• Suudi Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron ve ExxonMobil, İran savaş ve enerji krizinden milyar dolarlar kazandı.

 

İran çatışması sonrası enerji fiyatlarının yükselmesiyle dünyanın en büyük sekiz petrol şirketi, üç ayda 90 milyar doların üzerinde kâr elde etti. Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron ve ExxonMobil’in toplam kârı, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 50 milyar dolardan neredeyse iki katına çıktı.

Guardian’ın analizine göre şirketler, petrol fiyatlarının varil başına 126 doların üzerine çıktığı dönemde yaklaşık 93 milyar dolar gelir elde etti. En yüksek kârı Suudi Arabistan’ın devlet petrol şirketi Aramco açıkladı. Şirketin üç aylık net geliri yüzde 34 artarak 33 milyar doların üzerine çıktı. BP ise aynı dönemde 5,73 milyar dolar kâr açıkladı.

Maliyeti halkın sırtında

Çevre örgütleri, petrol şirketlerinin savaş ve enerji krizinden büyük kazanç sağladığını belirterek, iklim krizinin etkilerini azaltmak için daha fazla sorumluluk almaları çağrısında bulundu. Global Witness’tan Patrick Galey, büyük petrol şirketlerinin iklim krizinin maliyetini topluma yüklediğini söyledi.

BP ise kârlarını savunarak, enerji arzındaki sorunlara çözüm olmak için petrol üretimini artırmaya odaklandığını açıkladı. Şirket, son dönemde yeşil enerji yatırımlarını azaltırken, enerji dönüşümü bütçesini 5 milyar dolardan 1,5-2 milyar dolar seviyesine indirdi.

Chevron ve ExxonMobil’in yüksek kârları da ABD’de tartışma yarattı. Donald Trump, iki şirketi İran savaşı sürecinden fazla kazanç sağlamakla eleştirdi. Chevron ikinci çeyrekte 12,2 milyar dolar, ExxonMobil ise 14,5 milyar dolar kâr açıkladı.

İklim krizi etkileri ağırlaştı

Petrol şirketlerinin artan gelirleriyle birlikte iklim krizinin etkileri de ağırlaştı. Avrupa’da şimdiye kadarki en kötü sıcak hava dalgalarından biri yaşanırken, aşırı sıcaklıklar nedeniyle yaklaşık 20 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Güney Kore ve Japonya’da rekor sıcaklıklar görülürken, Afrika’da da sıcaklıklar yükseldi.

Sıcak hava dalgaları Avrupa’da kuraklığa ve tarımsal kayıplara yol açarken, Fransa, İspanya, Portekiz ve Yunanistan’da büyük orman yangınları çıktı. Güney Asya’da ise aşırı yağışlar sel ve toprak kaymalarına neden oldu. Bilim insanları, fosil yakıt kaynaklı küresel ısınmanın bu aşırı hava olaylarını daha sık ve daha şiddetli hâle getirdiğini belirtiyor. TAHRAN