- “Katılmasaydım şehitlerime nasıl hesap veririrdim” diyen 75 yaşındaki Xezal Ana’dan, 2 bin km yol kat eden Uğur Çetinkaya’ya… binlerce kadın Avrupa’nın dört bir yanından yola çıkarak 20. Şehit Zîlan Kadın Festivali’nde buluştu.
- Qendîl’de arkadaşlarını kurtarmak isterken şehit düşen Sabri Açıkça (Ferhat Koçer)’in eşi Huri Açıkça da festivale katınlan kadınlar arasındaydı: ''Ülkem ve şehitlerim için buradayım ve bundan sonrada hep burada olmaya devam edeceğim.’’
M. ZAHİT EKİNCİ/ DORTMUND
20. Şehit Zîlan Kadın Festivali aşırı sıcağa rağmen binlerce kadını buluşturdu. Festivalin ilkinin yapıldığı Dortmund kenti bir kez da bu etkinliğe ev sahipliği yaptı.
“Şimdi kadınların zamanı, kadınlar özgür yaşamı örüyor” şiarıyla bu sene 20’ncisi düzenlenen Zîlan Kadın Festivali aşırı sıcak havaya rağmen çoşkulu bir şekilde geçti. Almanya’nın yanı sıra Avrupa’nın değişik ülkelerinden gece geç saatlerde yola çıkan binlerce kadın, sabahın erken saatlerinden itibaren festivalin yapılacağı Remydamm Parkı’nda bir araya geldi. Kadınlar rengarenk elbiseleriyle festivale katılırken, park adeta Kürdistan coğrafyasının farklılık ve zenginliklerine ev sahipliği yaptı.
Kadın emeğiyle bugünlere
Kürdistan ve devrim şehitleri adına yapılan saygı duruşu ve ardından Koma Zaroken Rojê tarafından okunan Ey Reqîb marşı ile başlayan festivalin açılış konuşmasını Avrupa Kürt Kadın Hareketi (TJK-E) Sözcüsü Ayten Kaplan yaptı. Ayten Kaplan, Zîlan’ın kendilerine bıraktığı mirası devam ettirebilmek için 2004’ten bu yana bu festivalin yapıldığını belirterek, ''Şehit Zîlan’ın bize bıraktığı mirası her sene gün be gün daha da büyüterek, ona layık olmaya çalışıyoruz. Bu miras bize devredildi ve bizler de bu onurlu mirası gelecek kuşaklara aktarmak istiyoruz. Bu festival aynı zamanda kadının kendisine bir özgürlük alanı açmayı hedefliyor. Festivalin bugünlere gelmesinde birçok kadın yoldaşımızın emeği ve çabası var” dedi.
Şehitlerimize borçluyuz
Daha sonra Komele Jinên Kurdistan’ın (KJK) festivale gönderdiği mesaj okundu. Mesajda, “Zîlanlardan Semalara, Leylalardan Berivanlara Kürdistanın özgürleşmesi ve onurlu bir yaşam için canlarını veren tüm yoldaşlarımızı bir kez daha saygı ve minnetle anıyoruz. Onlar özgürlükte ısrar ve gerekirse bu uğurda canlarını vermesini bilerek her zaman yolumuzu aydınlatılar. Şehadetleriyle halkımızın ortak değerleri oldular. Bu şehitlerimiz mücadelenin her alanında insanlık tarihinde derin izler bırakarak adeta dönemlerinin tanrıçaları oldular. Bizler bugün insanlık aleminde onurlu bir duruşun sahibi isek bunu şehitlerimize borçluyuz.”
‘Takipçileri olacağız’
DEM Parti Wan (Van) Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit bu festivallerin önemine vurgu yaparak, “Diasporada yaşayan halkımız kültüründen ve dilinden asla vazgeçmediğini ve vazgeçmeyeceğini bu festivaller aracılığıyla bir kez daha güçlü bir şekilde ortaya koymuştur. Buradan bir kez daha Zîlan, Sakine ve Hevrîn Xelef’in onurlu mücadelesi önünde saygıyla eğildiğimizi belirtiyor, yürüttükleri mücadelelerin her zaman takipçisi olacağımızı ifade ediyorum” diye konuştu.
