- İktidarın denetimindeki TÜİK, aylık enflasyonun yüzde 1,78; yıllık ise yüzde 31,75 olduğunu iddia etti. ENAG ise aylık yüzde 3,07; yıllık yüzde 50,49 olarak hesapladı. DİSK-AR, asgari ücretin yılın 6. ayında 5 bin 576 TL kayıp yaşadığına dikkat çekti.
Genel fiyatlar, 2005'e göre 36,3 kat artarken, gıda fiyatları 55,2 kat arttı. Kira, konut ve ulaştırma harcamaları artıyor. Düşük gelirliler, gıdadan kısıp kira ve ulaşıma harcıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Temmuz ayı enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre; Tüketici Fiyat Endeksi'deki (2025=100) değişim, Temmuz'da bir önceki aya göre yüzde 1,78 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 19,86 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,75 artış ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 31,90 artış olarak gerçekleşti. Ekonomistlerin beklentisi Temmuz'da TÜFE'nin yüzde 1,82 oranında artması, yıllık bazda ise yüzde 31,80 seviyesine gerilemesi yönündeydi. Ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,55 oldu. Tüketici Fiyat Endeksi, Haziran'da yüzde 0,99 artış göstermişti.
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 37,53 artış, ulaştırmada yüzde 30,83 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 40,32 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,94, ulaştırmada 5,22 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 5,21 yüzde puan oldu.
Üretici Fiyat Endeksi yıllık yüzde 27,83 arttı
Yİ-ÜFE (2003=100) de Temmuz'da bir önceki aya göre yüzde 1,52 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 17,86 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27,83 artış ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 27,54 artış gösterdi.
ENAG hesaplaması iki katına varıyor
Bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) da Temmuz 2026'ya ilişkin E-TÜFE verilerini açıkladı. Buna göre; ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE), Temmuz'da bir önceki aya göre yüzde 3,07 oranında arttı. Yıllık enflasyon artış oranı ise yüzde 50,49 olarak hesaplandı. ENAG'a göre; Haziran'da enflasyon yüzde 1,94 artmış; son 12 aylık artış ise yüzde 51,49 olarak hesaplanmıştı.
Dar gelirliler gıdadan kısıyor
Birkaç yıldır devam eden yüksek enflasyon dar gelirlilerin ve işçilerin alım güçlerinin düşmesine yol açıyor. Büyük ölçüde baz etkisi nedeniyle enflasyonun artış hızı yavaşlamış olsa da fiyatlar artmaya devam ediyor. DİSK-AR'ın raporuna göre; enflasyonun artış hızındaki düşüş fiyatların düşmesi anlamına gelmiyor. Dahası enflasyon farklı toplumsal sınıf ve kesimleri farklı etkiliyor. Dar gelirlilerin alım gücünü çok daha fazla düşürüyor ve gelir dağılımını bozucu bir işlev görüyor.
2025:100 bazlı TÜFE, Temmuz 2005’te 3,6 iken Temmuz 2026’da 132,2 yükseldi. 2025:100 bazlı olan TÜFE’ye göre ortalama madde fiyatları 2005’ten bu yana 36,3 kat artış gösterdi. Gıda fiyatları, ortalama fiyatlardan daha hızla artış göstermeye devam ediyor. 2025:100 bazlı gıda fiyatları endeksi ise Temmuz 2005’te 2,4 iken Temmuz 2026’da 134’e yükseldi. 2025:100 bazlı olan endekse göre gıda fiyatları 2005’ten bu yana 55,2 kat artış gösterdi.
En düşük yüzde 20’lik gelir grubunda hanehalkının ortalama gıda harcamasının payının (en fazla bütçe ayrılan kategori olmakla birlikte) son iki yılda yüzde 36’dan yüzde 29,2’ye gerilediği görülüyor. Bu gelir grubunun bütçesinden ayırdığı paydaki belirgin artışlar ise konut ve kira oluyor. Konut ve kiradaki fiyat artışları ile buralardan bütçelerinde kesintiye gidemeyen en düşük gelir grubu hanelerinin, temel ihtiyaç olan gıdaya ayırdıkları payda yaklaşık 7 puanlık bir gerileme yaşandı.
Asgari ücretlinin kaybı 5 bin 576 TL oldu
Yüksek enflasyon, maaş, aylık ve asgari ücreti eritiyor. DİSK-AR'ın raporuna göre; asgari ücret enflasyon karşısında eriyor. Temmuz’da asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı 5 bin 576 TL oldu.
Kamu çalışanlarına, bu yılın Ocak-Haziran dönemine ilişkin enflasyon farkı hariç yılın ikinci yarısının enflasyonunu karşılaması amacıyla yüzde 7 oranında toplu sözleşme zammı yapılmıştı. Bu zammın yüzde 25’i, diğer bir deyişle dörtte biri daha ilk ayda (Temmuz'da) eridi.
İşçi ve BAĞ-KUR emeklilerine, yapılan yüzde 17,76 oranındaki zammın yüzde 10’u da daha ilk aydan eridi.
Yasal bir düzenlemeyle 23 bin 552 TL’ye çıkarılan en düşük emekli aylığının ise ilk ayda 419 TL’si eridi.
Kira zamları belirlendi
TÜİK'in Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verilerini açıklamasının ardından, ev sahiplerinin kiralara uygulayacağı yeni artış oranı da belli oldu. Buna göre; Temmuz'da sözleşmesi yenilenecek olan kiracılara ev sahipleri yüzde 31,90 oranında zam yapılabilecek. Konut ve iş yeri kiralarında artış oranı, sözleşmede farklı bir hüküm bulunmadığı sürece TÜFE'nin 12 aylık ortalaması esas alınarak belirleniyor. Bu kapsamda ev sahipleri de önceki dönemde olduğu gibi kira bedellerine TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını aşmayacak şekilde zam yapabilecek. Bu oran, her ay açıklanan enflasyon verileri doğrultusunda güncelleniyor ve yasal üst sınır olarak uygulanıyor.
Memur ve emekliler
Aylık enflasyonunun yüzde 1,78 olarak açıklanmasıyla memur ve memur emeklilerinin Ocak 2027 döneminde alacağı maaş zammına ilişkin ilk veri de netleşti. Memur ve memur emeklilerinin maaş artışları, toplu sözleşme zammına ek olarak oluşacak enflasyon farkına göre belirleniyor. Temmuz-Aralık döneminin ilk enflasyon verisinin açıklanmasıyla birlikte zam hesabı başlarken, kesin oran yılın kalan 5 ayına ilişkin enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından belli olacak. ANKARA
***
İmalatta yavaşlama sürdü
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin Temmuz sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre; Haziran'da 47,1 olan manşet PMI, Temmuz'da 47,7'ye yükseldi. Yine de 50,0 eşik değerinin altında kalarak imalat sektöründeki belirgin yavaşlamanın sürdüğüne işaret etti. Böylece faaliyet koşullarındaki kesintisiz bozulma eğilimi 28. aya ulaştı.
***
Dış ticaret açığı yükseldi
Türkiye'nin Temmuz'daki ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,9 artarak 25,6 milyar dolara yükseldi, ancak ithalat da yüzde 5,2 artışla 33 milyar dolar oldu. Böylece dış ticaret açığı, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14 artarak 7,4 milyar dolara yükseldi.
