Sokağa çıkma yasakları ardından gerçekleştirdiği katliam ve zulümle Kürt halkının statü talebi ve öz yönetim iradesini kırmayı amaçlayan iktidarın “master planı” kapsamında ilçelerin il yapılması da var. Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu, son aylarda yoğun askeri yığınak yapılan Yüksekova ve Cizre’nin il olacağını belirtti. HDP Eşbaşkanı Figen Yüksekdağ, DBP Eşbaşkanı Kamuran Yüksek, HDP Hakkari Milletvekili Abdullah Zeydan ve Nihat Akdoğan, HDP Şırnak Milletvekili Leyla Birlik ile Şırnak Belediye Eşbaşkanı Serhat Kadırhan, yanıt verdi.
Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu, Britanya ziyareti öncesi gazetecilere yaptığı açıklamada, Bakanlar Kurulu’nda bu hafta görüşülecek “Terörle Mücadele Master Planı”yla ilgili detayları paylaştı. “Operasyon öncesi, operasyon süreci ve sonrasında atılacak adımlar olmak üzere sistematik planları” olduğunu kaydeden Davutoğlu, “Hayatın normale dönüşü sağlanırken, bir taraftan da yeni bir güvenlik yapılanması sağlanacak. Eskiden olduğu gibi operasyonlarda sokaklar temizlenip geri çekilinmeyecek, oralarda daha düzenli işleyen bir güvenlik varlığı söz konusu olacak” dedi ve ekledi: “Cizre’nin Nur Mahallesi zaten 80’li 90’lı yıllardan beri girilmezdi. Şimdi yok. Her mahallede bunu gerçekleştireceğiz. Orada yeni karakollar, gerekirse yeni güvenlik şeyleriyle bunu yapacağız. Gereken yerde kentsel dönüşüm yapacağız.”
Cizre ve Yüksekova il yapılacak
Hakkari ile Şırnak şehir merkezleri yerine Cizre ve Yüksekova’nın il merkezi haline dönüşmesi gibi bir planları da olduğunu belirten Davutoğlu, gerekçelerini ise şöyle sıraladı: “Şırnak’ta Cizre’nin, Hakkari’de Yüksekova’nın bu anlamda Yüksekova Havalimanı ve şehrin yayılması da dahil olmak üzere bunları da çalışıyoruz yani idari yapı itibariyle… İl merkezinin değişmesi. Şırnak’a gidenler bilir, çok dar bir alanda. Halbuki Cizre çok geniş bir alan. Aynı şekilde Hakkari’nin genişlemesi zor, Yüksekova genişliyor fakat vilayet yapılanması haline dönüşmediği için de o genişlemeye uygun bir güvenlik ya da hizmet altyapısı olmuyor.”
Kentin sadece idari yapısını değil demografik yapısını bozmak istediklerini ifşa eden Davutoğlu, “Buraların terör odağı, virane yatağı olmasına izin vermeyeceğiz. Operasyon sonrasında inşaat faaliyetleri başlamış olacak. Cizre’nin de göçlerle getto, varoş şekline dönüşmüş yapıları tümüyle düzenlenecek” dedi.
Yüksekdağ: 20 milyonu nereye taşıyacaksın?
Kürt halkının seçilmişleri, Cizre ve Yüksekova’nın il statüsüne kavuşturulma planının iktidarın güvenlikçi politakalarının bir parçası olduğunu belirtti. “Hala çözümden bahsedilmiyor. Bu zamana kadar halkın demokratik direnişi karşısında çözüm üretemeyenler çareyi kentleri taşımakta bulmuşlar” diyen HDP Eşbaşkanı Yüksekdağ, “Allah akıl fikir versin size. Hakkari’yi Yüksekova’ya, Şırnak’ı Cizre’ye taşıyacaklar. Doldur boşalt yöntemiyle sonu çözecekler. HDP’ye oy veren 6 milyon insanı 20 milyon Kürdü nereye taşıyacaksınız?” diye sordu. “Milyonlarca insan gittiği her yere direnişi taşır. Girdiği her yere hafızayı götürür” diyen Yüksekdağ, Musa Anter’in “direnmek kalırdı bize çünkü yaşamanın bir başka adı da direnmektir” sözünü hatırlattı.
