Siyasetçi Ajda Ovat, Londra’daki Kürt halkının değişimini, karşılaştıkları sorunları ve gençlerin rolünü anlattı:

  • “Kürtler kamusal ve sivil yaşamda çok daha girişken ve kendine güvenen bir konuma geldi. Kurumlarımız yerel yönetimlerle ve siyasi temsilcilerle doğrudan ilişki kuruyor.”
  •  “Konut, hayat pahalılığı, kamu hizmetlerine erişim, dil engelleri ve istihdam olanakları Kürtlerin karşılaştığı başlıca sorunlar arasında.”
  • “Gençlere yatırım yapmalı, toplum kuruluşlarının geleceğini şekillendirmeleri ve yönetiminde söz sahibi olmaları için fırsatlar yaratmalıyız.”

AYTEN TEKİN BAGOK/LONDRA

Ajda Ovat, aslen Bingöllü. Avustralya’nın Sidney kentinde doğdu, 2007 yılında Londra’ya taşınarak Haringey’e yerleşti. Ovat’a göre Kürtlerin geleceği açısından temel mesele, yeni kuşağın bir yandan kimliğiyle bağlarını koruyup bir yandan Britanya’nın kamusal yaşamında da etkin biçimde yer alabilmesi. O da tam olarak bunu yaptı.

Hukuk eğitiminin ardından göçmenlik, iltica ve insan hakları alanlarında çalıştı. 2022’de Haringey’de Northumberland Park bölgesini temsil eden İşçi Partili belediye meclis üyesi seçildi. Haringey Belediyesi’nde Toplumlardan Sorumlu Kabine Üyeliği, Belediye Başkan Yardımcılığı ve Ruhsatlandırma Komitesi Başkanlığı görevlerinde bulundu.

Haringey Belediye Meclisi üyesi Ajda Ovat ile Kürt halkının son yirmi yılda geçirdiği değişimi, Kürt ve Alevi sivil toplum kuruluşlarının rolünü, Britanya’da büyüyen genç kuşakları ve siyasette Kürt kadınlarının artan görünürlüğünü konuştuk:

2007’den bu yana Haringey’de yerel siyasettesiniz. İlk tanıdığınız Haringey’deki Kürt toplumu ile bugün gördüğünüz toplum arasında ne gibi değişiklikler var?

En büyük değişimlerden biri, Britanya'daki Kürt toplumunun büyümesi ve giderek daha görünür hale gelmesi. Haringey'e ilk geldiğimde toplum, daha az sayıdaki kurumun etrafında örgütlenmiş gibiydi. Bugün ise çok daha büyük ve dağınık bir yapıya sahip. Belirli köyleri, bölgeleri ve grupları temsil eden çok sayıda toplum merkezi bulunuyor. Bu durum büyümemizi ve çeşitliliğimizi yansıtsa da geçmişe kıyasla daha parçalı bir yapıya sahip olduğumuz anlamına da gelebiliyor. Öte yandan bugün eğitimden iş dünyasına, siyasetten toplum kuruluşlarına kadar hayatın her alanında önemli katkılar sunan Kürtler görüyoruz.

Haringey’deki Kürtlerden söz ederken farklı bölgelerden, kuşaklardan, inançlardan ve göç deneyimlerinden gelen insanlardan bahsediyoruz. Buradaki Kürtleri nasıl tanımlarsınız?

Kürtler Londra ve Britanya'ya ekonomik, kültürel, sosyal ve siyasi açıdan çok büyük katkılarda bulundu. Kürt aileler farklı bölgelerden, geleneklerden ve deneyimlerden geliyor.

Benim deneyimim de diaspora yaşamının farklı boyutlarını anlamamı sağladı. Babam Kiğılı. Annemle birlikte 1974'te Avustralya'ya göç etmişler. Anne ve babam, kim olduğumuzu ve nereden geldiğimizi bilmemiz konusunda çok bilinçliydi. Evde Kürtçe konuşuyorduk, halkla iç içeydik ve kültürümüz hayatımızın bir parçasıydı.

Yerel yönetimde görev yapan biri olarak Kürtlerin size taşıdığı başlıca sorunlar neler?

Kürtlerin karşılaştığı sorunların bir bölümü, diğer göçmen topluluklarının yaşadığı sorunlarla ortak. Konut, hayat pahalılığı, kamu hizmetlerine erişim, dil engelleri ve istihdam olanakları bunların başında geliyor. Yaşlıların ve daha savunmasız durumdaki insanların yalnızlaşmaması, toplumdan kopmaması da önemli.

Northumberland Park'ı temsil ederken gördüğüm şey, farklı geçmişlerden gelen insanların birçok ortak önceliğe sahip olduğu. Herkes çocukları için fırsatlar görmek, temiz mahallelere ve güvenilir kamu hizmetlerine erişmek istiyor. Ayrıca suç, toplum düzenini bozan davranışlar, çöp, yasa dışı atık dökümü, trafik ve yaşadıkları sokakların durumuyla ilgili sorunlar da gündeme geliyor. Benim için temsil, insanların karşılaştığı bu sorunları anlamak, belediye ve toplum kuruluşlarıyla birlikte kalıcı çözümler aramak demektir.

Kürt ve Alevi sivil toplum merkezleri, dernekler ve dayanışma ağları Haringey’de uzun yıllardır önemli bir rol oynuyor. Bu kuruluşların rolünü nasıl görüyorsunuz?

