Yekîtiya Mamosteyên Kurd (YMK), Almanya’da Kürtçe anadil derslerini yaygınlaştırmak için hem devlet kurumları nezdinde hem de ailelere yönelik girişimlerin yetersizliğine vurgu yaptı. YMK yöneticileri, Almanya’da yaşayan Kürtlerde, Kürdistan ve özellikle de Rojava’da yaşanan gelişmelerin de etkisiyle çocuklarını Kürtçe derslere kaydettirme konusunda cılız da olsa bir ilginin geliştiğini belirtiyor. Kürtçe dersler konusunda daha derli toplu ve kurumsal bir yaklaşımın önemine vurgu yapan YMK, bazı tekniki ve bürokratik engellerin de yeterli sayıda Kürtçe dersin açılmasına engel olduğunu vurguluyor.
Resmi okullarda Kürtçe dersinin verilmesine ilişkin girişimlere özellikle Kuzey Ren Vestfalya (NRW) eyaletinde hız verdiklerini belirten YMK yöneticisi Alişêr Sayan, engellerin aşılması için ebeveynlere ve derneklere büyük sorumluluk düştüğünü belirtiyor.
Öğretmene mezuniyet şartı
Eyaletlerde eğitim bakanlıklarının daha önce Kürtçe dersler için öğretmen alımlarında daha esnek şartlar öne sürdüğünü hatırlatan Alîşêr Sayan, “Daha önce dil bilme, pedagojik formasyon ve bir enstitüden sertifika almış olmak yeterli görülürken, şimdi şartlar daha da ağırlaştı. Bu formasyonların yanı sıra ayrıca bir üniversitenin Kürtçe dili bölümünden mezun olma şartı dayatılıyor” dedi. Sayan, bazı eyaletlerin dayattığı bu şartın dayatılmasının çözümsüzlüğü de beraberinde getirdiğini ifade etti. Zira Kürtçe öğretmen yetiştirilmesine yönelik girişimler Türkiye’de bile henüz yeni. Yani Alman eğitim kurumlarının dayattığı bu şartın henüz maddi karşılığı tam olarak gelişmiş değil.
‘Kürtçe için fon yok’
Bu yaklaşımın, eyalet eğitim bakanlıklarının Kürtçe dersler konusundaki hazırlıksızlığına veya isteksizliğine yorumlayan YMK yöneticisi Sayan, bu konuda çarpıcı bir örnek verdi: “Eğitim bakanlıkları farklı gerekçeler öne sürerek, bir anlamda Kürtçe derslerin verilmesini engelliyor. Bazen Kürtçe dersler için fon veya bütçe ayıramayacaklarını belirtiyorlar. Örneğin; Wuppertal’da ailelerin istemiyle 150 çocuğun Kürtçe ders görmesi için yapılan başvuruya Düsseldorf’taki Eyalet Eğitim Bakanlığı bütçe ayıramayacaklarını gerekçe göstererek, reddetti. Oysa, Wuppertal’da farklı halklardan göçmenler için 16 ayrı dilden anadil dersleri veriliyor ve bunlara fon ayırabiliyor. Bu kentte yaşayan Kürtlerin sayısı, söz konusu göçmen toplulukların çoğundan fazla olmasına rağmen Kürt çocukların bu haktan faydalanması engelleniyor.”
Ailelerin ilgisi zorunlu
YMK yöneticileri, Kürt ebeveynlerde çocuklarını Kürtçe derslere gönderme konusunda cılız da olsa bir ilginin geliştiğini ama bu ilginin pratiğe geçirilmediğini belirtiyor. Özellikle Rojava ve Kürdistan’ın diğer parçalarındaki gelişmelerin bu ilginin artmasında etkili olduğu ifade ediliyor. Ancak, Almanya’da bir milyonluk Kürt nüfus gözönüne alındığında, Kürtçe derslere katılan çocuk sayısının iki bini bile bulmaması oldukça düşündürücü ve hazin bir tablo.
Alîşêr Sayan, “Avrupa’da yetişen çocukların Kürtçeyi öğrenmesi her açıdan faydalı. Çünkü hem ülkede hem de yurtdışında Kürtçe hem iletişim ve günlük yaşamda hem de edebiyat alanında gelişip yaygınlaşıyor. Kürtçeye ilgiyi arttıran bir neden de bu. Başka halklardan insanların Kürtçeye ilgisi de gittikçe artıyor” diyor.
Kürtçe derslere başlayan çocuk sayısının ilgisizlik nedeniyle zaman içinde düştüğünü ve okul yönetimlerinin de bunun üzerine dersi kaldırmayı gündeme aldığını kaydeden Sayan, “çocukların derslere katılımında süreklilik konusunda da aileler gereken ilgiyi göstermeli. Hatta çocuğun Kürtçe öğrenme konusundaki gelişimini takip ederlerse daha iyi sonuçlar alınır” vurgusu yapıyor.
YMK’nin çalışmaları
Kürtçe dersler için Kuzey Ren Vestfalya (NRW), Hessen, Rheinland Pfalz, Niedersachsen ve Bremen eyaletlerinin yanısıra diğer bazı eyaletlerde de YMK’nin girişimleri var. NRW’de Essen, Hagen, Wuppertal, Gelsenkirchen, Bergischgladbach ve Herne’de Kürtçe dersler için çalışmalar devam ediyor. Çocuklarını Kürtçe derslere kaydettirmek veya yaşadığı kentte Kürtçe derslerin başlatılmasını isteyen ebeveynler YMK’ye başvurabilirler. YMK internet sitesinin adresi: dengemamoste.com.
Ders kitapları ve eğitim materyali konusundaki yetersizliğin önemli oranda aşıldığını belirten YMK yönetici Alîşêr Sayan, YMK’nin çalışmalarına ilişkin ise şunları kaydetti: “Her sınıf için ders kitapları mevcut. YMK hem öğretmen yetiştirme hem de Kürtçe dersleri yaygınlaştırma konusunda çalışmalarını daha sistematize ve planlı hale getirmeye çalışıyor. Ayrıca enstitülerle işbirliği halinde yeni ders kitapları hazırlanması konusunda da görüş alışverişinde bulunuyor. Sonuçlar yetersiz olsa da, talebin artmasıyla bu konuda daha fazla kurumsal girişimlere ihtiyaç kendisini hissettiriyor.”
HALİL DALKILIÇ/BERGISHGLADBACH