Stantlar göz doldurdu
Hava aşırı sıcak olmasına rağmen festival alanında bulunan birçok stant, kadın emeğinin güzelliyle göz doldurdu. Festival alanında farklı yaş grupları için çeşitli etkinlik alanları oluşturuldu. Çocuklar için kurulan “Zarok Ma” çadırında gün boyunca müzikal etkinlikler, geleneksel oyunlar ve sanatsal çalışmalar gerçekleştirildi. Eğitmenler eşliğinde bir araya gelen çocuklar da festival coşkusuna ortak oldu.
Utamara, Memyan yayınları, Sîwana Meclîsa Jinên Ezidi, KJAR, Varto Ekoloji Platformu, Demokratik Alevi Federasyonu, Amed Story, Komunal stantlarının yanı sıra birçok yemek stantı gün boyunca festivale gelenlerin ihtiyaçlarını karşılamada büyük emek verdi.
Buluşma merkezi oldu
Festivalin en ilgi gören figürlerinden biri her zamanki gibi sanatçı Amelenin kıl çadırıydı. Festivale gelen insanların adeta buluşma noktasıydı. Birlikte stranlar söylendi, anılar yad edildi.
Hilvanlı Ağaç ailesinin mücadelesinin anlatıldığı anı kitabı “Balistok Tepesi Şahidimdir” kitabı da yazarı ve ailenin ferdi Nesih Ağaç tarafından kitap standında imzalandı.
Govend festivalin rengi
Festivalde gün boyunca Koroya Zarokan, Baran Bozyel, Dez Deniz, Hanî, Helbest Arî ve Eylem û Def sahne aldı. Govende NRW ise sergilediği geleneksel govend performansıyla festivale renk kattı. Sanatçıların seslendirdiği şarkılar eşliğinde yüzlerce kişi uzun süre govend çekti. Festival alanı gün boyunca sloganlar, zılgıtlar ve alkışlarla yankılanırken, 20. Şehit Zîlan Kadın Festivali barış, özgürlük ve kadın mücadelesi vurgularıyla sona erdi.
***
Aileler arayıp soruyorlar: Geliyor musunuz?
Ma Music bu senede festivale katılan çocukları eğlendirdi. Ma Music mamostesi Şêrko Kanîwar, üç senedir bu festivale katıldıklarını belirterek, çocukların ilgisinin oldukça sevindirici olduğunu söylüyor. Şêrko Kaniwar, “Birçok aile buraya gelmeden önce festivale katılıp katılmayacağımızı soruyorlar. Bu da şu anlama geliyor ki birçok aile çocuklarının ana dileriyle sevinmesini ve güzel vakit geçirmesini istiyor. Bu aynı zamanda çocukları vahşi asimilasyondan korumak için de bir çalışma oluyor haliyle. Bu tür etkinliklerle yüzlerce çocuk kendi ana dileriyle söylenen stranlara temas ediyor” diyor.
***
Şehit yakınları da alandaydı
Uğur Çetinkaya Zîlan Festivali’ne katılmak için 2 bin km yol katederek İsveç'in Stockholm kentinden geldigini söylüyor. Dêrsimli olan Uğur Çetinkaya, Zîlan'ın yolunda yürümenin Kürt kadını için bir onur ve şeref meselesi olduğuna dikkat çekiyor. Elinden geldiği kadar bu tür festivallere katıldığını söyleyen Uğur, ''Bizler için seve seve canlarını veren bu insanlar için ne yapsak azdır'' diyor.
Sağlık sorunlarına rağmen
PKK’nin önder kadrolarından şehit Rıza Altun’un ablası Xezal Ana da tekerlekli sandalyesi ile alandaydı. Tekerlekli sandalye ile alanda gezen 75 yaşındaki Xezal Ana herkes tarafından büyük bir sevgiyle karşılanıyor. İlk festivalden bu yana her sene düzenli olarak festivale katıldığını söylüyor. Aşırı sıcak ve yaşadığı sağlık sorunlarına rağmen festivale katılan Xezal Ana, ''Katılmasaydım şehitlerime nasıl hesap veririrdim” diyor.
'Ülkem ve şehitlerim için'
Yeter Bilecan da festivale Almanya'nın Hamburg kentinden kızı Hevidar’la beraber gelmiş. Yeter Bilecan’ın abisi Ali Bilecan (Doktor Welat) 1993’te Pazarcık’ın Tilkiler köyünde, teyzesinin oğlu Kemal Özsönmez ise 2016’da Dersim'de şehit düşmüş. Yeter Bilecan, ömrü el verdigi sürece bu mücadelenin takipçisi olacağına söylüyor.
