Kentin özgürleştirilmesinden sonra Reqa Sivil Meclisi Yeniden İnşa Komitesi oluşturuldu; 6 kişiden oluşan komitenin şimdi 7 bin üyesi var. Reqa’daki toplu mezarlardan yaklaşık 3 bin kişiye ait cenaze çıkarıldı. DAİŞ’in geride bıraktığı binlerce mayın temizlendi.
DAİŞ’in işgali ile birlikte karanlığına boğulan Reqa, geçen yıl 19 Ekim’de özgürlüğüne kavuştu. Yönetimi sivil meclise devredilen kentte, sağlık, eğitim, güvenlik gibi birçok alanda yürütülen çalışmalarla yeni bir yaşam inşa ediliyor.
Irak’ın Musul kentini Haziran 2014’te ele geçiren DAİŞ burada ele geçirdiği ağır silahlarla birlikte Suriye’nin en büyük kentlerinden Reqa’yı Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) ve yeni adı Heyet Tehrir El Şam (HTŞ) olan El Nusra gibi gruplardan teslim almıştı.
Kısa sürede İslam Devleti adıyla ilan edilen Ebubekir El Bağdadi’nin halifeliğine başkent yapılan kent, “şeriat” ile yönetilmeye başlandı. Buradan yayılarak, adım adım Kuzey ve Doğu Suriye’nin diğer birçok kentini kontrolü altına alan DAİŞ, Ortadoğu’yu selefi karanlığa boğarken en son Eylül 2014’te Kobanê’ye yöneldi. 3 koldan saldırıya geçen DAİŞ, dünyada eşine az rastlanır bir direnişle karşılaştı. Kobanê’de ilk yenilgisini alan DAİŞ, işgal ettiği yerleri bir bir kaybederek merkez yaptığı Reqa’ya çekildi.
DAİŞ’in yarattığı korku ve karanlığa karşı büyük mücadeleyi ise Kuzey ve Doğu Suriyelilerin ortak siyaset merkezi olan Demokratik Suriye Meclisi’nin (MSD) askeri kanadı Demokratik Suriye Güçleri (QSD) verdi. 6 Haziran 2017’de Reqa’yı özgürleştirme hamlesi başlatan QSD, 5 ay süren şiddetli çatışmalar sonucunda kenti özgürleştirdi.
Karanlığa karşı aydınlığın zaferi
Kentin özgürlük ilanı, DAİŞ karanlığına karşı en ön saflarda mücadele veren Kadın Savunma Birlikleri (YPJ) tarafından yapıldı. İdam ve ölümlerle adı anılan kent merkezindeki El Neim Meydan’ında 19 Ekim 2017’de tüm dünyaya açıklama yapan YPJ, karanlığa karşı aydınlığın zaferini ilan etti.
Halep’in 2 yüz kilometre doğusunda yer alan kent, diğer bölgeleri ile birlikte yaklaşık bir milyon nüfusa sahip. Kent 2014 yılından bu yana büyük trajedilere tanıklık etti. Özgürleştirilen kentin yönetimi kısa sürede sivil meclise devredildi.
7 bin üyeli yeniden inşa komitesi
Reqa Sivil Meclisi, kent halkının dayanışması ve Demokratik Suriye Meclisi’nin destekleriyle bir yıl içerisinde hizmet ve yönetim alanında önemli adımlar attı. Reqa Sivil Meclisi de her alanda kent halkına hizmet sundu.
Kentin özgürleştirilmesinin hemen ardından Reqa Sivil Meclisi hemen Yeniden İnşa Komitesi oluşturdu. Oluşturulduğunda 6 kişiden oluşan komitenin şimdi 7 bin üyesi var.
Bölge kanaat önderleri ve şeyhleri ile yapılan görüşme ve toplantıların ardından 18 Nisan 2017’de Reqa Sivil Meclisi kuruldu. Meclisin kurulmasının temel amacı, bölgenin yeniden inşasıydı.
Reqa Sivil Meclisi’nin çalışmalarının önceliği, DAİŞ çetelerinin zulmünden başka yerlere göç eden sivillerin kente geri dönüşü ve halkın meclis ile komünlerde örgütlenmesi oldu.
QSD Reqa’yı DAİŞ çetelerinden özgürleştirdikten sonra Reqa Sivil Meclisi 20 Ekim 2017’de meclisin yeniden düzenlenmesi için bir Hazırlık Komitesi kurulduğunu duyurdu. Hazırlık Komitesi, bölge halkıyla toplantılar yapmaya başladı ve ardından 10 Ocak 2018’de Reqa Sivil Meclisi, çalışmalarını genişletmek amacıyla ikinci kongresini gerçekleştirdi. Kongrede yasama ve yürütme meclisleri, meclislerin komiteleri oluşturuldu.
