• Sanatçıların, kadına yönelik şiddete karşı sessiz kalmaması gerektiğini ifade eden Füsun Demirel: “Kadın oyuncular, starlar, milyonlar kazananlar, her gece bir açılışta, kırmızı halılarda poz veren yetenekli güzeller bir kez de öldürülen kadınlar için yürüseler fena mı olur?”

 

Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetleri karşısında sanat dünyasının sorumluluk alması gerektiğini belirten oyuncu Füsun Demirel, sanatçıların toplumsal meseleler karşısında sessiz kalmaması gerektiğini söyledi.

ANF’den Ali Barış Kurt’a konuşan Füsun Demirel, sanatın yalnızca eser üretmekten ibaret olmadığını vurgulayarak sanatçıların aynı zamanda çağlarının tanığı ve toplumun vicdanı olduğunu ifade etti. Füsun Demirel, “Bu dönemde sanatçıların, hele hele kadın sanatçıların söz söylemesi yalnızca bir tercih değil; vicdani ve insani bir sorumluluk haline gelmiştir” dedi. Katledilen her kadının ardından yalnızca bir hayatın değil, bir geleceğin, umudun ve hikayenin de sona erdiğine dikkat çekti.

Herkesin sustuğu yerde konuşmalıyız
Sanatçıların toplumsal sorumluluğuna işaret eden Füsun Demirel, “Sanat yaratanlar sadece o eserleri ortaya koyup kenara çekilip ödül ya da para bekleyenler değildir. Olmamalıdır” dedi. Katledilen kadınların yarım kalan hikayelerine ses olmanın sanatçıların sorumluluğu olduğunu belirten sanatçı, şöyle konuştu: “Öldürülen bir kadınla sadece bir hayat sona ermiyor; bir gelecek, bir umut, bir hikaye sona eriyor. Bizler yarım kalan o hikayelerin sesi olmalıyız. Asıl sorumluluğumuz herkesin konuştuğu yer ve zamanda konuşmak değil, sustuğu yer ve zamanda ses olabilmektir. O suskunluklar sanatı doğurmaz mı?”

Kadınlar figüran değildir
Sanat alanındaki erkek egemen yapının kadınların yalnızca görünürlüğünü değil, nasıl temsil edildiklerini ve hangi hikayeleri anlatabildiklerini de belirlediğini söyleyen Füsun Demirel, kadınların sanat tarihinde çoğu zaman yaratıcı özneler olarak değil, erkek hikayelerini tamamlayan figürler olarak konumlandırıldığını ifade etti.
Kadınların yüzyıllardır sanatın içinde olmasına rağmen kendi hikayelerini anlatma fırsatlarının kısıtlandığını belirten Füsun Demirel, şunları ifade etti: “Kadınlar yüz yıllardır sanatın içindeler ama yaratıcı olarak kendilerini göstermelerine fırsat verilmediği için erkek sanatçının ilham perisi, ressamın modeli, filmin güzel kadını veya hikayedeki fedakar anne olarak var olmuşlar. Kadın hikayeleri anlatıldı ama erkek egemen bakış açısıyla anlatılınca kadın ya eş ya metres ya anne ya kurbandı. Yani erkeğin hikayesini tamamlayan, onun içinde bir figürdü. Kadının isyanı, öfkesi, itirazı, hayalleri yokmuş gibi bakıldı hep.”

‘Erkek gibi yönetmen’
Yeşilçam'ın erkek egemen yapısına da değinen Füsun Demirel, kadın bakış açısıyla hikayeler anlatan yönetmen Bilge Olgaç'ın bile “erkek gibi yönetmen” olarak tanımlandığını hatırlattı. Füsun Demirel, kadınların sektörde varlık gösterebilmek için erkek egemen anlayışın dayattığı davranış kalıplarına uymaya zorlandığını söyledi.

Meşrulaştırmamak için müdahale etti
Şiddeti normalleştiren senaryo ve metinlerden rahatsızlık duyduğunu belirten Füsun Demirel, bu tür projeleri mümkün olduğunca baştan kabul etmediğini, ancak çekim sürecinde gelişen durumlara da müdahale etmeye çalıştığını söyledi.
Bu konuda “Sıdıka” dizisinden bir örnek veren Füsun Demirel, komedi unsuru olarak kullanılan baba şiddetine karşı sette tavır aldığını anlattı: “Mesela ‘Sıdıka’ dizisinde sürekli baba şiddeti olurdu evde. Komedi dizisiydi. Eleştirel bir bakışla çekiliyordu. Yine de kadına şiddeti meşrulaştırmamak adına sonunda bir gün müdahale ettim. Baba vurdukça ben de karşılık verdim, kendimi korudum. Yönetmenimiz de kadındı. Bana sınır koymadı. ‘Ne istersen yap’ dedi. Öyle olunca da erkek oyuncumuz itiraz etti. ‘Feminist dayanışma var sette,’ dedi. Çekim durmuştu o gün.”

Söz söylemekten geri durmadılar
Kadınların toplumsal ve siyasal baskılar karşısında seslerini duyurabilmeleri için İran sinemasının önemli bir örnek oluşturduğunu belirten Füsun Demirel, baskılara rağmen kadın özgürlüğü konusunda söz söylemekten vazgeçmeyen yönetmenlere dikkat çekti.
Füsun Demirel, “Kadına yönelik her türlü toplumsal, siyasal baskılar karşısında İran sinemasında yönetmenler mutlaka bir dilini bulup kadınların özgürlüğü için cümleler kurdular. Kimisi hapis cezası aldı, kimisi sürgün oldu. Ama sözlerini söylemekten geri durmadılar” ifadelerini kullandı.

Kadınlar için yürüseler fena mı olur?
Sanat alanının kadınlara yönelik şiddete karşı mücadele ve dayanışma alanına dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Füsun Demirel, sektörün meslek örgütlerine, yönetmenlere ve tanınmış kadın oyunculara çağrıda bulundu.
Sanatçı, çağrısını şu sözlerle tamamladı: “Sektörün temsilcileri olarak Oyuncular Sendikası, Yazarlar Sendikası gibi kurumlar ve yönetmenler, kadın cinayetleri için protesto eylemleri yapmalı. Kadın oyuncular, starlar, milyonlar kazananlar, her gece bir açılışta, bir galada, bir partide, kırmızı halılarda poz veren yetenekli güzeller bir kez de öldürülen kadınlar için yürüseler fena mı olur?” HABER MERKEZİ