• Devrimci sanatçı Víctor Jara’nın katillerinden, albay Nelson Haase Mazzei yarım asır sonra yakalandı. Víctor Jara Vakfı, “Bunu adalet olarak görmek zor” dedi.

 

Şili’de 1973’te sosyalist başbakan Salvador Allende’yi deviren Pinochet’nin başında olduğu faşist cunta tarafından işkenceyle katledilen devrimci sanatçı Víctor Jara’nın katillerinden eski albay Nelson Haase Mazzei, yakalandı. Pinochet dönemi albayı Mazzei, 2023 yılında Jara'yı öldürmekten suçlu bulunmuş ancak Şili yetkililerinden kaçmıştı.

Böylece Jara'nın katledilmesinden 50 yılı aşkın bir süre sonra, ölümüyle bağlantılı olarak aranan son kişi de cezaevine konuldu. Şili polisi Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Mazzei'nin ülkenin kırsal güneyindeki Puyehue'de gözaltına alınmasının ardından çıkarıldığı mahkemece tutuklandığını duyurdu.

‘Bunu adalet olarak görmek zor’

Jara'nın 2023 yılında yaşamını yitiren eşi İngiliz dansçı ve aktivist Joan Jara tarafından kurulan Víctor Jara Vakfı’ndan yapılan açıklamada yarım asır sonra yapılan bu tutuklamayla adaletin yerini bulduğunu söylemenin zor olduğu vurgulandı.

Vakfın açıklamasında "2023'ten beri adaletten kaçan emekli Albay Nelson Haase Mazzei'nin yakalandığını ve hapse atıldığını öğrendik. Bu haberi memnuniyetle karşılıyoruz. Ancak, Víctor Jara ve Littré Quiroga cinayetlerinden yarım asır sonra, bunu tam anlamıyla bir adalet olarak görmenin zor olduğunu vurgulamamız önemlidir” denildi.

Jara’yı unutmadık

Devrimci halk sanatçısı Víctor Jara, 11 Eylül 1973'te sosyalist Salvador Allende'yi devirmek için General Augusto Pinochet liderliğinde yapılan kanlı darbenin ertesi günü Şili'nin başkenti Santiago'da tutuklandı. Binlerce kişiyle birlikte Santiago merkezindeki kapalı bir stadyumda tutuldu. Dört gün sonra (16 Eylül) Allende'nin Cezaevleri Genel Müdürü Littré Quiroga ile birlikte soyunma odalarında katledildi.

Cuntanın gözaltına aldığı binlerce kişiye stadyumda Venceremos (Kazanacağız) marşını çalıp söylemeye başlayarak direnç aşıladığı ortaya çıkan Jara işkenceye uğradı, parmakları kırıldı, kafatası parçalandı ve otomatik silahla tarandı.

Cenazesi, Santiago'daki ana mezarlığın yakınında 44 kurşun yarası ve 56 kırık kemikle terk edilmiş halde bulundu. 40 yaşındaydı. O dönem 23 kez vurulan Quiroga'nın cenazesi de aynı zamanda bulundu.

Pinochet diktatörlüğü döneminde Şili’de 3 binden fazla solcu ve devrimci öldürüldü, kaybedildi, on binlerce kişi gözaltına alınıp işkence gördü.

2023'te verilen mahkumiyet kararları

Neredeyse yarım asır boyunca adaletten kaçtıktan sonra, yedi emekli asker Ağustos 2023'te çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı. Haase Mazzei 25 yıl hapis cezası aldı. Yıllarca, adı daha sonra Víctor Jara Stadyumu olarak değiştirilen stadyumda olmadığını iddia etti ancak yeminli tanık ifadeleri onu olay yerine yerleştirdi.

Katillerin suç karinesi

Mazzei, 1972'de Şili ordusunun “Tejas Verde” tugayına katıldı ve daha sonra Pinochet'nin gizli polisi olan Dirección Nacional de Inteligencia (DINA) bünyesinde yer aldı. Burada, 2015'teki ölümünden önce insanlığa karşı işlediği suçlardan 500 yıldan fazla hapis cezasına çarptırılan Manuel Contreras ile yakın bir şekilde çalıştı. Bir diğer işkenceci katil 86 yaşında yakalandığında 2023’te intihar etmişti

Mazzei ile birlikte mahkûm edilen bir diğer isim de 86 yaşındaki Hernán Chacón'du. Katliamdan ceza alan bir diğer Tejas Verde subayı ise 1989'da Şili'den ABD'ye kaçan ve iadesi ilk kez talep edildikten on yılı aşkın bir süre sonra, Aralık 2023'te sınır dışı edilen Pedro Barrientos'tu. Barrientos, ABD'de tutuklandı ve ABD vatandaşlığını suçları nedeniyle değil, başvurusunda askeri geçmişini açıklamadığı gerekçesiyle kaybetti.

Öte yandan Mazzei'nin avukatları, güneydeki Osorno kentinde bulunan bir cezaevinden, Santiago'nun kuzeyinde Pinochet dönemi insan hakları suçlularını barındırmak için inşa edilmiş konforlu bir hapishane olan Punta Peuco'ya nakledilmesini talep etti. HABER MERKEZİ