Cenazeleri kaldırımdan çıkarın

16 Ekim 2020 Cuma - 19:24

  • Cenazelerin Kilyos kaldırımından çıkarılması gerektiğini söyleyen İHD İstanbul Şubesi Başkanı Gülseren Yoleri, “Kaldırım dibine toplu olarak gömülen cenazelerin ailelerinden yaşadıkları travma ve ıstıraptan dolayı özür dilenmeli” dedi. 

İstanbul’daki hukuk ve sivil toplum örgütleri, Bitlis’in Oleka Jor köyünde bulunan Garzan Mezarlığı’ndan çıkarılarak, Kilyos Mezarlığı’nda kaldırımın altına gömülen 282 cenazeye ilişkin Taksim’de basın toplantısı düzenledi. Toplantıya, İnsan Hakları Derneği (İHD), Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD), Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı (TOHAV), Medeniyetler Beşiğinde Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Dayanışma Birlik ve Kültür Derneği (MEBYA-DER), Anadolu Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (AN-YAKAY-DER), Güneydoğu Dernekleri Platformu (DGDP) ve Demokratik Aileviler Derneği (DAD) temsilcileri katıldı. Salona Garzan Mezarlığı ve Kilyos Kimsesizler Mezarlığına ait fotoğraflar asıldı. Açıklamaya, kurum temsilcilerinin yanı sıra Hakların Demokratik Partisi (HDP) Amed Milletvekilleri Hişyar Özsoy ve Hüda Kaya, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, HDP İstanbul İl Örgütü Eşbaşkanları Elif Bulut ve Erdal Avcı ile cenazelerini teslim alan ve alamayan birçok aile de katıldı.

Ortak basın açıklamasını İHD İstanbul Şube Başkanı Gülseren Yoleri okudu. Garzan Mezarlığı’nın, farklı tarihlerde çatışmalarda şehit düşen kişilerin defnedildiği 13 mezarlıktan bir tanesi olduğu hatırlatan Yoleri, Garzan Mezarlığı’nın iktidarın bilgisi dâhilinde inşa edildiğini ama diyalog süreci bittikten sonra saldırıların hedefi haline geldiğini söyledi. Yoleri, ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı biçimde havadan bombalama ve iş makinalarıyla yıkma suretiyle bu mezarlıkların tamamı tahrip edildiğini belirterek, İHD’nin Garzan Mezarlığı’na ilişkin 9 Mart 2018 tarihli bir raporunu hatırlattı.

Erdoğan saldırıyı sahiplendi

 Garzan Mezarlığı’ndan bütün cenazeler çıkarılıp İstanbul’a gönderildikten iki buçuk ay sonra Bitlis’e giden Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu saldırıyı sahiplendiğini dile getiren Yoleri, “3 Şubat 2018’te Bitlis’te konuşan Erdoğan, cenazelerin mezarlardan çıkarılmasına ilişkin, ‘O sahte mezarlar şimdi nerede?’ sorusunu sorarak, Kuran’ın Zümer Suresi’nde geçen, ‘İla cehenneme zümera (kafirler grup grup cehenneme sürülür)’ ifadesini kullanmıştır” dedi. 

Savcının itirafına rağmen

 Ailelerin cenazelerini almak için birçok girişimde bulunduğu dile getiren Yoleri, o süreci şöyle anlattı: “Aileler, cenazelerin İstanbul’a gönderilmesine ve ailelere verilmemesine ilişkin savcının kendilerine ‘Cenazelerin defin ruhsatı ile defnedildiğini bilmiyorduk. Bilseydik başka işlem yapardık. Ancak şimdilik defin ruhsatı olan cenaze sahipleri, müracaat ettikleri takdirde ve cenazenin yerini biliyorlarsa emin oluyorlarsa ve söyledikleri yerde çıkacak cenazeyi kabul ediyorlarsa bulunan cenaze sahiplerine cenazelerini Adli Tıp işlemine tabi tutmadan teslim edeceğiz’ şeklinde beyanda bulunduğunu aktarmıştır. Savcının bu beyanına rağmen cenazeler ailelerine verilmediği gibi, ailelere hiçbir şekilde geri dönüş yapılmadı. Cenazelerin çıkarılıp İstanbul’a gönderilmesi üzerinden iki yıl geçtikten sonra ise bu cenazelerin Kilyos Kimsesizler Mezarlığı’na defnedildiği basına yansımıştır. Bu süreçten hiçbir şekilde aileler haberdar edilmemiş, kimliklendirme işlemi sonuçlananlar dahil 282 cenaze ailelerine teslim edilmemiş ve Kilyos’a defnedilmiştir.”

