Deprem verileri karartılıyor

• Türk hükümeti, depremle ilgili verileri paylaşmaktan imtina ederken, zaten zamanında ve doğru yapmadığı arama kurtarma çalışmalarını da bitiriyor; on binlerce insan enkaz altında bırakıldı. 
• AFAD, 30 saat sonra dün saat 13.30 itibarıyla açıklama yaptı. 300 kişiyi daha ekleyerek toplam 31 bin 974 yurttaşın hayatını kaybettiğini öne sürdü, yaralı sayısını açıklama gereği bile duymadı. 

Deprem bölgesindeki kara tabloyu sahadaki veri ve gözlemlere dayanarak raporlaştıran KESK, Türk hükümetini toplumsal dayanışma ağlarının, emek ve meslek örgütlerinin, demokrasi güçlerinin yardım çalışmalarını engellemekten; yardım kamyonlarına, yardım malzemelerinin bulunduğu depolara el koymaktan vazgeçmeye çağırdı. 

Pazarcık’ta 6 Şubat'ta sabaha karşı saat 04.17’de 7,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Yerin 7 kilometre derinliğindeki deprem Maraş, Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Antep, Urfa, Amed, Malatya, Kilis ve Adana’yı vurdu. Aynı gün Elbistan’da da saat 13.24’te 7,6 büyüklüğünde ikinci bir deprem daha kayda geçti. Çöken binalarda on binlerce kişi enkaz altında kaldı. Türkiye, 4. seviye alarm ilan etti ve uluslararası yardım talebinde bulundu. 75 devletin ekipleri sahada çalışmaya başladı; 95 devlet ve 16 uluslararası kuruluş yardım ediyor. 7 günlük yas ilan edildi. Depremin vurduğu 10 il afet bölgesi ilan edildi ve üç ay süreyle uygulanacak OHAL kararı Meclis’ten geçti. Okullar tatil edildi, üniversitelerde uzaktan eğitime geçildi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), depremlerin ardından 3 bin 170 artçı deprem meydana geldi. 

Deprem sonuçlarıyla ilgili veriler ise son iki gündür 24 saatten sonra açıklanmaya başlandı, üstelik deprem bölgesinde durumla uyuşmuyor. AFAD, 30 saat sonra dün saat 13.30 itibarıyla açıklama yaptı. Buna göre; toplam 31 bin 974 yurttaş hayatını kaybetti. 195 bin 962 kişi deprem bölgelerini terk etti. Diğer ülkelerden 10 bine yakın arama kurtarma personeli de çalıştı. Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan da dünkü açıklamasında 500 kilometre çapında bir alanda etkili olan depremlerin vurduğu 10 ilin yanı sıra hissedildiği mücavir şehirlerle birlikte etkilenen nüfusun 20 milyona yaklaştığını söyledi. AFAD son açıklamasında yaralı sayısını paylaşmadı ama Erdoğan 81 bini aştığını söyledi. 

190 bin konut yıkıldı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da  Antep AFAD'da kurulu Deprem Koordinasyon Merkezi'nde yaptığı açıklamada, depremden etkilenen 10 ildeki hasar tespit çalışmalarını sürdürdüklerini belirterek, "Şu ana kadar 10 ilde 307 bin 763 bina yani 1 milyon 586 bin 901 ev ve iş yerini inceledik. Bunlardan 41 bin 791 binanın yıkık, acil yıkılacak ve ağır hasarlı olduğunu tespit ettik. Bu da yaklaşık olarak 190 bin 172 konut ve iş yerine denk geliyor yani 190 bin konutumuz ve iş yerimiz yıkılmış, ağır hasar almış durumda” dedi.

KESK'in sahadan raporu

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), depremlerle ilgili hazırladığı raporu, basın toplantısıyla açıkladı. Depremin üzerinden 9 gün geçtiğini ve can kayıplarının resmi açıklamalara göre neredeyse 35 bine yaklaştığını ifade eden Bozgeyik, “On binlerce insanımız hastanelerde tedavi görüyor. Bu kara tablo içerisinde, bu zemheri soğuklarda bir nebze olsun yürekleri ısıtan, iktidarın yıllardır uyguladığı, deprem sırasında dahi vazgeçmediği kamplaştıran, ayrıştıran, partizan politikalarına karşın ülkemiz insanlarının dayanışması, sivil yardım ağlarının deprem illerini sarıp sarmalamasıdır” dedi.

