- Şehit Jiyan Çiya’nın kardeşi Hürriyet Kaytar, şehitlerin mirasına sahip çıkmanın önemine dikkat çekerek, “Onlar kendi görevlerini yaptı. Bıraktıkları mirasa bu bekleyiş haliyle sahip çıkabilme imkanımız yok. Kaybettiğimiz maneviyatı yeniden örmemiz lazım” dedi.
Şehit Dr. Jiyan Çiya’nın yaşamını, mücadelesini ve geride bıraktığı değerleri anlatan kardeşi Hürriyet Kaytar, ablasının mücadele kararlılığına ve ailesi üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Dr. Jiyan Çiya (Saliha Kaytar), 1974’de Êlih’in Hazo (Kozluk) ilçesine bağlı Girê Awes (Çakırlar) köyünde doğdu. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğrenim gördüğü yıllarda gençlik hareketinin çalışmalarına katıldı, ardından yönünü Kürdistan Özgürlük Hareketi’ne çevirdi. Mücadelenin farklı alanlarında 27 yıl boyunca yer alan Jiyan Çiya, Amed ve Garzan’da komutanlık ve yöneticiliğin yanı sıra sağlık çalışmaları da yürüttü. Doğaya ve hayvanlara sevgisi, kardeşinin tiyatro tutkusuna verdiği destek ve yanlışlar karşısındaki tavizsiz tutumuyla ailesinin ve yoldaşlarının hafızasında iz bıraktı. 19 Ağustos 2019’da Medya Savunma Alanları’nda şehadete ulaştı.
Jiyan Çiya’nın kardeşi Hürriyet Kaytar, ablasının çocukluk yıllarını, mücadeleye katılma sürecini, insanlarla kurduğu ilişkileri ve kendisinde bıraktığı izleri Jinnews’e anlattı.
Bu yolculukta sırra eriştim
Jiyan Çiya, mücadele yaşamının yanı sıra doğaya ve hayvanlara duyduğu sevgi, insanlarla kurduğu ilişkiler ve tavizsiz duruşuyla ailesinin ve mücadele arkadaşlarının hafızasında yer edindi.
Jiyan’nın annesi için kaleme aldığı satırlarda yer alan, “Hakikat aşktır. Aşk özgür yaşamdır. Özgür yaşamın kendisi ana hakkına, hukukuna erişmektir. İnsanlığın gerçeği maliyetsiz, ödünsüz, karşılıksız sevgide saklı. Kendime yaptığım yolculukta bu sırra eriştiğimi belirtebilirim. Bu sır anne sevgisidir” sözleri, onun yaşam ve sevgi anlayışını yansıtan ifadeler arasında yer aldı.
Cesaret ve moral kaynağıydı
Jiyan Çiya’nın kardeşi Hürriyet Kaytar, ablasının çocukluğundan mücadele yaşamına, insanlarla kurduğu ilişkilerden ailesinde bıraktığı izlere kadar pek çok anısını paylaştı. Ablasının yaşamını anlatmanın kolay olmadığını belirten Hürriyet Kaytar, Jiyan Çiya’nın kendileri için hem cesaret hem de moral kaynağı olduğunu söyledi.
Ablasının yalnızca ailesinde değil, birlikte mücadele yürüttüğü kişiler üzerinde de derin izler bıraktığını ifade eden Kaytar, şöyle konuştu: “Jiyan gerçekten özeldi. O bizim için de çok özel biriydi, hem bir cesaret hem bir moral kaynağıydı. Elimizden geldiğince Jiyan’ın çizmiş olduğu mücadele hattına sahip çıkmaya çalıştık. Bir saate, iki saate sığabilecek bir yaşam öyküsü değil Jiyan’ın yaşam öyküsü. Güzel bir iz bıraktı. Yoldaşlarında unutulmaz izler bıraktığını görüyorum.”
Yanlışlara tahammülü yoktu
Ablasının yanlışlar karşısındaki tavizsiz tutumuna da dikkat çeken Hürriyet Kaytar, Jiyan Çiya’nın sert duruşunun sevgiyle birlikte şekillendiğini belirterek, “Yanlışlara asla tahammülü olmazdı, çocukken de olmazmış. 27 yıllık mücadele yaşamında da anladığımız kadarıyla asla yanlışa tahammülü olmayan biriydi. Yanlışa tahammül göstermeyen, sevgi dolu bir insandı. O sevgiyle değiştirip dönüştürebileceğine inanan bir karakterdi. Bunu başardığına inanıyoruz” dedi.
Doğayı sevdi doğa onu korudu
Jiyan Çiya’nın çocukluğundan itibaren doğaya ve hayvanlara büyük sevgi duyduğunu anlatan Hürriyet Kaytar, bu bağın ablasının mücadele yıllarında da devam ettiğini söyledi.
Ablasının doğayla kurduğu ilişkinin onun yaşamındaki önemli dayanaklardan biri olduğunu belirten Hürriyet, “Daha çocukken doğayı çok seviyormuş. Hayvanlarla ilişkileri çok iyiymiş. Doğayı çok sevdi ki 27 yıl o mücadeleyi yürütebildi ve ayakta durabildi. Doğa da onu korudu onca yıl” ifadelerini kullandı.
