- Koye yalnızca bir yerleşim alanı değil aynı zamanda Kürt mimarisinin, kültürünün ve tarihinin açık bir müzesi niteliğinde. Ancak bugün bu yapıların büyük bir bölümü yıkılmış, kalanlar ise yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olup bu durum ciddi bir uyarı veriyor.
Federal Kürdistan Bölgesi’nde eğitim tarihi ve ilerleme denildiğinde Koye ilçesi öncü bir konuma sahip. Koye yalnızca bir yerleşim alanı değil aynı zamanda Kürt mimarisinin, kültürünün ve tarihinin açık bir müzesi niteliğinde. Kentteki eski evler ve yapılar, bir dönem taş ve tuğlanın düşünsel ve toplumsal gelişime tanıklık ettiği “altın bir dönemin” canlı izlerini taşıyor. Ancak bugün bu yapıların büyük bir bölümü yıkılmış, kalanlar ise yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olup bu durum ciddi bir uyarı veriyor.
Jinha’dan Şilêr Koyî’ye konuşan inşaat mühendisi Hêjan Nafi, Koye’de yaklaşık 100 eski yapıda çalıştığını ve bu yapıların önemli bir mimari değer taşıdığını belirtti. Bu evlerin yalnızca eski yapılar olmadığını aynı zamanda dönemin mühendislik bilgisi ve estetik anlayışını yansıtan simgeler olduğunu ifade eden Hêjan Nafi, “Bugün bu evlerin yok olması büyük bir kültürel kayıp anlamına geliyor” dedi.
Koye’nin tarihi evler açısından oldukça zengin olduğunu kaydeden Hêjan Nafi, bu yapıların yok olmasının şehrin tarihine büyük zarar vereceğini dile getirdi.
Özellikle “Melayê Mezin’in Evi” gibi tarihi yapıların restore edilmesi gerektiğini belirten Hêjan Nafi, bu evlerin taş ve tuğla mimarisiyle dikkat çektiğini söyledi. Nafi, bu yapıların korunması halinde Koye için önemli bir kültürel ve turistik değer oluşturacağını vurguladı.
Koye’de Hacı Qadir Okulu ve Federal Kürdistan’ın ilk kadın öğrencilerinden Nezibe Xanî Celizade’nin eğitim aldığı yapının da yıkılma tehlikesi altında olduğuna dikkat çeken Nafi, bu alanların restore edilerek korunması gerektiğini dile getirdi. KOYE