Hükümet saldırıdan vazgeçsin

Bozgeyik, Türk iktidarını, toplumsal dayanışma ağlarının, emek ve meslek örgütlerinin, demokrasi güçlerinin yardım çalışmalarını engellemekten; yardım kamyonlarına, yardım malzemelerinin bulunduğu depolara el koymaktan vazgeçmeye çağırdı. Bozgeyik, son birkaç gündür yaşanan linç girişimleri, devlet güçlerinin sokaklarda ve karakollardaki işkenceleri ve bunun sonucunda gerçekleştiği belirtilen ölümlerin derhal sonlandırılmasını istedi.

Cenazeler toplu gömülüyor

Cenazelerin örnek alınmadan, kimlik tespiti yapılmadan toplu olarak gömüldüğünü aktaran Bozgeyik, kimliklendirme, örnek alma ve daha sonra üzerinde çalışma yapma, fotoğraflama, ölü muayenesi, travma bulgusu arama, soğuktan kaynaklı ölümün olup olmadığını araştırma vb. çalışmalar azami düzeyde yapılması gerektiğini söyledi. 

KESK’in son dört günde deprem kentlerinde yaptığı incelemelerin yer aldığı rapordan bazı bölümler şöyle: 

MARAŞ

* Şu ana kadar sivil dayanışma ağları üzerinden çok sayıda yardım gelmekle birlikte bunların dağıtımında ve koordinasyonda sıkıntılar yaşanmaktadır.

* Enkazlar da arama kurtarma ve yaşamını yitirenlerin naaşlarını çıkarmada yetersiz kalınmaktadır.

* İl ve ilçelerde cemevlerinde daha derli toplu ve çok yönlü dayanışma ağları örüldüğü, buraların yüzlerce insanın sığınağı olduğu görüldü.

ELBİSTAN

* Elbistan ilçesi ikinci depremde adeta yerle bir olmuş durumdadır. Malatya Caddesi denilen şehrin en eski yerleşim yerinde yıkılmayan bina yok gibidir.

* Şehir kaderine terk edilen yerlerden biri oldu. Devlet kurumlarının, AFAD’ın günlerce şehirde görünmediği neredeyse herkes tarafından ifade edildi, KESK’lilerin de gözlemleri böyle.

* Hala ulaşılmayan, akıbeti bilinmeyen köyler var. Köylerde çadır, ısınma sorunu temel sorunların başında geliyor. Ovalık yerlerdeki köylere yardım araçları daha fazla giderken, dağın eteğine kurulu köylerde daha az yardım ulaştırılıyor.

* 12 Eylül sonrası devlet teşviki ile boşaltılan, yoğun göç veren ilçe ve köyleri, bu kez deprem nedeniyle hızla terk ediliyor. Başka şehirlere gidişler ve deprem kayıpları nedeniyle 150 bin olan ilçenin nüfusunun 50 binin altına düştüğü belirtiliyor.

* Burada da en temel sorun çadırlar ve ısınma sorunudur. Temizlik maddeleri, kuru gıda, ekmek ve kahvaltılık gıda malzemeleri diğer ihtiyaçlardandır.

PAZARCIK

* Hastanelerde çok sayıda ceset var. Yaşamını yitirenlerin konduğu ceset torbaları morglara sığmayacak sayıya ulaşmış durumda. Yakınlarına teslim edilmeyen cenazeler kimlik tespiti yapılmamış olanlardan oluşuyor.

* AFAD ekipleri diğer birçok yer gibi Pazarcık’a da geç gitmiş olup gelenler de az sayıda. Bu nedenle yıkılan binaların çoğuna hala girilmedi, çok sayıda insan enkaz altında kaldı.

* Şu an en acil ihtiyaç çadır ve soba, ısıtıcı, odun, battaniye gibi ısınma gereçleridir. Özellikle Pazarcık ve Dulkadiroğlu ilçelerine bağlı kırsal köylerdeki çadır ihtiyacı ciddi boyuttadır. Bunun yanı sıra giderek temel gıda maddeleri ihtiyacı da bulunuyor.

* Acil servis bölümünün önemli oranda hasarlı olmasına rağmen burada çalışmaya devam edilmesi hayati risk oluşturuyor. Bu nedenle hekimler dışarıda açık alanda hasta bakmaktadırlar. Bu süreçte kurulmaya çalışılan Sahra Hastanesi tamamlanmadı. UMKE çadırları var.

