• Economist, birilerine muazzam refah sunan sistemin mekanizması, çarklara İngiliz anahtarı atmaya çalışan solculara karşı koymalıdır.

* NORMAN SOLOMON-Çeviri: Yeni Özgür Politika

Economist’e göre; Avrupa ve Amerika’ya Z kuşağı sosyalizmi musallat olmuş durumda ve buna karış durmak acil bir görevdir. Üstelik bu aciliyet, aç insanları doyurma aciliyetinden daha ağır basmalıdır. Economist dergisi yeni kapak yazısında bu acil uyarıyı “Z Kuşağı Sosyalizmine Nasıl Karşı Konulur” başlığıyla sunuyor. Mevcut düzeni tehdit eden gençlik tehlikesinden telaşa kapılan dergi, özel teşebbüsün savunucularından daha yüksek bir tetikte olma çağrısı yapıyor.

“Z kuşağı sosyalizmi ‘ben önce’ doktrinidir” diyor başyazı, kapitalizmin özgeci doktrininin aksine. Genç sosyalistler “yaratmak yerine almakla daha iyi sonuç alınacağı” şeklinde sıfır toplamlı bir zihniyete kapılmışlar.

Anlaşılan o ki, kapitalist sistemde “almak” hoş karşılanmıyor. Peki Z kuşağına bilgelik aşılamanın en iyi yolu, almaksızın yaratma konusunda iyi bir örnek oluşturmak değil midir?

Economist'in paydaşları

Economist dergisinin kendisinde pay sahibi olanlar bu konuda iyi birer örnektir. Dergideki en büyük pay, net varlığı 38 milyar dolar olan bir ailenin kontrolündeki Exor yatırım şirketine ait.  Economist’in dörtte birinden fazla hissesine sahip olan Kanadalı iş insanı Stephen Smith’in kişisel serveti ise 6,9 milyar dolar.

Rahatsız edici gerçekler

Elbette genç sosyalist, Economist’in merkezinin bulunduğu Birleşik Krallık’ta genel yoksulluk oranının yüzde 21, çocuklar arasında ise yüzde 31 olduğunu söyleyerek itiraz edebilir. Derginin başyazarları arasında daha soğukkanlı kafalar hâkim; “harcamaların en zenginler tarafından karşılanabileceği” fikrini yerden yere vuruyorlar. Hayalci fikirlere kapılmadan istikrarı tercih ediyorlar.

Bazı gerçekler ne yazık ki rahatsız edici. BBC’nin geçtiğimiz sonbaharda bildirdiğine göre; 'Trussell Trust' hayır kurumu tarafından yapılan bir anket, Birleşik Krallık’ta 14 milyondan fazla insanın geçen yıl parasızlık nedeniyle açlık riskiyle karşı karşıya kaldığını ortaya koydu. Bu rakam, vakfın 2022’deki son anketinde 11,6 milyondu. 5 yaş altı çocukların üçte biri sağlıklı ve besleyici gıdaya yeterince erişemeyen evlerde yaşıyor. ABD’de Feeding America örgütü, her 5 çocuktan birinin yeterince yiyecek bulamadığını belirtiyor.

Kendince tarif ve panik

Serbest piyasa sistemi sayesinde, bu çocukların büyüdüklerinde açlığı geride bırakma fırsatı bulabilecekleri söylenebilir. Economist’in başyazısında da belirtildiği üzere, bir ekonomi, ödüller garanti edildiğinde değil, fırsatlar sunulduğunda ve herkese başarı şansı verildiğinde gelişir. Economist, dijital yerlilerin büyük bir kısmının refah devleti özlemiyle bir tür bal tuzağına çekildiğini savunarak, “Faturalarınızı düşük tutmak için fiyatların tavan fiyatla sınırlandırılmasını ve kamu hizmetlerinizin başkaları tarafından ödenmesini istemek, baştan çıkarıcı ve paylaşılabilir bir mesajdır” diyor. Yeni nesil sosyalistler, “uygun fiyatlılık” karşısında kendilerinden geçiyormuş. “Z kuşağı sosyalistleri, milyarderler tarafından finanse edilen yardımlar talep ediyor” ve “özel teşebbüse karşı olağanüstü bir düşmanlık besliyor” 'gözlem'ini yapan Economist, aynı genç sosyalistlerin “piyasanın serbestçe işlemesine izin vermek ve elde edilen kazancı yeniden dağıtmak” konusunda ise hiç hevesli olmadıklarını belirtiyor.

Bu mantık, paralarından ayrılmak istemeyen zenginler için son derece ikna edici, hatta kusursuzdur. Ne de olsa piyasanın yırtıcı biçimde işlemesinin sermayeyi etkili şekilde yeniden dağıtabileceğini kendi deneyimleriyle çok iyi biliyorlar.

Economist, “Eşi benzeri görülmemiş zenginlik getirmiş fikirlerin güçlü bir savunması neredeyse hiç yapılmadı” diyerek “Z kuşağı sosyalistleri konusunda en endişe verici olan, fikirlerinin merkez solun derinliklerine nasıl sızmakta olduğu” şeklinde devam ediyor ve şu sonuca varıyor: “Bu nedenle Gen Z sosyalizmine direnmek acil bir görevdir.”

Sistemi müdaheleye çağırıyor

Bu aciliyet, aç insanları doyurma aciliyetinden daha ağır basmalıdır. Birilerine muazzam refah sunan sistemin mekanizması, işleri böylesine verimli yürüten çarklara İngiliz anahtarı atmaya çalışan solculara karşı koymalıdır. Economist’in ısrarla belirttiği ilk adım şudur: “Serbest piyasa liberallerinin özür dilemeyi bırakması gerekir. Kapitalizme yönelik popüler eleştirilerin her biri bir nebze gerçeklik taşısa da bir araya geldiklerinde özel teşebbüsün insan refahının kökünde olduğu temel gerçeğini örtbas ettiler.”

Haydi bakalım, serbest piyasa liberalleri. Atlantik’in her iki yakasındaki en genç yetişkin neslin, muazzam gelir eşitsizliğinden ve bununla gelen insani acılardan hoşlanmadıkları için sosyalizmin siren şarkılarına kapılmakta olduğunu kabul edin. Economist alarmı çaldı. Şimdi sosyal adaletin açık ve mevcut tehlikesinden bizi kurtarma görevi size düşüyor.

* RootsAction’ın direktörü ve Kamu Doğruluğu Enstitüsü’nün icra direktörü olan Norman Solomon'un The Guardian'daki yazısı çevrilerek düzenlendi.