Yüksek: Kalkınma değil güvenlik politikası
Yıllarca bu ilçelerin il olması talebine kulak tıkayan iktidarın şimdi güvenlik politikaları nedeniyle Cizre ve Yüksekova’yı il yapacağını belirten DBP Eşbaşkanı Kamuran Yüksek, “Bunu kalkınma üzerinden yapsaydınız bu doğru olurdu. Ama siz güvenlik politikaları çerçevesinde daha kontrol altında tutulur diye il valiliklerini oraya taşıyalım diyorsunuz. Gever ve Cizre’ye daha fazla polis asker yığmak için il yapmaya çalışıyorlar” diye konuştu.
Zeydan: Polis ve asker sayısını artırmak için
HDP Hakkari Milletvekili Zeydan da aynı hususun altını çizerek, “Bu karar, hükümetin Kürt sorununa bakış açısının güvenlikçi politikalarla, asker ve polis sayısını arttırmakla çözebileceğini düşündüğünün bir göstergesidir. Yüksekova, Cizre halkını çok sevdikleri, onlara yeni iş imkanı, istihdam imkanı yaratmak için aldıkları bir karar değil. Bu sadece Yüksekova’daki Cizre’deki asker, polis sayısını arttırmak ve halkı güvenlikçi politikalarla sindirme, bezdirme, şu anda halk üzerinde yürüttükleri zulmü arttırma projesidir” dedi.
“Güvenlikçi yaklaşımlar sorunu çözmez aksine derinleştirir” uyarısında bulunan Zeydan, şunları söyledi: “Yaptıkları zulüm, insanlık dışı davranışlar, insanların en doğal hakkı olan yaşam haklarının ihlalleri hükümete karşı insanların nefret, kin duymasına neden oluyor. Bugün yaşananlar geçmişte de yaşandı. Bunun Türkiye halklarına bir şey kazandırmadığı ortaya çıktı ki çözüm süreci başladı. Bu tarz yaklaşımların Türkiye’ye kazandıracağı bir şey yoktur. Hükümet böyle bir karar alırsa bunu uygular ama sorunu çözmüş olamaz.”
Kadırhan: İki ilçeyi de askeri kışlaya çevirecekler
Şırnak’ın DBP’li Belediye Başkanı Serhat Kadırhan, “Güvenlik amacıyla Cizre ve Yüksekova il merkezi olacak. 90’lı yıllarda da hatırlarsanız, aynı gerekçe ile Şırnak ve Batman il olmuştu. O durumdan kaynaklı şu anda Şırnak’ta bir tümen ve bir de tugay var. Bu sefer aynı kaygıyla Cizre askeri kışlaya çevrilecek” dedi.
Silopi’de gündüz kalkan gece boyunca devam eden sokağa çıkma yasağını atıfta bulunan Kadırhan, “6 ay daha süreceği belirtiliyor. Yani sokağa çıkma yasakları devam ediyor. Bu şekilde, asker, polis ve korucu gibi devletin güvenlik güçlerini mahalle aralarında konumlandırmak istiyorlar. Bu da insansızlaştırma politikasının bir ayağıdır. İnsanlara her türlü baskıyı uygulayıp, insani hukuki ve ahlaki değeri yok sayıp buraları insansızlaştırmaya çalışacaklar” diye konuştu.
Birlik: Askeri yığınağa kılıf olacak
HDP Şırnak Milletvekili Birlik de “Geçmişte Şırnak neden il yapıldıysa Cizre de şimdi aynı gerekçeyle il yapılmak isteniyor. Devlet güçlerini buraya yığmak için” dedi. AKP iktidarının il yapmak için Cizre ve Yüksekova’yı seçmesinin Kürt halkına açılan savaştan bağımsız ele alınamayacağının altını çizen Birlik, şunları ifade etti: “Bu kadar olağanüstü hali yapmalarının sebebi burada halka karşı savaşıyorlar ve sivilleri öldürüyorlar. Cizre’de halk 37 gündür direniyor, butün politikalar bunu kırmak üzerine yapılıyor. İnsanların buradan göç ettirilmesi, tamamıyla devlet güçleri tarafından doldurulması hedefleniyor. Açıkça yapılanlar öz yönetim ilanına karşıdır. Bu savaşa kılıf uydurmaktır. Amaç güvenlik şeridi kurmak. Cizre’ye Gever’e tamamıyla askeri kuvvetlerinin alanına çevirmeye çalışıyor. Cenazeler buradan kaçırılıyordu, buna kılıf uydurmak için ard arda iki tane yönetmelik çıkardılar. İlçelerin ile çevrilmesi de benzerdir. Kılıfa uydurmaya çalışıyorlar.”
Normal hayat bu mu?
