Şimdi sumak zamanı

• Çewlîg merkeze bağlı İkizgöl Köyü’nde sabahın erken saatlerinde dağlara çıkan ve akşam üstü dönen kadınlar, topladıkları sumakları önce güneşte kurutuyor, ardından da eleyerek torbalara dolduruluyor. Dövme işleminden geçirdikleri sumakları, satışa hazır hale getiriyorlar.

Çewlîg’te (Bingöl) son yıllarda askeri operasyon gerekçesiyle ormanlar sürekli talan ediliyor. Ormanların talan edilmesi doğanın dengesinin bozulmasının yanı sıra halkın geçim kaynaklarını da etkiliyor. Kıyıma rağmen her yerde yeniden yeşeren sumak bu yaz da kadınların geçim kaynağı oldu.

Jinha’dan Medine Mamedoğlu, her yıl Ağustos-Eylül aylarında sumak toplamak için dağlara çıkan kadınların emeğini yazdı. Sabahın erken saatlerinde dağlara çıkan ve akşam üstü dönen kadınlar, topladıkları sumakları önce güneşte kurutuyor, ardından da eleyerek torbalara dolduruluyor. Dövme işleminden geçirdikleri sumakları, satışa hazır hale getiriyorlar.

Toplama zamanı önemli

Çewlîg merkeze bağlı İkizgöl Köyü’nde yaşayan Remziye Kaya da sumak toplayarak geçimini sağlayan kadınlardan biri. Sumak hazırlamanın her anının ayrı emek istediğini söyleyen Kaya, sumağın Eylül ayına kadar dağlarda olduğunu dile getirerek, “İki ay önce ya da sonra gittiğinizde bulamazsınız” dedi.

Daha çok yemeklerde ekşimsi bir tat olarak kullanılan sumağın aynı zamanda ilaç niyetine de kullanılabileceğini kaydeden Kaya, ayrıca yoğun satış talebinin olduğunu da ekledi.

Remziye Kaya, dağlardan ele emeğiyle topladıkları sumağın geçim kaynağına dönüşme sürecini ise şöyle anlattı: “Toplayıp satışa hazır hale getirdikten sonra çevre illere satıyoruz. Köydeki diğer kadınlar da bunu yapıyor. Bir kısmını kendi evimize bırakıyoruz. Onun dışında kalanı da satıyoruz. Bu işi de yıllardır her sene yapıyoruz. Hem bize iyi geliyor hem de toprağın nimetlerinden faydalanıyoruz. Sattığımız sumakların parasını da kendimiz için harcıyoruz.”

ÇEWLÎG