- Sayıştayın eşbaşkanlık uygulamasının hukuki olmadığı yönündeki değerlendirmesine tepki gösteren Sofya Alagaş ve Güler Tunç, mevcut mevzuatın toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Eşbaşkanlığın kadınların eşit temsiliyet mücadelesinin kazanımı olduğunu belirten eşbaşkanlar, uygulamanın kaldırılması yerine yasal güvenceye kavuşturulması gerektiğini vurguladı.
Sayıştay Başkanlığı'nın Amed Büyükşehir Belediyesi'ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, eşbaşkanlık uygulaması hukuki dayanağı ve kadınların siyasi temsiliyeti açısından tartışma konusu oldu. Raporun “Diğer Bulgular” bölümünde yer alan “Yasal Dayanaktan Yoksun Eş Başkanlık Uygulaması Bulunması” başlıklı değerlendirmede, belediyenin internet sitesi, dijital medya hesapları ve duyuru panolarında kullanılan unvanlar incelendi. Eşbaşkanlık uygulamasına ilişkin yasal düzenleme bulunmadığı savunulan raporda, uygulamanın idarenin bütünlüğüne ve hiyerarşik yapıya zarar verdiği ileri sürüldü.
Rapordaki değerlendirmelere tepki gösteren Sêrt Belediye Eşbaşkanı Sofya Alagaş ve Cizîr Belediye Eşbaşkanı Güler Tunç, Jinnews’e konuşarak eşbaşkanlığın kadınların siyasi alanda eşit temsili ve toplumsal kazanımları açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Kadınlara karşı tahammülsüzlük
Sêrt Belediye Eşbaşkanı Sofya Alagaş, eşbaşkanlık sistemine yönelik itirazların yeni olmadığını belirterek, daha önce kayyum atamalarında da uygulamanın gerekçeler arasında gösterildiğini hatırlattı. Sayıştay raporuyla birlikte eşbaşkanlığın kaldırılmasına yönelik tartışmaların yeniden gündeme getirildiğini ifade eden Sofya Alagaş, bunu kadınların kazanımlarına yönelik tahammülsüzlük olarak değerlendirdi.
Eşbaşkanlık sisteminin halkın iradesiyle üç seçim döneminde desteklendiğini belirten Sofya Alagaş, 2023-2024 seçimlerinden bu yana uygulamanın uyumlu biçimde yürütüldüğünü söyledi. Seçim kampanyalarında eşbaşkanlık sisteminin açıkça savunulduğunu ve halkın bu sistemi bilerek tercih ettiğini ifade eden Sofya Alagaş, şöyle konuştu “Kayyum atamalarına rağmen halk, üçüncü kez eşbaşkanlık sistemini destekleyerek oy kullandı. Bu nedenle eşbaşkanlığı bir kriz olarak değerlendirmek doğru değil. Asıl mesele, tekçi zihniyetin kendisini dayatması ve sürdürme çabasıdır.”
Mevzuatlar değiştirilemez değildir
Sofya Alagaş, mevcut yerel yönetimler mevzuatının toplumsal ihtiyaçları karşılamadığını belirtti. Toplumun tek başkanlık yerine eşit temsiliyeti istediğini dile getiren Sofya Alagaş, hukuki düzenlemelerin değişen toplumsal ihtiyaçlara göre yeniden şekillendirilebileceğini ifade etti.
Sofya Alagaş, “Mevzuatlar değiştirilemez değildir. Yasalar ve hukuki çerçeveler toplumun ihtiyaçlarına göre değiştirilebilir ve dönüştürülebilir. Bugün gelinen aşamada yerel yönetimler mevzuatının da değişmesi gerektiği açıktır. Yerel yönetimlerin daha kapsayıcı, demokratik ve katılımcı olabilmesi için hukuki çerçevenin de değişmesi gerekiyor” diye konuştu.
Sayıştay raporunun eşbaşkanlığın kaldırılmasını değil, yasal güvenceye kavuşturulmasını gündeme getirmesi gerektiğini söyleyen Sofya Alagaş, sistemin yalnızca iki kişinin belediye yönetiminde yer almasından ibaret olmadığını kaydetti.
Eşbaşkanlık kırmızı çizgimiz
Cizîr Belediye Eşbaşkanı Güler Tunç da eşbaşkanlık sisteminin 2014’den bu yana kadınların siyasette eşit temsili ve kendi kimlikleriyle var olabilmesi açısından önemli bir kazanım olduğunu ve kendileri açısından kırmızı çizgi olduğunu belirtti.
Eşbaşkanlık sistemine yönelik saldırıların yıllardır sürdüğünü ifade eden Güler Tunç, özellikle kadın eşbaşkanların hedef alındığını söyledi. Kadınların kendi kimlikleriyle siyaset yapmasının ve yönetim süreçlerinde ön planda olmasının istenmediğini dile getiren Güler Tunç, Sayıştay raporundaki değerlendirmeyi de bu yaklaşımın devamı olarak değerlendirdi.
Güler Tunç, “Yıllardır kadınlar olarak bunun mücadelesini veriyoruz. Kadın eşbaşkanlar gözaltına alındı, tutuklandı, hâlâ haklarında dosyalar açılıyor. Sayıştay ve devletin kararlarına bakmayacağız. Barış ve Demokratik Toplum Süreci iki yıldır sürüyor. Bir barış olacaksa eşbaşkanlığın tanınması ve kadınların siyasetteki temsilinin tanınması gerekiyor. Ama baktığımızda hâlâ buna dair saldırılar var” ifadelerini kullandı. AMED
