Kürt kadınlarının direnişi ilham oldu

• Beluc aktivist Fariba Borhanzah, ‘Jin jiyan azadî’  hareketi ve Kürt kadınlarının direnişinin, Beluc kadınları üzerinde büyük bir etki bıraktığını ve onlara ilham verdiğini söyledi.

İran’ın Sistan ve Belucistan eyaletinde yaşayan Beluc kadınlar, çifte ayrımcılığın gölgesinde yaşam mücadelesi veriyor. Hem Beluc kimlikleri hem de kadın olmaları nedeniyle ağır baskılara maruz kalan bu kadınlar, eğitim, istihdam ve siyasal katılım gibi temel haklardan mahrum bırakılıyor. İnsan Hakları Aktivisti ve Balochistan Human Rights Group (BHRG) üyesi Fariba Borhanzahi, Beluc kadınların karşılaştığı çok katmanlı sorunları ve direnişlerini Jinnews’e anlattı.

İki katmanlı ayrımcılık

Fariba Borhanzahi, Beluc kimliğinin dil, kültür ve geleneklerle şekillendiğini, ancak İran rejiminin bu kimliği sistematik olarak bastırdığını vurgulayarak, “Beluc kadın olmak, sadece Beluc kimliğini taşımakla kalmayıp aynı zamanda iki katmanlı bir ayrımcılıkla yüzleşmek anlamı taşır,” dedi.  Borhanzahi, hem yerel ataerkil yapılar hem de devletin ayrımcı politikalarının Beluc kadınları dışladığını belirtti.

Eğitim ve ekonomi sorunu

Belucistan’da eğitim olanakları sınırlı; özellikle kız çocukları, kimlik belgeleri eksikliği nedeniyle okula erişemiyor. Fariba Borhanzahi, “Pek çok yetenekli mezun, resmi ve gayri resmi ayrımcılık nedeniyle işsiz kalıyor,” diyerek bu durumun kız çocuklarının eğitimine yatırımı da azalttığını ifade etti. Bölgedeki ekonomik altyapı yetersizliğinin, yüksek işsizlik ve erkeklerin idam edilmesinin ve göçe zorlanmasının, Beluc kadınlarını ailelerinin tek geçim kaynağı haline getirdiğini ifade eden Fariba Borhanzahi, “Çoğu zaman Beluc kadınları düşük gelirli ve güvencesiz olan gayri resmi ya da ev içi işlerle yetinmek zorunda kalıyor,” dedi.

Siyasete katılım engelleniyor

İran’ın kadın düşmanı ve erkek egemen rejiminin, Beluc kadınların siyasete katılımını engellediğini söyleyen Fariba Borhanzahi, “İran’da Sünni bir Beluc kadının toplumsal ya da siyasal bir rol üstlenmesine izin verilmemektedir. Beluc kadınlar, zorla erken evlilikler, ev içi ve toplumsal şiddet, eğitime ve istihdama erişim engelleri gibi ciddi insan hakları ihlalleriyle karşı karşıya. Aktivist kadınlar ise baskı ve tehditlere maruz kalıyor” diyerek sistemin kadınları dışladığını vurguladı.

Sadece toplumsal eşitlik mücadelesi değil

Kürt Kadın Hareketi’nin Beluc kadınlarına ilham verdiğini belirten Fariba Borhanzahi, sözlerini şu şekilde tamamladı: Başlangıçta bazı kadınlar gizli şekilde faaliyete başladılar ancak çok geçmeden istihbarat tarafından ifadeye çağrıldılar.  Buna karşın, yurt dışında birçok Beluc kadın örgütlenmeye başlamış durumda. ‘Jin jiyan azadî’ hareketi ve Kürt kadınlarının direnişi, Beluc kadınları üzerinde büyük bir etki bırakmış ve onlara ilham vermiştir. Ancak Beluç kadınlarının karşılaştığı sorunlar çok katmanlı. Bu mücadele, sadece bir toplumsal eşitlik mücadelesi değil, aynı zamanda kimlik, ekonomi ve temel haklara erişim mücadelesidir.” ANKARA