• Saçlarını sanatın, kimliğin ve sömürgeciliğe karşı direnişin merkezine koyan Laetitia Ky:“Saçlarını kullanarak suçla savaşan, süper güçlere sahip Afrikalı bir kadının hikayesini anlatmak istiyorum.”

 

Laetitia Ky, 5 yaşındayken annesinin öğrettiği saç düzleştirme ritüeliyle büyüdü. Fildişi Sahili’nde yaygın olan bu uygulama, 16 yaşında başına gelen bir kaza ile sona erdi: Düzleştirici ürün kafasının ön kısmını yaktı, tüm saçlarını kestirmek zorunda kaldı. O an, sanatçının yaratıcı uyanışının başlangıcı oldu. Doğal saçları uzadığında ne yapacağını bilemeyen Laetitia Ky, internette doğal saçını bırakan siyahi kadınlarla karşılaştı. “Benim gibi saçı olan birinin mutlu olabileceğini bilmiyordum” diyen Laetitia için o günden sonra saç, onun için sadece bir beden parçası değil; sömürgecilik, ırkçılık, kimlik ve kadınlık üzerine konuştuğu ana malzeme haline geldi.

Sömürge öncesi miras

Laetitia Ky, saç stillerini sömürge öncesi Batı Afrika toplumlarında din, yaş, sosyal sınıf, etnik kimlik, medeni durum ve zenginliği temsil eden güçlü bir iletişim aracı olarak görüyor. El País’ten Ana Cristina Castellanos’a konuşan Laetitia “Saç bir süper güçtü ve ben onu geri kazanmak istedim” diyor. Fransız kolonisi olmadan önceki döneme ait stilleri yeniden yarattığı portre serisiyle uluslararası üne kavuştu. Geometrik topuzlar ve heykelsi formlar, zamanla daha karmaşık eserlere dönüştü. Fotoğraf, resim, heykel, performans ve oyunculuk alanlarında üreten sanatçı, son beş yıldır dünya çapında sergiler açıyor.

‘Burada olmak istiyorum ama…’

Sanatçı vizesiyle New York’a yerleşen Laetitia Ky, şehri “dünyanın en önemli sanat merkezi” olarak tanımlıyor. Aralık 2025’te ABD’nin 39 ülkeye (26’sı Afrika ülkesi, aralarında Fildişi Sahili de var) getirdiği kısmi seyahat yasağı her şeyi karmaşıklaştırdı. “Burada olmak istiyorum ama annemi, kız kardeşimi ve arkadaşlarımı görmek için eve gitmek de istiyorum. Ne zaman yapabileceğimi bilmiyorum” diyor.

İşler zorlaştığında yaratmak çok zor

Laetitia Ky,  eserlerinde duygularını ifade etmemenin imkansız olduğunu düşünüyor. Örneğin, Fildişi Sahili'ndeyken, resmettiği her şey, gözlemlediği cinsiyetçi davranışlara anlık bir tepkiydi. Laetitia Ky, “Resim yapma konusunda insanüstü bir dürtü hissettiğimi hatırlıyorum. Fikirlerimi dışarı atamazsam dayanılmaz oluyordu” diye anlatıyor. Ancak Monaco'da eğitim görürken, yaratıcı uyarıcıları büyük ölçüde değişti. Bunu şu sözlerle ifade ediyor: “Hiçbir tür acı veya dürtü hissetmedim. Etrafımdaki her şey güzeldi ve denemeye hevesliydim. İşler zorlaştığında ve hayatta kalma modundayken, yaratmak çok zor. Mevcut siyaset korkutucu. Güvensizlik hissediyorsunuz ve sonra hepimizin göçmen olarak hissettiği yalnızlık var.”

Irkçılığa karşı sanatsal direniş

Takipçileri ona siyahlık, saç ve ırkçılık üzerine yeniden düşünmelerini sağladığı için teşekkür ederken, bazıları ölüm tehditleri gönderdi. “Beni şeytan ve deli olmakla suçlayan mesajlar okudum” diyor. Sanatını paylaşmasının ona aktivist etiketi yüklediğini ve bundan kurtulmak istediğini söyleyen Laetitia şunları ekliyor: “Bazen sadece bir sanatçı olarak görülmek istiyorum. Ayrıca, işinden geçimini sağlamaya çalışan biri olarak, kalıplara sokulmaktan kaçınmak istiyorum.” Laetitia Ky, çevrimiçi dünyaya çok genç yaşta girdiğine ve özellikle de bedeninin mesleğinin aracı olduğu için, gerçek dünyaya kendini maruz bıraktıktan sonra gelen her şeyle yüzleşmeye hazır olmadığına inanıyor: “20 yaşındaydım, sanat yoluyla dünyadaki yerimi bulmaya çalışıyordum ve çevrimiçi ortamda zaten güçlü bir siyasi görüşe sahip biri olarak tanımlanıyordum.”

Afrikalı ’süper kahraman’

Laetitia Ky, 2022’de yayımlanan “Aşk ve Adalet” kitabının ardından ikinci kitabı üzerine çalışıyor. Eller şeklinde saç modeliyle çekildiği bir fotoğrafa gelen “süper kahramana benziyorsun” yorumundan ilham alan bir aksiyon çizgi romanı planlıyor: “Saçlarını kullanarak suçla savaşan, süper güçlere sahip Afrikalı bir kadının hikayesini anlatmak istiyorum. Gençken var olmayan bir şey yapmak istiyorum. Benim gibi görünen kızların böyle bir şeye sahip olması harika olurdu." HABER MERKEZİ