Başbakan Davutoğlu’nun Silopi için “hayat normale döndü” iddiasına da karşılık veren Birlik, “20 bine yakın kolluk gücünü Silopi’ye yığmış durumda. Her köşe başında akreplerin, kobraların durduğu bir ilçede nasıl normal bir hayattan bahsedilebilir. Silopi’den bugün daha Şırnak’a cenazeler geldi. Normal hayat, askerlerin tüm kapılarda bekçi gibi beklemesidir. Sokağa çıkma yasağı kalktı ama fiili olarak sürüyor. Normal hayat bu mudur?” diye sordu.
HABER MERKEZİ
Akdoğan: Sınır ilçeleri askeri üs olacak
HDP Hakkari Milletvekili Nihat Akdoğan ise yazılı bir açıklama ile AKP iktidarının Kürtleri dört parçada kontrol etmek adına sınır ilçelerini askeri bölgeye çevirmek için böylesi bir karar aldığını belirtti. Devletin bu iki şehre tarih boyunca “hizmet endeksli” yaklaşmadığını belirten Akdoğan, hükümetin şimdi de güvenlikçi bir konsept üzerinden hareket ettiğini söyledi.
“Nasıl ki 1990 yılında Şırnak’ın il yapılması tamamen güvenlikçi konseptin tezahürü ise, Davutoğlu’nun açıklamasının amacı da aynı çerçevedir” diyen Akdoğan, 20. yüzyılın başlarında Kürdistan’ın dört devlet arasında paylaşılarak dört parçaya bölündüğünü hatırlattı. Hakkari ve Şırnak’ın dört parçanın merkezinde yer aldığını, bu nedenle stratejik konumda olduklarını vurgulayan Akdoğan, ekledi: “Bu iki ilde oluşacak devlet otoritesi Kürtlerin siyasi kazanımlarını engelleyici ve kontrol edici mahiyette olacaktır. Dolayısıyla hükümetin dile getirdiği değişim salt idari hizmet ya da altyapı hizmetleri anlayışının çok ötesinde siyasi ve engelleyici, müdahaleci bir anlayıştır.”
Rojava’ya müdahale için
Açıklamasında Rojava vurgusu da yapan Akdoğan, “Devlet nasıl ki 1990 yılında PKK ile askeri anlamda mücadele etmek için Şırnak’ı il yaparak askeri kışlaya cevirdiyse, günümüzde de Cizre’yi il yaparak askeri ve güvenlikçi anlayışla Rojava’da oluşan yapıları kontrol etmeyi, gerektiğinde müdahale için üs olarak kullanmayı düşünmektedir. Yüksekova’nın İran ve Irak’a sınır olması askeri müdahale açısından son derece önem arz etmekte ve bölgeye yapılacak bir askeri müdahalenin üs bölgesi olarak kullanılması tartışılmaz bir gerçekliktir” dedi.
Vekil çıkaramadığı iki il
AKP’nin milletvekili çıkaramadığı üç ilden ikisinin Hakkari ve Şırnak olduğuna dikkat çeken Akdoğan, hükümetin siyasi hesaplar içine girerek buradaki dengeyi kendi hatta devlet lehine çevirme derdinde olduğunu belirtti. Akdoğan, yıllardan beri Hakkari ve Şırnak başta olmak üzere Kürdistan illerine yapılan yatırımlara bakılarak “buralara hizmet götürmek istiyoruz” ifadelerinin gerçek olmadığının anlaşılabileceğini de söyleyerek, “Devlet üç aydan beri Kürdistan illerinde yaşanan yıkımın baş müsebbibi olma algısını hizmet götürüyoruz yalanıyla değiştirmeyi amaç edinmektedir” diye kaydetti.
90’da il oldular
* Güney Kürdistan ve Rojava’ya sınır olan Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarihinde 3467 sayılı kanunla Siirt’ten ayrılarak il yapıldı. Aynı kanunla Siirt’in Eruh ilçesine bağlı Güçlükonak bucağı bu ilin ilçesi oldu, ayrıca Mardin’in İdil, Cizre ve Silopi ilçeleri buraya bağlandı.
* Batman da aynı zamanda aynı kanunla il ilan edildi. Beşiri ilçesi Siirt’ten, Kozluk ve Sason ilçeleri Muş‘tan, Hasankeyf ve Gercüş ilçeleri Mardin’den alınıp merkeze bağlanarak il yapıldı.
* Iğdır da sonradan il yapılan Kürt kentlerinden birisi. 27 Mayıs 1992’de Kars’tan ayrılarak il oldu.