- Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan 16 maddelik 'Mekke Anlaşması', Türkiye Meclisi Başkanlığına sunuldu.
Üç ülkeyi 'Çekirdek Taraflar' olarak tanımlayan metin; egemenlik ve toprak bütünlüğü temelinde birine yapılan saldırıyı hepsine yapılmış sayan müşterek savunma yükümlülüğü getiriyor. Anlaşmanın en kritik maddelerinden biri olan 2. Maddeye göre; taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı ya da askeri saldırganlık, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilecek.
Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde yer alan "meşru müdafaa hakkı" çerçevesinde şekillendirilen madde uyarınca; saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut tüm karşılıklı yardım olanakları kullanılarak derhal destek sağlanacak.
Ortak üretim ve transfer
Anlaşma, askeri ortaklığın yanı sıra savunma sanayii alanında derin bir iş birliğini şart koşuyor. Belirlenen çerçeve kapsamında taraflar:
* Savunma alanında ortak üretim gerçekleştirecek,
* İleri teknoloji gerektiren alanlarda ortak Ar-Ge ve inovasyon projeleri yürütecek,
* Tarafların topraklarında uzman personel vasıtasıyla insan kaynağı yetiştirecek ve askeri sanayiyi destekleyecek,
* Barışta, savaşta ve olağanüstü hallerde mühimmat, silah, yakıt ve yedek parça tedarikini içeren kapsamlı bir lojistik destek mekanizması kuracak.
Sekretarya ve Komite
İttifakın kurumsal omurgasını oluşturmak amacıyla Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" ihdas edilecek. Komite, dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az iki kez toplanacak; liderler ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek. Anlaşma kapsamında teşkil edilecek daimi sekretaryaya Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak. Sekretaryaya üç yıllık süreyle dönüşümlü bir Genel Sekreter başkanlık edecek ve ilk Genel Sekreter, Pakistan vatandaşı olacak. Yeni ülkelerin ittifaka katılımı ise yalnızca "Çekirdek Taraflar"ın oydaşmasıyla mümkün olabilecek.
Güvenli kanallardan istihbarat
Anlaşmanın 9. ve 13. maddeleri "terörle mücadele ve istihbarat" alanındaki iş birliğini düzenliyor. Taraflar, mutabık kalınan güvenli kanallar üzerinden bilgi ve istihbarat paylaşımı yapacak. Elde edilen gizlilik dereceli belgeler "bilmesi gereken" prensibiyle korunacak ve üçüncü ülkeler ya da şirketlerle paylaşılamayacak.
Süresiz yürürlük ve 10 yıl
Anlaşma, onay belgelerinin sekretaryaya tevdi edilmesinin ardından yürürlüğe girecek ve süresiz olarak geçerliliğini koruyacak. Metne göre taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. 10 yılın ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.
İngilizce metin esas
Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde üç asıl nüsha olarak hazırlanan metinde, olası yorum farklılıklarında İngilizce metnin esas alınacağı kaydedildi. ANKARA