Meclis, halkın kendilerini yönetmeleri amacıyla komün ve meclislerde örgütlenmesi çalışmalarına başladı. Meclis, geçen süre içerisinde kent ve kırsal alanlarda 34 meclis oluşturdu. Reqa Sivil Meclisi Eşbaşkanı Leyla Mustefa, Reqa’nın yönetim olarak MSD çatısı altında Kuzey ve Doğu Suriye ortak yönetimi içerisinde yer aldığını belirtiyor.
Yasama Meclisi
Hizmet çalışmaları için yasal düzenlemeler, Yasama Meclisi tarafından yapılıyor. Yasama Meclisi’nin yasal düzenlemelerini icra etmek ise Yürütme Meclisi bünyesinde oluşturulan komitelerin görevi. Bu komiteler ise şunlar: Yeniden İnşa Komitesi, Yerel Yönetimler ve Belediyeler Komitesi, Kadın Komitesi, Sağlık Komitesi, Toplumsal İşler Komitesi, Eğitim ve Öğretim Komitesi, İçişleri Komitesi ve Gençlik Komitesi. Kent halkı geri döndükçe, meclisin de çalışma alanı genişleri ve ardından şu komiteler de oluşturuldu: Ulaşım ve Enerji, Tarım ve Sulama, Arkeoloji ve Turizm, Kültür ve Sanat.
Bu komiteler bir yıl içerisinde yönetim ve örgütlenmede büyük rol oynadı.
Kent mayınlardan temizlendi, köprüler onarıldı
Sivil Meclis’in kuruluşundan kısa bir süre sonra oluşturduğu Yeniden İnşa Komitesi’nde alanlarında uzman kişiler yer aldı ve kentin savaş kalıntılarından temizlenmesi için çalışma başlattı. DAİŞ’in kentte döşediği mayınlar, halkın geri dönüşünün önündeki en büyük engeldi. Komite, uzun bir çalışmanın ardından kentin tamamını mayınlardan temizledi.
Komite, kent ve köylerdeki 13 köprüyü onardı. Onarımı yapılan köprüler de şöyle: Reqa-Semra, Sewami, Marude, Romaniye, Wadi Feyd, Hawi Hewa, Şinene, Kalit, Zahra, Miezile, Esediye, Endaniyye ve Sehlebiye. Şimdi de Fırat Nehri üzerindeki Eski Reqa Köprüsü’nün onarımı için hazırlıklar yapılıyor.
Toplu mezarlardan 3 bin cenaze çıkartıldı
Komite bünyesinde yer alan ekipler, kentteki toplu mezarlardan yaklaşık 3 bin kişiye ait cenaze çıkardı ve cenazelerin çıkarılması için çalışmalar hala devam ediyor.
Bölgenin temel geçim kaynaklarının başında tarım geliyor. Yeniden İnşa Komitesi, tarlaların sulanması için sulama kanallarında onarım çalışmaları yürüttü. Kentin kuzeyindeki Ednaniyye köyündeki su pompası onarıldı ve ayrıca Yekemama ile Zehra sulama kanalları da hizmete sokuldu. Sulama kanallarının aktifleşmesiyle yaklaşık 60 bin dönümlük arazinin sulanması sağlandı. Komite ayrıca Meşleb, Zehra, Kalta, Widyan ve Sefsefah içme suyu istasyonlarını da onararak aktifleştirdi.
Yeniden İnşa Komitesi yetkilisi İbrahim El Hesen, karşılaştıkları engellerin imkanların kısıtlılığı ve ilgili örgütlerin yardımları göndermemesinden kaynaklandığını söylüyor.
7 belediye kurdu
Yerel Yönetimler ve Belediyeler Komitesi de kentin yeniden inşasında büyük rol oynadı. Komite kentte 7 belediye kurdu. Bu belediyeler şöyle: Reqa, Hizeme, Kesrat, Hemrat, Kerame, Kideran ve Esediye.
Komite 95 su hattını onardı ve kentin tüm mahallelerine su ulaşmasını sağladı. Ayrıca kentte yol yapım ve onarım çalışmaları yürütüyor.
Kentte ekmek temini için komite tarafından 78 fırın açıldı ve bu fırınlar günde 165 ton ekmek üretiyor.
Köylerde 281 okul açıldı
Eğitim Öğretim Komitesi, tüm engellere ve birçok okulun DAİŞ çeteleri tarafından yıkılmasına rağmen, dikkat çekici bir oranda eğitim alanını canlandırdı. Komite, öncelikli olarak Reqa kırsalındaki halkla iletişime geçerek çocuklarını okullara kaydetmesi için çalışma yürüttü. Karşılaştığı engelleri aşan Komite, okul ve eğitim merkezleri açtı. Şimdi Reqa’da 63 bin öğrenci eğitim görüyor, öğretmen sayısı ise 2 bin 600.
