Afganistan'daki yıkım Batı'nın eseri

Dünya Haberleri —

15 Ağustos 2021 Pazar - 16:25

Egemen güçlerin savaş sahasına dönüşen Afganistan'ın karanlık günler bekliyor/foto:AFP

Egemen güçlerin savaş sahasına dönüşen Afganistan'ın karanlık günler bekliyor/foto:AFP

  • Afganistan’a “Taliban rejimini yıkma” adıyla 20 yıl önce giren egemen güçler, Mayıs itibariyle ülkeden çekildi. Taliban güçleri hızlıca ilerledi, birçok vilayeti kısa zamanda ele geçirdi. Son olarak başkent Kabil’e giren Taliban rejimi, iktidarını ilan etmeye hazırlanıyor.

 

Afganistan’a 20 yıl önce “Taliban rejimini” yıkma operasyonuyla giren ve “kalıcı özgürlük” getireceğini iddia eden ABD öncülüğündeki egemen güçler, arkalarında bir kaos ortamı bırakarak Mayıs ayı itibariyle ülkeden çekildi. Çıkarları gereğince 29 Şubat 2020’de Katar’ın başkenti Doha’da Taliban ile müzakerelere başlayan ABD, ‘yıkmaya’ geldiği rejime ülkenin kaderini kendi elleriyle teslim etti. Hakimiyet kurduğu alanlarda kadınları evlere kapatma, recm, işkence gibi katı şeriat kurallarını uygulayan Taliban rejimi altında Afganistan’ı karanlık bir gelecek bekliyor. 

Recm, işkence, infaz

Taliban 1999 ile 2001 arasında ülkeyi yönettiği sırada İslam’ın aşırı katı versiyonunu dayatmıştı. Kadınlar, erkekler olmadan dışarı çıkamıyor, çalışamıyor ve kız çocukları okula gidemiyordu. Zina ile suçlanan kadınlar kampçılanıyor veya taşlanarak katlediliyordu. Hemen hemen bütün sosyal faaliyet alanları yasaklanmıştı. Müzik yasaktı, sinemalar kapalıydı. Hırsızlıkla suçlanan kişilerin elleri kesiliyor, cinayet işlediği iddia edilen kişiler halkın önünde asılarak infaz ediliyordu. Taliban’ın ülke yönetimini ele geçirmesi özellikle kadınları ve insan hakları kuruluşlarını endişelendiriyor.

foto: AFP

Tıpkı Suriye’deki gibi vekalet savaşları

birartibir.org’dan İrfan Aktan’a konuşan Afgan bürokrat Farhad Khurami, Taliban güçlerinin “60-70 bin civarında savaşçısı, zırhlı araçları, etkili silahları” olduğunu söyleyerek, özellikle Pakistan devletinin sunduğu desteğe vurgu yaptı: “Taliban diplomatik, siyasi, istihbari, askeri açıdan Pakistan tarafından destekleniyor. Nasıl ki Türkiye Özgür Suriye Ordusu’nu her açıdan destekliyorsa, Pakistan da Taliban’ı aynı şekilde destekliyor, kullanıyor. Pakistan desteği olmasa Taliban bu savaşı yürütemez.”

ABD giderayak Taliban ile anlaştı

Khurami, “ABD’nin Afganistan’dan neden çekilme kararı aldığına dair ise şu dikkat çekici yorumu yaptı: “Afganistan’da bu soruya farklı yanıtlar veriliyor. Kimine göre, yirmi senedir devam eden bu savaşa ABD artık destek vermek, para harcamak istemiyor. Kimine göre, ABD ilk günden aslında Taliban’ın büyüyüp egemen olmasını istiyordu ve giderayak Taliban’la anlaştı, onu daha da büyüttü, Taliban’a uluslararası arenada meşruiyet kazandırdı ve ülkeyi ona terk etti. Kimi analistler ise ABD’nin Afganistan’ı yeni Suriye olarak belirlediği ve burayı Rusya’ya karşı bir tehdit sahası olarak konumlandırdığı görüşünde. Gerçek şu ki, ABD savaşı büyütüp çıktı. ABD Taliban’ı bitirmek isteseydi, bu onun için zor değildi. Taliban çok güçlü değildi, güçlendirildi. Keza eğer Pakistan Taliban’a, İran da Pakistan’a destek vermese, bu savaşın iki haftalık ömrü var ve bu örgüt dağıtılabilir. Nitekim, ABD daha önce Afganistanlı Taciklere ve Özbeklere sadece hava desteği sağlayarak cihadistleri yenmelerini sağlamıştı. Aynı şey burada da olabilirdi, çünkü Taliban gizli, yeraltında bir grup değil. Öte yandan, Afganistan’daki savaş Taliban’la yönetimin değil, ABD, Rusya, Çin, İran, Pakistan ve Hindistan’ın bir savaşıdır. Bu saydığım güçlü devletler, tıpkı Suriye’de olduğu gibi, şimdi de Afganistan’da bir vekalet savaşı içindeler.”

foto: AFP

İran desteğinde s