•  İhmaller zincirinin toplu cinayete dönüştüğü Derik'te iki yıldır yapılan uyarıların dikkate alınmadığı ortaya çıktı. Mardin'de 12 Mart 2020'de UKOME toplantısına Derik’ten temsilci katılmadığı gibi kazanın yaşandığı yolun TIR'lara kısıtlanması önerisine de ne Derik Kaymakamlığı ne de İlçe Emniyet Müdürlüğü cevap verdi. 

AHMET KANBAL/MA/MARDİN

Mardin’in Derik ilçesindeki Üçyol mevkiinde Cumartesi günü meydana gelen kazada 21 kişi hayatını kaybetti. Cengiz Holding’e ait Eti Bakır Fabrikası’ndan yük alan TIR’ın kaza yapması ardından yaralılara müdahale etmek için etrafta toplananların arasına dalan yine aynı fabrikaya ait başka bir TIR’ın çarpması sonucu 6’sı ağır 25 kişi de yaralandı. Yaralıların tedavileri sürerken, yaşamını yitirenler Derik’te defnedildi. Kazaya sebep olan ihmaller zinciri tartışma konusu oldu. İlk kazanın ardından önlem alınmadığının yanı sıra olay saatinde TIR’ların şehir merkezinden geçişlerine nasıl izin verildiği de bir diğer tartışma konusu oldu. 

MA'nın ulaştığı Mardin Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin (UKOME) kararı, ihmalin boyutunu gözler önüne serdi. UKOME'nin 12 Mart 2020 tarihli toplantısına, Derik’ten temsilci katılmadığı gibi olayın yaşandığı D47-75 Karayolu’ndaki TIR trafiğinin kısıtlanması yönündeki öneriye ise Derik Kaymakamlığı ve Derik İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından cevap dahi verilmediği ortaya çıktı. Kararda; söz konusu caddede 07.00 ile 21.00 saatleri arasında TIR ve ağır tonajlı araçlar ile tehlikeli madde taşıyan araçların geçişlerinin yasaklanması istenilirken, “Derik Kaymakamlığı ve Derik İlçe Emniyet Amirliğinden tarafımıza herhangi bir cevabi yazı gelmediğinden herhangi bir kısıtlama ve yasağın uygulanmamasına” denildi.

Toplantıya da katılmadılar

UKOME kararına göre; 12 Mart 2020'de yapılan toplantıya, Mardin İl Emniyet Müdürlüğü Temsilcisi, kayyum yönetimindeki Mardin Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği Temsilcisi, Mardin Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı Temsilcisi, Artuklu Belediyesi Başkanlığı Temsilcisi, Dargeçit Belediyesi Başkanlığı Temsilcisi, Midyat Belediyesi Başkanlığı Temsilcisi, Ömerli Belediyesi Başkanlığı Temsilcisi, Yeşilli Belediyesi Başkanlığı Temsilcisi ve olayın yaşandığı Derik Belediyesi Başkanlığı Temsilcisi katılmadı.

Diğer ilçeler de risk altında

21 kurum temsilcisinin katıldığı toplantıda, “Trafik akışının seyrini en iyi şekilde düzenlemek, trafik yoğunluğunu azaltmak, trafik güvenliğini sağlamak, yük taşıyan araçların yol kullanım esaslarını tespit etmek, gerekli yasakları koymak, tarihi dokuyu korumak amacıyla; Kamyon, TIR, Troleybüs, çekici ve römorkları, treyler, tanker, mikser, tehlikeli madde taşıyan araçların girişlerinin yasaklanması ile ilgili” denildi. TIR’ların geçiş güzergahları düzenlenirken, cevap vermeyen Derik Kaymakamlığı ve Derik İlçe Emniyet Amirliğinin yanı sıra cevap verip de kısıtlamanın olmaması yönünde görüş bildiren ilçeler de dikkat çekti. 

Cengiz Holding’in araçlarının en çok kullandığı yollardan birinin bulunduğu Mazıdağı ilçesinde, Emniyet ve Kaymakamlık, başka yol olmadığı için kısıtlama kararı alınmaması yönünde görüş bildirildi.

Kaymakam, şikayeti umursamadı

Derik’teki kazada iş yeri yıkılan Şeyhmus Kızılay, iş yerinin TIR çarpması sonucu ikinci defa yıkıldığını belirterek, daha önce kaymakama şikayet etmesine rağmen önlem alınmadığını söyledi. 

