- Amed’e atanan her kayyum tarafından ‘müjde’ diye sunduğu, Erdoğan’ın seçimlerde söz verdiği ve bu yıl bitmesi vaat edilen hafif raylı sistem projesi için bir çivi bile çakılmadı.
YILMAZ KAYA - AMED
AKP’nin, DBP ve HDP’li belediyelerden çaldığı hafif raylı sistem projesi, yılan hikayesine döndü.
Amed’de, kent trafiğini hafifletmek için DBP ve HDP Büyükşehir Belediye Eşbaşkanları tarafından 2013-2016 yılları arasında, Dünya Bankası ve Fransa Kalkınma Bankası tarafından kaynak sağlanan hafif raylı sistem projesine AKP hükümeti onay vermemişti. Projeye göre; hafif raylı sistemin ilk etabı Dağkapı’dan başlayıp Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde, ikinci etabı ise Diclekent’ten başlayıp 500 Evler’de bitecekti.
Kendilerine mal etti
Hafif raylı sistem projesi, ilk olarak 1 Kasım 2016’da Büyükşehir Belediyesi’ne kayyum olarak atanan Cumali Atilla tarafından AKP projesi olarak dillendirilmeye başlandı. AKP’nin Mart 2019'da yapılan yerel seçimlerde Büyükşehir Belediye Başkan adayı olan kayyum Cumali Atilla, 16 Mart 2019'da gösterişli bir törenle seçim beyannamesini açıkladı. Cumali Atilla, Amed’de metro, banliyö, teleferik ve metrobüsün yanı sıra, hafif raylı sistemi de getireceğini söylemişti. Kayyum Atilla, hizmetleri yerine getirirken, bütçeleri yönetirken, dürüst, adil ve şeffaf bir yönetim anlayışıyla hareket ettiklerini öne sürmüştü. Dağkapı-İstasyon hattı üzerinde 2,2 km uzunluğunda metro hattı kuracaklarını, şehir içinden geçen demiryolunun 13 km’lik hattının yeraltına çekilerek "Yeraltı Banliyö Hattı" oluşturacaklarını ifade eden kayyum Atilla, ek olarak 9 km’lik Mahabat Bulvarı-Havaalanı ile 12 km’lik Mezopotamya Bulvarı-Havaalanı güzergahında işleyecek hafif raylı sistemi hayata geçirecekleri sözünü vermişti.
AKP hükümetinin projesi
Kayyum Atilla, bunların yanı sıra kent merkezinde 96 aracın hizmet sunacağı ve uzunluğu 131 km’yi bulan metrobüs hattını da hizmete sunacaklarını ileri sürmüştü. Bu verilen sözler, kayyum Cumali Atilla’nın değil, Büyükşehir Belediyesi’ni almak için kesenin ağzını açan AKP hükümetinin projesiydi. Ancak 31 Mart 2019'da yapılan yerel seçimlerde HDP’den Selçuk Mızraklı ve Hülya Alökmen Uyanık kazandı. Alökmen’e KHK’den ihraç edildiği için mazbatası verilmezken, Mızraklı ise bir itirafçının düzmece ifadeleri sonucunda 19 Ağustos 2019'da görevinden alınarak yerine Vali Hasan Basri Güzeloğlu kayyum olarak atandı.
Yeni kayyum aynı propaganda
Kayyum Güzeloğlu döneminde de hafif raylı sistemin propagandası yapıldı, ancak yapımı için tek bir adım atılmadı. Güzeloğlu, Haziran 2020'de valiler kararnamesi ile görevinden alınarak mülkiye başmüfettişliğine atandı. Güzeloğlu’nun görevinden alınmasının ardından yerine Münir Karaloğlu olarak atandı. Karaloğlu aynı zamanda Büyükşehir kayyumu olarak da görev yapıyordu. Hafif raylı sistem, Nisan 2021'de kayyum Karaloğlu tarafından yeniden gündeme getirildi. Projelendirme, yapım ve araç alımı olarak üç aşamada hayata geçirilecek olan sistemin 2023'te hizmete sunulmasının hedeflendiği belirtildi. Hafif raylı sistemin 14.1 km uzunluğunda ve 23 istasyondan oluşacağı; güzergahının ise Fiskaya’dan başlayarak, Dağkapı-Ali Emiri Caddesi- Hintlibaba Caddesi- Ekinciler- Turgut Özal Bulvarı-Diclekent Bulvarı-Mastfiroş Caddesi güzergahını takip ederek Gazi Yaşargil Eğitim Araştırma Hastanesi bölgesinde yapılacak depo sahasında son bulacağı kamuoyuna duyuruldu. Aylar yıllar geçmesine rağmen söz konusu güzergahlar üzerinde tek bir alt yapı ya da üst yapı çalışması görülmedi.
Animasyonunun ihalesi yapıldı
Kayyum Karaloğlu tarafından yapılan tek çalışma ise hafif raylı sistemin animasyonunu ve reklamını ihale etmek oldu. İhale "Hafif Raylı Sistem Müjdesi" diye duyuruldu. Bu ihale sadece projenin tasarım ihalesiydi. "Uygulamaya Esas Kesin Projelerin Temini İşi" adı verilen proje ihalesini Boğaziçi Proje A.Ş kazandı. Söz konusu şirkete belediye bütçesinden milyonlarca lira ihale bedeli ödendi. İhale, hafif raylı sistemin istasyonlarını, araçlarının yapımını değil, bunların animasyon ve bilboard reklamlarını kapsıyordu. Boğaziçi Proje A.Ş tarafından hazırlanan projenin afişler ve animasyonları haftalarca kentin ana meydanlarında bilboard ve ekranlarında sergilendi.
Münir Karaloğlu, 12 Mayıs 2022 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile mülkiye başmüfettişi olarak atandı. 28 Mayıs 2023 seçimlerinden sonra ise İçişleri Bakan Yardımcısı olarak atandı.
Tek çivi dahi çakılmadı
Sadece animasyonu hazırlanan hafif raylı sistem projesi Büyükşehir Belediyesi’nin 2022 yatırım programına alındığı kamuoyuna açıklandı. Büyükşehir Belediyesi’nin, "Dağkapı Meydanı – Kayapınar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Raylı Sistem Hattı" adıyla duyurulan projenin 917 milyon 859 bin 592 TL ile 2022 yatırım programına alındığı, projenin 2022 yılı ödeneğinin ise 275 milyon 357 bin 878 TL olduğu, projenin 2023 yılında hayata geçirileceği duyuruldu. Kayyum tarafından kamuoyuna yapılan açıklamada, proje kapsamında 13,50 km elektromekanik işlerin yapılacağı ve 33 adet tramvay aracının satın alınacağı belirtildi. Ancak 2023'ün ortasına geldiğimiz halde yıllardır kayyumlar tarafından propagandası yapılan, yerel ve genel seçimler öncesinde Amed’e gelerek vaatlerde bulunan, hafif raylı sistemin ’müjdesini’ sunan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sözlerine rağmen bir çivi bile çakıldığı yok.