Yeni eğitim yılına öğretmenlerin hazırlanması için Komite tarafından akademi açıldı. 4 bin 100 öğretmen 2 ay boyunca eğitim gördü. Bu öğretmenlerden 3 bin 800’ü okullarda görevlendirildi. Reqa köylerinde de 281 okul açıldı ve bu okullarda 110 bin öğrenci eğitim görüyor.
Eğitim Öğretim Komitesi yetkilileri, komitenin öğrencileri karşılamaya devam ettiğini ve okullardaki hasarları onarım çalışmalarını sürdürdüklerini belirtiyor.
122 bin 342 çocuğa aşı yapıldı
Sağlık Komitesi de bölgede yaşanan savaş, alt yapı, gıda ve hijyen problemleri nedeniyle yaşanan sağlık sorunlarının önünü almak için harekete geçti. Çocukların aşılanması ile çalışma başlatan Komite, 6-12 yaş arası 122 bin 342 çocuğa aşı yapılmasını sağladı.
Komite çalışmalarını genişletmek amacıyla kentin batısında bulunan Xatuniye köyünde ve kentin doğusundaki Kerame bölgesinde sağlık merkezleri açtı. Ayrıca Heyva Sor a Kurd, Weteni Hastanesi’nde kadın-doğum ünitesi açtı. Hastane ve sağlık merkezlerinde ücretsiz hizmet sunuluyor.
Komite eczane ve ilaç depolarını denetim amacıyla da ruhsat işlemi başlattı. Bölgedeki 185 eczane, 16 ilaç deposu, 3 laboratuvar ve 8 özel muayenehaneye ruhsat verildi. Kentte ilk kan merkezi ile telasemi hastalığı için merkez kuruldu. Bu merkezde 216 talesemi (Akdeniz anemesi) hastası çocuğa kan veriliyor.
Sağlık Komitesi Eşbaşkanı Dr. Ehmed İsmail, ambulans ve çeşitli sağlık ekipmanları yardımlarına ihtiyaçları olduğunu söylüyor.
200 bin Reqalı aile geri döndü
18 Nisan 2017’de büro şeklinde kurulan Toplumsal İşler Komitesi, çalışmalarında kamplardaki halkın durumu ve kente geri dönüşlerine önem verdi. Komite başlangıçta Reqalı binlerce göçmeni karşılayan Eyn İsa Kampı’nı kurdu ve göçmenlere yardım sundu. Reqa’da savaş başlamasının ardından kentten çıkan 160 bin göçmenin barınma ve gıda ihtiyaçları Komite tarafından karşılandı.
Kentin özgürleştirilmesinin ardından ise çalışmalarını genişleten komite, göçmen ve engellilerin ihtiyaçları, halka yardım ve istihdam alanlarında çalışma yürüttü.
Toplumsal İşler Komitesi, kentin özgürleştirilmesinden sonra 200 bin sivilin geri dönüşünü sağladı ve ihtiyaçlarının karşılanmasında destek sunuyor. Komite, Eyn İsa Kampı’nda kalan 3 bin göçmenin de geri dönüşü için hazırlıkların yapıldığını belirtiyor. Ayrıca Derazor, Halep ve Humus’tan gelerek Reqa’ya yerleşen 12 bin göçmene de yardım sunuyor.
Reqa Sivil Meclisi çatısı altındaki Enerji ve Ulaşım, Tarım ve Sulama, Arkeoloji ve Turizm, Kadın, Kültür Sanat, Gençlik ve Spor komiteleri de DAİŞ çetelerinin yarattığı hasarı gidermek ve halka hizmet etmek için aralıksız çalışma yürütüyor.
Tarihi yerler koruma altında
Kentin merkezinde bulunan Mansura Mahallesi’nden başlayıp, Hişam Bin Ebdülmelik Mahallesi’ne kadar bir „J“ harfi gibi uzanan tarihi surların bakım ve onarımı başladı. Çatışmalar döneminde zarar gören yerler restore edilirken etrafına döşenen mayınlar da temizlendi. Geçen 1 yıllık süre zarfında surun kapısı olan Bağdat Kapısı ve çevresi de temizlenerek, buradaki sanayi bölgesi de kentin işlek mekanlarından birine dönüştürüldü. Yine surların hemen dibinde bulunan Harun Reşid Kalesi’nin etrafı tellerle çevrilerek, koruma altına alındı.
ANHA/REQA
Yarın:
- Reqalı gençler ve kadınlar örgütleniyor