NARLI

* Binaların çok büyük bölümü yıkılmakla beraber kalanların yüzde 90’ı hasarlı

* İlk günden itibaren halk kendi imkanlarıyla arama kurtarma ve barınma sorunlarını çözmeye çalıştır. AFAD depremden bir gün sonrasına kadar da ortalıkta görünmedi.

* Özellikle köyler büyük oranda yıkıldı, buralara daha geç gidildi, halk kendi olanakları ve dayanışmayla yaralarını sarmaya çalışıyor.

MALATYA

* Malatya’da da enkaz kaldırma ve yardımları dağıtmada ciddi sıkıntılar yaşanıyor; dağınıklık ve bazı köylere hiç ulaşmama sorunu var.

* Malatya’dan diğer şehirlere ciddi bir göç yaşandığından buradaki çalışmaları yerel güçlerle birlikte organize etmede zorluklar yaşanıyor.

* Battaniye, ısıtıcı, gıda, çocuk bezi ve temizlik hijyen maddeleri, kıyafet ve ayakkabı ihtiyacı kısmen çözüldü.

* En öncelikli ihtiyaç çadır teminidir. İnsanların çoğu düne kadar da dışarıda ve 'güvenli’ olarak düşünülen tek katlı yerlerde, sandalye üzenlerinde uyumaya ve yaşamalarını sürdürmeye çalışıyordu.

HATAY

* Hatay’da binaların yüzde 80'i enkaz ve ağır hasarlı durumdadır. Adeta yıkılmayan binalar sayılacak durumda kalmıştır. Son günlerde buralara çok sayıda yardım malzemesi ve kurtarma ekipleri gelse de alanın ve yıkımın büyüklüğü karşısında oldukça yetersiz kalıyor. Yıkıntılar içinde hala on binlerce insan olduğu biliniyor.

İSKENDERUN

* İskenderun en çok hasar yaşanan, can kaybı olan, liman yangını nedeniyle şehrin ayrıca kirli havayla kaplandığı bir yerdir.

* İlçe özellikle ilk üç gün tamamıyla kaderine terk edildi, ilk gelenler deprem gönüllüleriydi.

* Binalardan çıkabilenler yağmur ve soğuk hava koşulları nedeniyle ilk günlerde ayrıca ciddi sıkıntılar yaşadı, cemevi ve okul bahçelerinde bir araya gelerek korunmaya çalıştı. 

* Şehre günlerce elektrik verilmedi.

SAMANDAĞ

* Şehirde çok büyük hasarlar ve can kayıpları var.

* AFAD günlerce bu ilçeye uğramadı, geldiğinde tek bir uzmanla geldi, görevlendirilenler de sabah geri gitti. Halk kendi olanakları ve sivil dayanışma ağlarıyla arama kurtarma çalışmaları yürüttü, ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştı.

* 112 üzerinden geniş bir alanda acil hastalar karşılanıyor. Sağlık çalışanı sayısı şimdilik yeterli olsa da tıbbi malzemeler bitmek üzere. Ciddi bir beslenme, barınma, ısınma problemi mevcut.

OSMANİYE

* İlde en az 221 binanın yıkıldığı, onlarcasının hasarlı olduğu tespit edildi. 

* Karayollarında oluşan hasar nedeniyle bağlı ilçelerinde trafikte saatleri bulan tıkanmalar yaşandı.

* İlçede dün itibarıyla 970 kişinin yaşamını yitirdiği ifade edilse de bu sayının an be an arttığı da bir gerçektir.

ADIYAMAN

* AFAD, son iki iki gündür çadır ve soba dağıtımına başladı, ancak kendi çadırı olanlara soba sağlamadı. Depremden üç dört gün sonra Eğriçay Parkı denilen bir yere AFAD bin 500 kişilik çadır kurdu. Organize sanayide bin kişi kalıyor.

* Arama kurtarma çalışmaların yürütüldüğü yerlerin yakınlarında çadır kurulmadı. Birçok insan kendi imkanlarıyla kurduğu naylonlarla kapattığı derme çatma baraka türü yerlerde kalıyor.

* Birçok köye hiçbir şekilde kurtarma ekibi veya yardım gitmedi. 

