- Trump, Suudi Arabistan’ın üs ve hava sahası kullanımına izin vermemesi üzerine “Özgürlük Projesi"ni durdururken, uçak gemisi taarruz grubunu Kızıldeniz’e gönderdi. İsviçre ise savaşta yeni arabulucu olmak istiyor.
ABD ve İran, bir yandan Hürmüz Boğazı üzerinden restleşip bir yandan “barış” için görüşmelerini sürdürürken; Fransa, İngiltere ve Suudi Arabistan da krizi kendi çıkarları doğrultusunda fırsata çevirmek için sürece dâhil oluyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'la "Tam ve Nihai Bir Anlaşma"ya varılması yönünde ilerleme kaydedildiğini iddia edip, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini kolaylaştırmak için başlatılan "Özgürlük Projesi"ne ara vermesi, petrol piyasalarını rahatlattı. Bu durum “taraflar barışa ne kadar yakın?” sorularını da beraberinde getirdi. İran rejimi, iki tarafın Körfez'deki savaşı sona erdirmek için tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya varmak üzere olduğunu söylemesinin ardından, Washington'dan gelen yeni bir teklifi incelediğini açıkladı. Pakistan'daki arabuluculara yakın bir kaynak Reuters’a "Çok yakında sonuçlandıracağız. Yaklaşıyoruz" dedi.
Trump ise İran'la bir anlaşmanın "büyük bir varsayım" olduğunu ve anlaşma sağlanamazsa, "öncekine göre çok daha yüksek bir seviyede ve yoğunlukta" bombardımanın yeniden başlayacağını söyledi. Taraflar, “savaşı sona erdirmek için” tek sayfalık, 14 maddelik bir mutabakat zaptına yaklaştığını bildirilmişti.
ABD ve Suudi Arabistan gerilimi
Trump, 7 Nisan'da ateşkes ilan edildiğinden beri bir anlaşmanın yakın olduğunu defalarca iddia etti. En son Çarşamba günü Beyaz Saray'da "Anlaşma yapmak istiyorlar, müzakere etmek istiyorlar” dedi. Tek sayfalık mutabakatın imzalanıp imzalanmayacağı haberi yayına hazırladığımız zamana kadar da belirsizliğini korurken, Trump’ın "Özgürlük Projesi"ne neden ara verdiğine ilişkin bir iddia ortaya atıldı.
ABD medyasına göre Trump, Suudi Arabistan’ın üs ve hava sahası kullanımına izin vermemesi üzerine planı durdurdu. NBC News’e konuşan ABD’li yetkililer, Trump ile Veliaht Prens Selman arasındaki görüşmeden de sonuç çıkmadığını öne sürdü. Yetkililer, Suudi Arabistan yönetiminin, ABD ordusunun Prens Sultan Hava Üssü'nden uçuş gerçekleştirmesine ve ülkenin hava sahasını kullanmasına izin vermeyeceğini Washington'a bildirdiğini öne sürdü.
Fransa gemi gönderdi
Öte yandan, Fransa ise uçak gemisi taarruz grubunu Kızıldeniz’e gönderdi. Paris yönetimi, küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle ABD ile İran’a Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamaya yönelik olası bir misyon önerisini değerlendirme çağrısında bulundu.
Fransız ordusu yaptığı açıklamada, Charles de Gaulle uçak gemisi grubunun, İtalyan ve Hollanda savaş gemileri eşliğinde Kızıldeniz’in güneyine doğru ilerlediğini duyurdu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da ayrıca İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’la telefonla görüştü. Pezeşkiyan, Washington’un tutumunu “ihanet” olarak nitelendirdi. “Washington diplomasiden uzaklaşıp tehdit, baskı ve yaptırım yolunu seçti. Bu nedenle İran, ABD’ye güvenemez” dedi. Pezeşkiyan, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam olarak açılmasına ilişkin müzakerelerin ancak “ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasıyla” mümkün olacağını söyledi.
İsviçre arabuluculuğa hazır
Görüşmeler bu zamana kadar Pakistan aracılığıyla sürdürülürken, İsviçre’de arabulucu olmaya hazır olduğunu açıkladı. İsviçre Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mélanie Gugelmann ise ülkesinin ABD ile İran arasında yapılabilecek olası görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı.
Beyrut’ta yeni tırmanışa doğru
İran savaşının taraflarından İsrail de Beyrut'a yönelik yeni saldırılar başlattı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, "Hizbullah'ın Radvan Gücü komutanını etkisiz hale getirmek amacıyla Beyrut'ta derhal saldırı düzenlenmesi" talimatı verdiğini söyledi. Radvan Gücü'nün "İsrail yerleşimlerine ateş açmaktan ve İsrail askerlerine zarar vermekten sorumlu olduğunu" öne süren Netanyahu, "İsrail'in uzun kolları her düşmana ve katile ulaşacaktır" dedi. Ordu, Radvan Gücü komutanlarından Malik Balut’u öldürdüğünü ekledi.
İsrail saldırıları haftalar sonra ilk kez Beyrut'u hedef almış oldu. İsrail ile Lübnan arasında ateşkes yapılmış olsa da Güney Lübnan'da İsrail-Hizbullah çatışmaları sürüyor. Beyrut'a düzenlenen bu saldırının çatışmada yeni bir tırmanışa yol açabileceği belirtiliyor. İsrail ve Lübnan arasındaki ateşkes 23 Nisan'da üç hafta daha uzatılmıştı. HABER MERKEZİ