Ulusal ve uluslararası mevzuatları hatırlatan Yoleri, “Kilyos Kimsesizler Mezarlığı’nda hukuk, örf, adet, gelenek ve dini öğretilere uyulmadan toplu ve belirsiz bir şekilde gömülmeleri hukuka aykırı olduğu gibi toplum vicdanını da derinden yaralamıştır” diye konuştu. 

Öneriler

 Yoleri, cenazelerle ilgili önerileri şöyle sıraladı: 

* Garzan Mezarlığının tahribi ve taşınması ile ilgili bir Meclis Araştırma Komisyonu’nun kurulması ve/veya adli ve idari soruşturmaların başlatılması ve sorumluların belirlenerek cezalandırılması.

* Mezarlıktan çıkarılan 282 cenazenin kimliklerinin belirlenmesi ve ailelerine teslim edilmesi.

* Kimliklendirmesi gerçekleşemeyen cenazelerin günümüzle ilgili bilimsel yetilerine sahip uzmanlar tarafından toplu olarak gömüldükleri kaldırım dibinden derhal çıkarılmaları ve Garzan’da çıkarıldıkları mezarlığa tekrardan gömülmeleri.

* Kaldırım dibine toplu olarak gömülen cenazelerin ailelerinden yaşadıkları travma ve ıstıraptan dolayı özür dilenmesi.  

 

Bazıları 4. kez defnetti

ANYA-KAY-DER Eşbaşkanı Şehmus Işık, ailelere yaşatılanların düşman hukuku olduğunu söyledi. Cenazeler üzerinden uygulamaların ailelere travma yaratıldığını dile getiren Işık, “Bazı ailelere cenazesinin 4. kere defnettiğini söylüyor. Bu örneğe baktığımızda ailelere yaşatılmak istenen acıyı anlayabiliriz. Dünyada ilk kez cenazelerin kaçırılma olayıdır Garzan Mezarlığı. Türkiye kamuoyu yaşatılan bu acıya karşı sorumlu ve vicdani olmalı” dedi.

 

Tanrıkulu: Bilinçli yapıldı

CHP milletvekili Sezgin Tanrıkulu da uygulamanın bilinçli olduğunu belirterek, şunları söyledi: “Mezara dokunmak ölüm kadar acıdır. İnsanlar kendi yakınlarını ölümlerini dokunmaları travma yaratır. Bu bilinçsiz bir şekilde yapılmadı. Bilerek bilinçli bir şekilde yapılan bir olay. Sadece Garzan değil, birçok mezarda bunu bilerek yaptılar. Bu vicdansız ve hukuksuz bütün toplumu zedeleyen durum toplumsal barışı da zedeliyor. Umarım kamuoyunun vicdanıyla bu olayı çözeriz.”

 

Özsoy: Sistematik saldırı

HDP’li Hişyar Özsoy ise mezarlıklara ve cenazelere yapılan saldırın sistematik bir şekilde gerçekleştiğini söyledi. Özsoy, sözlerini şöyle sürdürdü: “İlginç olan şu; Kürtlerin ölüleri ölüden bile sayılmıyor. Bir insan ölüsü olarak kabul edilse naaşına saygı gösterilir. Kürtler insani bir ölüme layık gösterilmiyor. Devlet bu ölümleri hiçsizleştirmeye çalışıyor. Her kim ki ölülerle savaşmışsa mutlaka yenilmiştir. Cenazeleri vermeyebilirler ama hiçsizleştirmesine izin vermeyeceğiz. Bu mücadeleyi nihayete erdirmek için elimizden geleni yapacağız.” İSTANBUL

paylaş

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2020 Yeni Özgür Politika | Tüm Hakları Saklıdır.