Toplumsal Sözleşme krizi çözecek

• Kuzey-Doğu Suriye Toplumsal Sözleşme Hazırlama Komitesi’nde yer alan Hesekê Kantonu Ermeni Meclisi Eş Başkanı Erîv Qesebiyan, “Toplumsal Sözleşme’nin Suriye krizini çözüme kavuşacağına inandığını” söyledi. 

RONÎDA HACÎ / NÛJINHA-HESEKÊ

Dünya genelinde özellikle de Ortadoğu'da süre gelen savaşlarda başta kadınlar olmak üzere halklar büyük acılara tanıklık etti. Kökleri binlerce yıl öncesine dayanan Ermeniler de bu halklardan biridir. 

Osmanlı İmparatorluğu ve müttefikleri 1915 yılının Mayıs ayında Mezopotamya ve Anadolu coğrafyasında Ermenilere yönelik soykırım kararı aldı. Ermeniler, Asuri-Süryani-Keldani halkları katliamdan geçirildi, bu coğrafyadaki tarihleri ve kültürleri yok edilmeye çalışıldı. Somut belgeler bir buçuk milyondan fazla insan bugün Türk devletinin mirasını devraldığı Osmanlı İmparatorluğu tarafından katledildi, yüzbinlerce insan ise yerinden, yurdundan edildi. 

Ermeni halkı Rojava’da örgütlü

O dönem katliamdan kaçan yüzlerce Ermeni bugün Suriye’nin kuzeyi olarak tanımlanan Rojavayê Kurdistan ve Suriye’ye yerleşti.

Rojava Devrimi sırasında Ermeni halkı, Demokratik Özerklik bünyesinde örgütlendi. QSD içerisinde askeri meclis oluşturdu. 

Komite 158 bileşenden oluşuyor

15 Temmuz 2021’de Özerk Yönetim tarafından Kuzey-Doğu Suriye Toplumsal Sözleşme Hazırlık Komitesi her bölgeden ve halktan 158 kişinin katılımıyla oluşturuldu. 

Kuzey-Doğu Suriye Toplumsal Sözleşme Hazırlama Komitesi’nde yer alan Hesekê Kantonu Ermeni Meclisi Eş Başkanı Erîv Qesebiyan, Ermeni halkına yönelik Türk devletinin yaptığı katliamları ve sözleşmeyi değerlendirdi.

Tarih ve kültür unutturulmak isteniyor

Osmanlı devletinin Ermeni, Süryani, Asuri ve Keldanilere yönelik katliamları değerlendiren Qesebiyan, Asuri-Süryanilere uygulanan Seyfo katliamını hatırlattı. Qesebiyan şöyle dedi: “Bu katliama ‘Seyfo’ adını vermelerinin sebebi, katliamı kılıçla yapılmasından ileri gelir. Seyfo kılıç manasındadır. Ermeni halkını yok etme politikasıyla yola çıkan Türkiye devleti, bugün de bu katliamlarına Ermenistan, Serêkaniyê, Efrîn ve Şengal’de devam etmektedir. Türkiye devleti, Osmanlı zihniyetini yeniden canlandırmak ve katliam yapmak istiyor. Aynı zamanda Suriye’de tek taraflı bir sistem yürütülüyordu. Bu tek taraflı sistem de Suriye’de yaşayan Ermenilerin kültür ve tarihlerini unutmalarına sebebiyet vermiştir” dedi.

Devrim halkları korudu

Rojava Devrim’inin bölgede yaşayan halkların varlığını yıkımdan koruduğunu söyleyen Erîv Qesebiyan, “Rojava Devrimi ile herkesin diliyle, tarihiyle, kültürüyle kolayca kimliğini ifade edebildiği Demokratik Ulus sistemini tanıdık. Ermeni halkı olarak meclisimizi oluşturduk, halkımız için toplantılar yaptık. Görüşmelerde dilimiz, kültürümüz, tarihimizi ve üzerimizde nasıl bir yok etme politikası yürütüldüğünü konuştuk. En önemlisi çocuklarımıza anadillerini öğrettik ve şimdi onları parlamentoda eğitiyoruz. Bunlar bizim için başarılı adımlardır.”

Amaç; ortak vizyon oluşturma

15 Temmuz 2021'de Özerk Yönetim’in Ermeni halkına sahip çıkmak amacıyla Kuzey-Doğu Suriye Toplumsal Sözleşmesi için bir komisyon taslağı hazırladığını belirten Qesebiyan, “Bu insanlık tarihinde yaşanan bir ilktir. Toplumsal Sözleşme taslağının tüm bileşenlerini ortak bir vizyonda buluşturmasının amacı, bölgenin tüm bileşenlerine hizmet etmektir. Ermeni halkı tarih boyunca iktidar sisteminden çok acı çekti. Tüm bu acılar geçti. Şimdi bu Toplumsal Sözleşme ile Suriye krizinin bir çözüme kavuşacağına inanıyoruz” dedi.