Ekonomi çöktü, halk sokağa döküldü

• İran’da ekonomik krizle boğuşan halk Tahran, İsfahan, Şiraz ve Meşhed’de sokağa çıktı. Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin, son üç yılın en büyük protestosunu gerçekleştiren halkın tepkisi sonucu istifa ederken, 2026 için planlanan vergi artışı yeni gösterilerin yaşanacağına işaret ediyor.

İran’da derinleşen ekonomik krize ve rejimin krize karşı önlem almamasına tepki gösteren halk sokaklara çıktı. Yerel para birimi riyalin dolar karşısında rekor seviyede değer kaybetmesi, gıda fiyatlarını yukarı çekti ve alım gücünü felç etti. Riyal, Pazar günü denetimsiz piyasada (Resmi olmayan kur) 1 dolar karşılığında 1 milyon 450 bin seviyesine kadar gerileyerek tarihi dip gördü. Pazartesi günü öğleden sonra bir miktar toparlanarak 1,38 milyon seviyelerine yükselse de yaşanan sert dalgalanma alarm zillerini çaldı.

Rejim medyası, Pazartesi günü Tahran Büyük Çarşısı’nda “sınırlı” protestolar yaşandığını öne süren bulanık görüntüler yayımladı. Ancak sanal medyada paylaşılan videolar, eylemlerin daha geniş çaplı olduğunu ve çok sayıda esnafın dükkanlarını kapattığını ortaya koydu. Bazı görüntülerde rejim güçlerinin halka biber gazıyla saldırdığı görüldü. AP, Tahran’ın yanı sıra İsfahan, Şiraz ve Meşhed’de de halkın sokağa çıktığını duyurdu.

 Merkez Bankası Başkanı istifa etti

Halkın tepkisi üzerine hükümetin ekonomi ekibinin “döviz, ticaret ve kamu refahı politikaları” başlığıyla acil bir toplantı yaptığını duyuruldu. Aynı gün, devlet haber ajansı IRNA, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin’in istifasını kabul ettiğini ve yerine eski Ekonomi Bakanı Abdolnasır Hemmati’yi atadığını bildirdi.

Öte yandan, gösteriler henüz sınırlı ölçekte kalsa da Tahran’daki protestolar yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetlerinin milyonlarca İranlı üzerindeki baskısını gözler önüne serdi. Enflasyonun yüzde 40’ın üzerinde seyrettiği ülkede, alım gücü hızla eriyor.

Enflasyon yüzde 42,2 arttı

Devlet istatistik merkezine göre, Aralık ayında enflasyon oranı geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 42,2 arttı. Gıda fiyatları yüzde 72, sağlık ve tıbbi ürünler ise geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 50 arttı. Ayrıca, rejimin 21 Mart 2026’da vergileri arttırması planladığına dair haberlerin basına yansıması halkın zorlu bir yılla karşılaşacağına gösteriyor. TAHRAN