* Tüm ilde depremin yaşandığı günden beri kent merkezinde elektrik ve su yok. Kent merkezinin çok az bölgesinde elektrik var.

* Hasta sevkleri daha çok Urfa, Antep, Diyarbakır ve Vana yapılıyor. 

GÖLBAŞI

* Gölbaşı ilçesinde ciddi bir hasar var. Anayol ve mahalle aralarındaki yolların çoğu kullanılmaz hale geldi. 240 civarında göçük yapı olduğu tahmin ediliyor.

 * Arama- kurtarma çalışmaları görünür yerlerde sınırlı sayıda ekipmanla yapıldı.

* Köylerde ve bazı mahallerde insanlar kendi imkanlarıyla arama-kurtarma faaliyetlerini sürdürüyor.

 * Bazı yerlerde, özellikle de köylerde birçok ihtiyaç hala karşılanmadı.

* Burada da çadır, ısınma, iç çamaşır, çorap, çocuk gıda maddesi ve çocuk bezi gibi ihtiyaçlar var.

BESNİ

* Buradaki ihtiyaçlar Gölbaşı ve Adıyaman’daki kriz masalarımız ile Eğitim Sen Besni Temsilciliği üzerinden temin edilmeye çalışılıyor.

* Arama, kurtarma çalışmaları devam ediyor. Son bir-iki güne kadar da halk kendi imkanlarıyla bu çalışmaları yapmak zorunda kaldı.

* Köylerde hasar ve can kaybı çok fazladır.

* Çadırlar iki gün öncesinden kurulmaya başlandı, ancak sayıları oldukça yetersiz olup ciddi ısınma sorunu vardır.

ANTEP

* Merkezde yıkılmış bina sayısı diğer illere oranla daha azdır. Özellikle imarlı bölgelerde bazı yüksek binaların imara aykırı olarak kolon kesmelerin binalarda ağır hasara yol açtığı gözlendi.

* Depremin ilk anından son üç güne kadar şehirde elektrik, su, doğalgaz kesildi.

* Hasar tespit çalışmaları hala devam ettiğinden hasarlı binalara girilemiyor, şehri terk etmeyenler araçlarda ya da kendi olanaklarıyla kurdukları çadırlarda, köylerde yaşam mücadelesi veriyor.

İSLAHİYE VE NURDAĞI

* Yıkılmış bina sayısı çok fazla. Genel itibarıyla ve şu ana kadar iki ilçede de enkazların yüzde 10'unda dahi çalışma olmadığını söylemek mümkün

* Barınma ve kronik hastaların ilaçlarında büyük problem var. * Yer yer çadır dağıtımında ayrımcılık yapıldığı belirtiliyor.

* Şırnak Valisinin burada şova yönelik hareketlerde bulunduğu, halkın bunu protesto ettiği belirtildi.

URFA

* Baronun açıklamasına göre kentte depremden dolayı 340 kişi yaşamını yitirdi, 313 kişinin de hastanelerde tedavisi devam ediyor. Baro ayrıca kentte 30 binanın yıkıldığı bin 122 binanın da acil olarak yıkılması gerektiği bilgisini paylaştı. 4 bin civarı hasarlı bina olduğu söyleniyor.

* Az sayıda çadır kuruldu. 

BİRECİK

 * Bir binada 47 kişi göçük altında kaldı. Restore edilen kale çöktü. Evlere girilmiyor.

* Birkaç gün önce çadır kuruldu.

* Belediye ve kaymakamlığın bir çalışması yok. AFAD-Kızılay sahada değil.

* Birecik’te ve neredeyse tüm deprem alanlarında yaygın olarak altları market olan binaların kolonları kesildiği için yıkılmanın ondan kaynaklı olabileceği söyleniyor.

AMED 

* Diğer illere oranla daha az yıkım olsa da burada da ilk günlerde ne AFAD ne de devletin diğer kurumları ortalıkta görünmedi. Erken davranılsaydı çok sayıda insanın kurtarılabileceği inancı yaygın.

* Yıkılan 7 binanın enkazında şimdiye kadar 380 kişinin cansız bedenine ulaşılırken, yaralı sayısı ise 902 olarak kayıtlara geçti. 

* Şu ana kadar çok büyük oranda halk kendi öz gücü ve dayanışma ağlarıyla arama kurtarma çalışmaları yürüttü, ihtiyaçlarını gidermeye çalıştı. HABER MERKEZİ