Kırım'ın başkenti Simferopol'da Rus askerlerin denetimine geçmeyen resmi kurum ve bina neredeyse kalmadı. Rus askerler, Kırım'ın stratejik karayollarını, Ukrayna'ya ait askeri birlikleri ve bazı hava üslerini kontrol altına almış durumda.
Sivastopol kentinde ise zaten Rus Donanması mevcut. Kırım'da 25 Mayıs'ta Rusya'yla birleşmeyi hedefleyen referandum yapılması bekleniyor. Ukrayna'nın yeni atadığı Donanma Komutanı Tümamiral Denys Berezovsky ise Kırım'da oluşturulan Rusya destekli yönetimin safına geçti. Kiev ise komutana 'vatan hainliği' suçlamasıyla dava açtı.
Ukrayna yardım istiyor
Rusya'nın hamlesine karşı 'savaş' durumuna geçen Ukrayna, ülkede kısmı seferberlik ilan edip, yedek askerleri göreve çağırsa da Kırım'daki birliklerini üslerinde tutmaya devam ediyor. Batı yanlısı Kiev yönetimi, Kırım'da tansiyonu yükseltecek hamlelerden kaçınırken, ABD başta olmak üzere Batılı ülkelerden yardım istiyor.
Donetsk de ayaklandı
Kırım'da tansiyon gittikçe yükselirken, ülkenin doğusundaki özerk yönetim Donetsk'te de Ukrayna'dan ayrılma fikri baş gösterdi. Dün Donetsk Özerk Meclisi'nde toplanan Parlamenterler, özerklik statüsüne ilişkin Kırım'daki benzer referandum yapılmasını görüşürken, Rusya yanlısı birkaç bin kişi de hükümet binası dışında gösteri yaptı. "Ruslar bizim kardeşimizdir" yazılı pankartlar açan göstericiler, demir kapıyı zorlayarak hükümet binasının bahçesine girdi.
Rusya ile birleşmek istiyor
Özerk yönetim, geçen Cumartesi günü Kiev'deki yeni yönetimi tanımadığını açıklamış ve referandum çağrısında bulunmuştu. Moskova'ya sığınan devrik Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in en güçlü olduğu yerlerden Donetsk de Rusya ile birleşmeyi amaçlıyor. Zira 1 milyondan fazla kişinin yaşadığı bölgede Ruslar az bir farkla çoğunluğu oluşturuyor.
Kırım'daki tansiyonun hızla yükselmesi diplomasi trafiğini de yoğunlaştırdı. Pazar günü olağanüstü toplanan NATO, Kırım'daki gelişmeleri sert bir dille kınadı ve Moskova'dan Ukrayna'daki askerlerini üsse çekmesi istedi.
G-8 hazırlıkları durduruldu
Rusya hariç G8 ülkeleri, Haziran ayında Soçi'de yapılması planlanan G8 zirvesinin hazırlıklarını da askıya aldı. Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, İngiltere ve ABD; Rusya'ya Ukrayna'yla görüşme gerçekleştirme çağrısı yaptı. Ayrıca G7 maliye bakanları Ukrayna'ya güçlü mali destek sağlama sözü de verdi.
Kiev'e koştular
Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) heyeti de Kiev'de temaslara başladı. İflasın eşiğindeki ülkenin önümüzdeki iki yıl için 35 milyar Dolarlık yardıma ihtiyacı var. Dün Kiev'de yeni hükümetle görüşen İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, Ukrayna'ya 10 milyon Pound vereceklerini açıkladı. BBC'ye verdiği mülakatta ise Hague, Ukrayna'da yaşanan karışıklığın, Avrupa'nın 21. yüzyılda karşılaştığı en büyük kriz olduğunu belirtti. İngiliz Dışişleri Bakanı, Rus birliklerinin Kırım'dan çekilmemesinin diplomatik ve ekonomik sonuçları olacağını vurguladı.
Kerry de bugün gidiyor
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin de bugün Kiev'de görüşmeler yapması bekleniyor. Kerry, mevcut Kırım politikasını sürdürmesi halinde Rusya’nın ekonomik yaptırımlar ve yalnızlaşmaya maruz kalacağını söyledi.
AB bakanları toplandı
Kırım'daki gelişmeler üzerine acil olarak dün Brüksel'de toplanan Avrupa Birliği dışişleri bakanları da Putin'e "askeri birliklerini geri çekme" ve "Ukrayna ile diyaloğa geçme" çağrısı yaptı.
Merkel Putin'i aradı
Almanya Başbakanı Angela Merkel da telefonda görüştüğü Rusya lideri Vladimir Putin'i uluslararası hukuku çiğnemekle suçladı. Merkel Putin'e "Kırım'daki Rus müdahalesinin kabul edilemez" olduğunu söyledi.
Rusya 12 saat süre verdi
Suçlamaları dikkate almayan Putin ise ülkesinin ve Kırım ile Ukrayna'nın diğer bölgelerinde yaşayan Rusların çıkarlarını korumaya hakları olduğunu savunuyor. Rusya'nın Sivastopol'daki Karadeniz Filosu da dün Kırım'daki Ukrayna güçlerine teslim olmaları ya da bölgeyi terk etmeleri için 12 saat süre tanıdı.
Rus askerleri Kırım'da kalıcı
Dün Cenevre’deki BM İnsan Hakları Konseyi toplantısının açılışında konuşan Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, askerlerinin Rusya'nın çıkarlarını ve vatandaşlarını korumak için Ukrayna'daki siyasi durum normalleşene kadar ülkede kalacağını açıkladı. Lavrov, Rusya'nın 'aşırı milliyetçi tehditlere karşı Rusça konuşanları ve insan haklarını savunduğunu' söyledi. Lavrov, Batılı ülkelerinin tezkere kararını "saldırgan bir hareket" olarak nitelemelerini eleştirerek, "Bu durumu bir saldırganlık olarak niteleyenler ve yaptırım ile boykot tehdidinde bulunanlar, Ukrayna’da diyaloğu reddedenleri cesaretlendirenler ve ülkeyi kutuplaştıranlardır" diye konuştu.
3 senaryo yazıldı
İngiliz basınında Kırım'ın geleceğiyle ilgili çeşitli senaryolara yer verildi. Guardian gazetesi, Gürcistan senaryosu, Yugoslavya senaryosu ve diplomatik senaryo başlıkları altında Ukrayna'da bundan sonra olacakları sorguladı. Gazete, Gürcistan senaryosuna göre, Rusya’nın 2008’de Gürcistan’da yaptığı gibi hızla sahada askeri üstünlük sağlayarak, Kırım’ın statüsü için pazarlık masasına eli güçlü olarak oturabileceğini yazdı. Yugoslavya senaryosuna göre ise Rusya, Kırım’ın yanı sıra Ukrayna’nın doğusuna da asker çıkararak, ülkenin kuzeybatı ve güneydoğu olarak bölünmesini gündeme getirebileceği ifade edildi. Diplomatik senaryoda da Avrupa ve ABD'nin Rusya'ya ekonomik tecrit uygulama ihtimali bulunduğu belirtildi. Ancak bu durumda Rus şirketi Gazprom'un Avrupa’nın baş enerji tedarikçisi olduğuna dikkat çekildi.
HABER MERKEZİ