"Yeni bir kültür ve ahlaki toplumun örülüşü" olarak tanımlanan modelin örgütlü yapılarından biri olan köy komünleri ile komünal yaşam değerleri yeniden inşa ediliyor. Amed'de merkez Bağlar İlçesi'nde 50 köyde komün kurulurken, diğer ilçelerde de çalışmalar devam ediyor. Köylülerin sosyal, ekonomik sorunlarına kendi öz gücüyle çözüm üreten komünler, çözemedikleri sorunları bir üst meclise sunup ortak çözüm geliştiriyor. Her komün içinde köy nüfusuna göre bir yürütme yer alırken, komün içinde "Adalet divanı, gençlik, kadın" gibi komisyonlar yer alıyor.
Karacadağ eteklerinde bulunan Bağlar İlçesi'ne bağlı 40 haneden oluşan, 250 nüfuslu Erwana Köyü'nde kurulan komün ile de köylüler, komün yaşamını yeniden diriltme çabası içerisinde.
30 kişiden oluşan, 5 kişilik yürütmesi olan komün, 15 genç, 10 kadın ve 5 kişilik adalet divanından oluşurken, her komisyonda bir sözcü bulunuyor. Haftada bir toplanan yürütme, 45 günde bir diğer 49 köyün komünlerinin sözcüleri ile toplanarak sorunları ve çözümleri ortaklaştırıyor. Sözcüler 6 ayda bir yenilenirken, yılda bir de meclisler yenileniyor. Toplantılarda alınan kararların yerine getirlime zorunluluğu var. Alınan kararların 90 gün içerisinde yapılmaması durumunda ise, köyün diğer komünlerle ilişkisi bir süreliğine donduruluyor. "Demokratik, ekolojik, cinsiyet özgürlükçü anlayış ve özgür yurttaş" bilinciyle kurulan komünlerin değişmez ilkeleri var. Kadına yönelik şiddet, çok evlilik, yüz kızartıcı suç işlemek, doğayı tahrip etmek gibi suçlara karşı komün yaptırımlar uyguluyor. Yaptırımlar da genellikle tecrit etme ve köyden uzaklaştırma şeklinde oluyor.

Komünün faaliyetleri
Köyde yaşanan sorunları kendi öz gücü ile çözmeye çalışan komün, köy içinde yaptığı ve domates, biber, salatalık gibi sebzelerin yetiştirildiği bahçeyi tüm köylülerin hizmetine sundu. Komün içinde örgütlenen gençler de kurdukları futbol takımı ile turnuvaya hazırlanıyor. Komün kararı ile köy meydanında yapılan sahada yapılacak turnuvaya çevre komünler de katılacak. Kadınlar da el emeği ile halı, dikiş-nakış gibi çalışmalarını yapacakları bir atölye için kolları sıvadı. Bunun yanı sıra gençlik komisyonu öncülüğünde köyde açılması kararı alınan kütüphanede kadınlar ve gençler başta olmak üzere tüm köylülerin okuması sağlanacak. Okuma yazması olmayanlara da okuma yazma bilen gençler, kütüphanede ders verecek.

SERTAÇ KAYAR - DİHA/AMED