Kürtler kamusal ve sivil yaşamda çok daha girişken ve kendine güvenen bir konuma geldi. Kurumlarımız yerel yönetimlerle, ulusal düzeydeki siyasi temsilcilerle ve diğer topluluklarla doğrudan ilişki kuruyor. Kimliğimizi, kültürümüzü ve ihtiyaçlarımızı görünür kılan konferanslar, kültürel etkinlikler ve kamusal tartışmalar düzenliyorlar.

Kürt toplum kurumları yalnızca insanların bir araya geldiği binalar değildir. Birçok insan için adeta can simididir. Danışmanlık, hak savunuculuğu ve pratik destek sunarken dilin, kültürün, toplumsal hafızanın ve aidiyet duygusunun korunmasına da yardımcı olurlar.

Kürt Toplum Merkezi'ne baskın düzenlendiğinde halk içinde ciddi kaygılar vardı. Haringey Belediyesi'nin eski lideri Peray Ahmet ile birlikte Kürtler ve polis arasında diyalog kurulmasına yardımcı olmak için çalıştık. İnsanların kaygılarını doğrudan dile getirebildikleri toplantılar düzenlenmesini sağladık.

Peki, Britanya'da büyüyen ikinci ve üçüncü kuşak Kürtlerde neler gözlemliyorsunuz?

Britanya'da büyüyen gençlerin deneyimleri doğal olarak önceki kuşaklardan farklı. Onlar hem Kürt hem Britanyalı ve bu iki kimliğin birbiriyle çelişmemesi gerekmiyor. Önemli olan, gençlere kendi dillerini, tarihlerini ve kültürlerini öğrenme fırsatı sunarken kimliklerini kendi biçimlerinde ifade etme özgürlüğü de tanımamız.

Her kuşağın kimlik ve siyasetle, kendisinden önceki kuşakla tamamen aynı ilişkiyi kurmasını beklememeliyiz. Bana umut veren şey, genç Kürtlerin eğitim, hukuk, siyaset, iş dünyası, sanat ve kamu hizmetleri gibi alanlarda başarılı olduklarını görmek. Bizim sorumluluğumuz onlara sağlam temeller sunmak, ardından kendilerine ait bir gelecek inşa etmelerine imkân tanımaktır.

Haringey'de Kürtlerin yerel siyasette ve kamusal yaşamda daha görünür olduğunu görüyoruz. Bu görünürlük Kürtlerin günlük yaşamında somut değişikliklere dönüşüyor mu?

Seçilmiş makamlarda görünürlük elbette önemlidir. Ancak gerçek siyasi etki, Kürtlerin siyasi partilerde, sendikalarda, toplum kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve karar alma süreçlerinde de söz sahibi olması demektir. Kararlar alındıktan sonra yalnızca tepki vermek yerine, kararlar alınırken masada olmak gerekir.

Temsil, halkımıza hem bir ses kazandırır hem de bazen ulaşılması zor görünen kurumlarla arasında köprü kurar. Bunun etkilerini pratik alanlarda görüyoruz: Newroz kutlamalarının desteklenmesi, Kürt işletmelerinin ve toplum merkezlerinin ihtiyaçlarının savunulması, konut ve diğer yerel sorunlarda insanlara yardımcı olunması, kamu hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması bunlardan bazıları.

Kürt bir kadın olarak yerel siyasetteki deneyiminiz nasıl oldu? Özellikle genç Kürt kadınlarının siyaset, sivil ve toplumsal yaşama katılımında bir değişim gözlemliyorsunuz?

Kürt kimliğim, seçilmiş bir göreve aday olmayı düşünmemden çok önce değerlerimi şekillendirdi. Bu da bana dayanışmayı, toplumsal aidiyeti ve direnci öğretti. Kürt olmak, kadın olmak, göçmen bir aileden gelmek ve daha sonra kendim de göçmen olmak, siyasete yaklaşımımı etkiledi.

Britanya'ya geldikten sonra hukuk eğitimi aldım ve 2013'te avukatlık yeterliliğimi kazandım. Göçmenlik, iltica ve insan hakları alanlarında çalıştım. Mültecilerle ve hayatlarının en savunmasız dönemlerini yaşayan insanlarla karşılaştım. Bu deneyimler, insanların kurumlar karşısında kendilerini ne kadar güçsüz hissedebildiklerini gösterdi.

Kürt kadınlarının, özellikle genç kadınların siyaset ve sivil toplum yaşamına katılımında önemli bir artış görüyoruz. Britanya'nın ilk Kürt Alevi milletvekilinin seçilmesi önemli bir dönüm noktası. Bu, toplumumuza ulusal düzeyde bir temsil imkânı sunuyor.

Son olarak Haringey'deki Kürtleri bekleyen en önemli zorluklar neler? Yerel yönetimler ve Kürt toplum kuruluşları genç kuşakların geleceğini desteklemek için neler yapmalı?

En büyük zorluklarımızdan biri, gelecek kuşakların Kürt kültürü, dili ve kimliğiyle güçlü bağlarını korurken yaşadıkları topluma da aktif biçimde katılabilmesini sağlamak. Bu noktada toplum kuruluşlarının ve kültür merkezlerinin sürdürülebilirliği büyük önem taşıyor.

Yerel yönetimler ve toplum kuruluşları, bu mekânların varlığını sürdürebilmesi ve gelişebilmesi için birlikte çalışmalı. Gençlere yatırım yapmalı, bu kuruluşların geleceğini şekillendirmeleri ve yönetiminde söz sahibi olmaları için fırsatlar yaratmalıyız. Hedefimiz, Kürt kimliğine güvenle sahip çıkan ve aynı zamanda içinde yaşadığı toplumun her alanına aktif biçimde katılan bir kuşak yetiştirmek olmalı.