Olay saatinde Kızılay’ın sadece oğlunun olduğu iş yerinde kimse yaralanmazken, iş yeri sahibi daha önce de bir TIR’ın iş yerine çarptığını ve yapılan şikayetlere rağmen önlem alınmadığını belirtti. Her yıl aynı durumu yaşadığını kaydeden Kızılay, “Her yıl ölümüz oluyor. Yetkililerin bu işe bir çare bulması gerekiyor. Yeter artık, sabrımız da kalmadı. Bu defa büyük bir katliam yaşandı” dedi. 

Oğlu enkaz altında kaldı

Oğlunun iş yerinde olduğunu ve enkazın altında kaldığını; şans eseri bir şey olmadığını söyleyen Kızılay, “Çok şükür bir şey olmadı ama o stres, o korku yetti ona. Kendi halimize sevinirken, dışarıya çıktığımızda insanların kamyonun altında kaldığını, tekerlerin arasında kaldığını gördük. Derik halkı perişan oldu” şeklinde konuştu. 

Kaymakama durumu anlattım

Öncesinde de kendisinin bizzat kaymakama durumu anlattığını belirten Kızılay, şöyle devam etti: “Bakın burada fren patlıyor. Kamyon devriliyor, insanlar ölüyor. Şoförler ölüyor, insanlarımız ölüyor. Allah etmesin ileride büyük bir şey olursa, dedim. Bugün oldu. Bu kaç yılı takip edin, arşive bakın, buralardaki kazalarda 150 insan ölmüştür. Son olmasını istiyoruz. Yoksa daha büyük bir şey olacak. Artık sabrımız kalmadı. Kamyon geçiyor biz dua ediyoruz; freni patlamasın diye. Sürekli bu korkuyla yaşıyoruz. Derik halkı bu konuda çok şikayetçi. Çocuklarımızı yolun karşısına gönderemiyoruz.” 

Utanmadan yalan söylüyor

Görgü tanıklarının bir TIR daha olduğu ve son anda durdurulduğu yönündeki tanıklıklarını,  “3’üncü TIR yok” diyerek geçiştiren Türk İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun yalan söylediği anlaşıldı. 

Mardin’in Derik ilçesinde 20 Ağustos günü Cengiz Hoding’e ait Eti Bakır Fabrikası'ndan tarımsal gübre taşıyan bir TIR’ın kaza yapması sonrası yaralılara yardım etmek isteyenlerin arasına ikinci bir TIR’ın dalması, katliama yol açtı. Görgü tanıkları, 3’üncü bir TIR’ın daha son anda durdurulduğunu belirtti. Derik’e gelen İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ise yaptığı açıklamada, görgü tanıklarının 3’üncü TIR olduğu yönündeki sözleri için “Gerçek dışı bir değerlendirmedir” iddiasında bulundu. Olayın başından itibaren sessiz kalan Mardin Valiliği de yaptığı tek açıklamada, 3’üncü TIR meselesini konu alarak, 3’üncü TIR olmadığını savundu. 

MA, o TIR'ı görüntüledi

Mezopotamya Ajansı (MA) görgü tanıklarının bahsettiği 3’üncü TIR’ı görüntüledi. Derik ilçesinin girişinde olayın olduğu cadde üzerinde yolun kenarında duran TIR, gübre yüküyle olduğu gibi duruyor. Tonlarca gübre ile yol kenarında bekleyen TIR’ın zorlukla durabildiği asfalt izlerinden anlaşılırken, bir lastiğinin patlak olduğu görülüyor. Bunun yanı sıra diğer lastikleri de aşırı şekilde aşınmış halde olan TIR’ın bir lastiğinin ise yırtılmış halde olduğu görülüyor. 

Bakımları zamanında yapılmıyor

TOSEF Tüm Oto Servisleri Federasyonu, özellikle ağır vasıtaların bakımlarının zamanında yapılmamasının kazalara neden olduğunu belirtti.

TOSEF Tüm Oto Servisleri Federasyonu, Mardin ve Antep’te meydana gelen kazalar nedeniyle yaptığı açıklamada, özellikle ağır vasıtaların bakımlarının zamanında yapılmamasının kazalara neden olduğunu belirtti. Araç parkı yaşının ağır ticari tarafında 17'ye ulaştığını ve yükselen yedek parça maliyetleri sebebiyle sürücülerin bakımlarını aksattığını ve geçici bakım çözümleri ve düşük maliyetli parça alternatiflerine yöneldiğini, bu durumun trafik kazalarına davetiye çıkardığını dile getiren TOSEF Genel Sekreteri Hakkı Urfa, “Sorulardan bir bu araçların bakımlarının ne sıklıkta yapıldığı. Diğer soru ise araçlarda en önemli ekipman olan lastiklerin durumu. Ömrünü tamamlamış lastiklerle trafiğe çıkan her araç can ve mal güvenliğini tehdit ediyor" dedi.