Tiyatro tutkusuna destek oldu
Hürriyet Kaytar’ın ablasına ilişkin unutamadığı anılarından biri, ortaokul yıllarında katılmak istediği tiyatro festivali oldu. Aile büyüklerinin karşı çıkmasına rağmen Jiyan Çiya’nın kendisini desteklediğini anlatan Hürriyet Kaytar, “Ortaokul yıllarında tiyatroyla ilgilenmeyi çok seviyordum. Aile büyükleri, sanatsal faaliyetlerden ziyade eğitime odaklanmamı istiyorlardı. Ankara’da Muhsin Ertuğrul tiyatro programı vardı. Bütün aile karşı çıkmasına rağmen o, Diyarbakır’dan evi aramış ve ‘Kesinlikle onu göndereceksiniz. Ona engel olmayacaksınız’ demiş” Aile ona tepki göstermesine rağmen hepsine karşı çıktı ve benim o tiyatro festivaline gitmem, o çocuk yaşta onun sayesinde oldu” ifadelerini kullandı.
Katılımına kimse şaşırmadı
Jiyan Çiya’nın mücadeleye katılma kararının uzun bir arayışın sonucunda şekillendiğini belirten Hürriyet Kaytar, ailelerinin geçmişten gelen mücadeleci geleneğinin de ablasının düşünsel dünyasını etkilediğini söyledi.
Aile bireylerinin hareketin kuruluş sürecinden itibaren mücadele içerisinde yer aldığını aktaran Hürriyet Kaytar, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğrenim gördüğü dönemde yaşadığı haksızlıkların da ablasının arayışını güçlendirmiş olabileceğini ifade etti. Ablasının katılım kararının ailede büyük bir şaşkınlık yaratmadığını belirten Hürriyet Kaytar, “Jiyan kendi cesaretini örgütledi ve mücadeleye katıldı” dedi.
***
Değere nasıl layık olabiliriz?
Jiyan Çiya’nın mücadelesinin ailelerinin yaşamında da belirleyici olduğunu söyleyen Hürriyet Kaytar, ablasının geride bıraktığı değerlere sahip çıkmayı bir sorumluluk olarak gördüklerini ifade etti. Aile içerisinde herkesin Jiyan Çiya’nın yaşamına ve mücadelesine layık olma hassasiyeti taşıdığını belirten Hürriyet, bu durumun kendilerine bir disiplin kazandırdığını söyleyerek “Jiyan’ın orada oluşu ve mücadelesi karşısında nasıl bir yaşam biçimi belirlemeliyiz sorusuna hep hassas yaklaştık. Jiyan’ın mücadelesine, orada yarattığı değerlere ailesi olarak leke değdirmeden sahip çıkma hassasiyeti hep vardı. Büyükten küçüğe herkesin, ‘Bu değere nasıl layık olabiliriz?’ diye bir tutumu vardı” diye konuştu.
Ablasının kendilerine önemli bir miras bıraktığını vurgulayan Kaytar, bu mirası korumanın ve büyütmenin yalnızca ailenin değil, birlikte mücadele yürüttüğü herkesin sorumluluğu olduğunu dile getirdi.
Sorumluluk bizlerin omuzunda
Şehitlerin bıraktığı mirasa sahip çıkmanın önemine dikkat çeken Hürriyet Kaytar, “Onlar kendi görevlerini yaptı, hatta fazlasıyla yaptılar. Bundan sonraki sorumluluk, milyonlara bahşettikleri özgürlük arayışı doğrultusunda bizim omuzlarımıza düşüyor. O mücadeleyi yürütebilmek, katkı sunabilmek için ailesi ve yoldaşları olarak elimizden geleni yapmaya çalışacağız. Onlara layık olmaya çalışacağız. Onların bıraktığı mirası geriletmeye hiçbirimizin hakkı yok. O mirası yüceltmek ve büyütmek için mücadeleyi büyütmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Demokratik yaşamı örgütlemeliyiz
Kürt sorununun demokratik çözümüne ilişkin devam eden süreci de değerlendiren Hürriyet Kaytar, demokratik yaşamın toplumsal düzeyde örgütlenmesi gerektiğini belirtti. Devletin sürece yaklaşımı ile kendi bakış açılarının aynı olmadığını ifade eden Hürriyet Kaytar, toplumsallaşan bir hareketin beklemek yerine kendi demokratik yaşamını inşa etmesi gerektiğini söyledi. Mevcut bekleyiş halinin mücadele mirasına sahip çıkmak açısından yeterli olmadığını dile getiren Hürriyet Kaytar, “Onların bıraktıkları mirasa bu bekleyiş hâliyle sahip çıkabilme imkanımız yok. Demokratik inşa süreci gecikmiş bir aşama. Bu mücadele hattını örmeden, mevcut sistemden gelebilecek bir çözümü bekleyerek bir şey inşa edebilme imkanımız yok” dedi.
Maneviyatı yeniden örmeliyiz
Toplumsal bağların ve dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini belirten Hürriyet Kaytar şunları ifade etti: “Toplumsallık örülmeli, geç kalındı. Onlara layık olabilmek ve hayallerini gerçekleştirebilmek için 40 yıl önceki o ruhu tekrar yakalamak gerekiyor. Rehavete kapıldığımız süreçlerin de özeleştirisini vererek 40-45 yıl önce başlayan o mücadele ruhunu sokaklarda, mahallelerde yeniden hayata geçirmek gerekiyor. O yoldaşlık ruhunu birbirimize dokunarak büyütmemiz gerekiyor. Eksiklerimiz çok, layık olamadığımız hususlar çok. Ama bunun özeleştirisini sözle vermek yetmiyor.
Pratikte de toplumsal bağların, o doğrudan ve samimi kucaklaşmaların yeniden oluşması gerekiyor. Kaybettiğimiz maneviyatı, onlara layık olacak ve hayallerini gerçekleştirebilecek şekilde yeniden örmemiz lazım.” ÊLIH
