, mümkünse çalışanları daha serin başka odalara yönlendirebilir. 35 derece ve üzeri sıcaklıklarda bile çalışanların otomatik olarak sıcak izni hakkı yoktur. Bu ancak çok istisnai ve ağır durumlarda mümkündür; örneğin işveren uyarılara rağmen hiçbir önlem almazsa veya alınan hiçbir önlem işe yaramazsa. Bu durumda dahi çalışanlar kendi başlarına iş yerini terk edemez; en azından işverene haber vermek zorundadır.
Evden çalışmada izin var mı?
Evden çalışanlar da sıcak izni hakkına sahip değildir. Kendi evindeki sıcaklıktan çalışanın kendisi sorumludur. 'Ev ofis' çok sıcak olursa, birçok durumda tekrar ofise gidip orada çalışma imkanı vardır. “Home-Office” ifadesi birçok iş yerinde yalnızca evdeki çalışma odasını değil, mobil çalışma imkanını da kapsar. Yani çalışan, serin bir yer bulup oradan da çalışabilir. Burada belirleyici olan, iş sözleşmesinde ve işverenle yapılan anlaşmalardır: Mobil çalışma izni var mıdır ve görevler seçilen yerden sorunsuz şekilde yapılabilir mi?
Dışarıdakiler için hangi kurallar?
Dış mekanda çalışanlar için de yasal sıcak izni hakkı yoktur, ancak işverenin onlar için de bakım yükümlülüğü vardır. Çalışanları doğrudan güneş altında bırakamaz; onları korumak için önlem almak zorundadır. Alınacak önlemler duruma göre değişir. Örneğin inşaat sektöründe güneşlik kurmak, çalışanların ara sıra gölgeye çekilebilmesini sağlayabilir. İşveren serin içecek dağıtabilir, güneş kremi ve uygun kıyafet temin edebilir.
Kıyafet kuralları değişir mi?
Bazı mesleklerde güvenlik nedeniyle belirli kıyafet zorunludur (örneğin baret, güvenlik ayakkabısı). Çok sıcak olsa bile bu zorunluluktan vazgeçilemez. Diğer mesleklerde ise işveren kıyafet düzenini kendi takdirine göre belirler. Çalışanlar buna kendi başlarına karar veremez. Sıcak günlerde kıyafet kodunu gevşetmek, çalışmayı daha katlanılır kılmanın bir yolu olabilir. Bu durumda şort ve tişörtle işe gelmek kabul edilebilir.
Öğrenciler için ne zaman?
Öğrenciler için sıcak izni kararını genellikle okullar verir. Mantık şudur: Okul yönetimi yerindeki durumu en iyi bilen kurumdur ve derslerin ne zaman makul olmaktan çıktığını en iyi o değerlendirebilir. Birçok federal eyalette ilgili bakanlıklar rehber ilkeler yayımlamıştır. Örneğin Baden-Württemberg Kültür Bakanlığı, 11.00’de gölgede sıcaklık 25 dereceye ulaştığında 4. dersten sonra sıcak izni verilmesini öneriyor. Birçok okulda sıcak izni verildiğinde öğrenciler ancak veli izniyle erken çıkabilir. İzin yoksa normal günlerdeki gibi okulda gözetim altında tutulur, ancak normal ders yapılmaz. Lise üst sınıfları (Oberstufe) ve meslek okulları öğrencileri sıcak izninden muaf tutulur. BERLİN
