Ronîyayîşê Komara Tîrkîya ra nîka, her rasteyî ra Kurdan ra dîşmenî ame kerdîş, nîka ra pey zî do bêsînor qîrkerdîş û mêtîngerîya Kurdan dewam bîko, seba no zî polîtîkayê xo yê lêmînî her ca ra do bîdê şuxîlnayîş.

Partîya faşîst AKP, vera Kurdan heme şeklo şero taybet dewra rona, na babete de zî qewetê kapîtalîstî ra zî hetkarî gîrewt. Erdogan rîjnayîşê gonî Kurd ra zevq gîrewtînî û tay Kurd zî hetê AKPî ca gîrewt û Kurdan ser o kayê bi teluke kay kerd. Şefe AKPî Erdogan, peynîya ameyîşê îqtîdarî sîfte zîyaretê xo yê Amedî de zurê ‘Persgîrîko Kurd, persgîrîkê mîn o zî’ vat. No vatîş ra pey waşt bîyayîşê Kurdan orte ra bîhawano û nîka Kurdan çînî hesîpneno.   

Erdogano faşîşt, pîsporo demogojî yo, zurkero ke zaf pîl o. Bî no kesayetî sîyaset keno. Erdogan ra benda edelet, şeffafî xamî yo. Demo ke polîtîkayê AKPî îflas kerdê, Erdogan verîn ronayoxê xo ra xebata ronayîşê partîya neweyî da destpêkerdîş. Mamosteyê eqlî yê AKPî ke Kurdan qîrkerdîşî ra vîyartê, bî nameyê Partîya Atîlîm û Demokrasî (DEVA) partîyêka newe ronayê.

Ronayoxê DEVAyî Alî Babacan kam o?

Weçînayîşê 2002î seba ke Erdogan qedexeyê sîyasetî bî, Babacan Serekwezîrîya Abdullah Gulî de Hukîmata AKP a Verîn ronîya de wezîfeya Wezîrê Dewlete yê Berpîrsîyarê Hezîneyî gîrewt. 2007 de wezîfeya Wezîrê Karanê Teberî kerd. Peynîya zî hetanê serra 2015î wezîfeya Wezîrê Malîyeyî kerd, ekonomîst Alî Babacan şêwîrmendê eqlî yê Erdoganî bî.

Alî Babacan do partîya xo de do ekonomîya lîberal esas bîgo, heme gîranîya xo zî do ekonomî ra bîdo. Babacan vera şîrketê malbatê Erdoganî, do şîrketê xo yê malbatî awan bîko.   

DEVA senî ronîya?

Rejîmê AKPî, serra 2015î îqtîdarî kewt labelê weçînayîş 1ê Teşrîne ame newekerdîş, AKP hem HDP hem zî MHPî bi raygîrewtîşî bî îqtîdar. Meclîs de hema zî zafîya AKPî çîn a, bi MHPî lîngan ser vîndeno. Mîyanê AKPî di partî vejyayê, nê di partî zî mamosteyê eqlî yê AKPî. Wazenê AKPo merg ra newe yew AKP bîvejê. Yew het ra partîya Ahmet Davutogluyî Partîya Gelecekî, yew het ra zî partîya Alî Babacanî Partîya DEVAyî cayê xo gîrewtê.

Nîka heme polîtîkayê lêmînî yê AKPî deşîfre bîyê, ronayîşê DEVAyî verîn 4 wezîr û 7 wekîlê AKPî ca gîrewtê. Mîyanê ronayoxan de zî 27 cenî û 16 cîwan ca gîrewtê. Bi wekîlîya Mustafa Yenenî Partîya DEVAyî Meclîs de temsîlîyet qezenc kerd.

Babacan do ekonomîya AKPî esas bîgo

Averberdoxê polîtîkayê ekonomîya AKPî, do bîbê averberdoxê polîtîkayê ekonomîya DEVAyî zî, demê AKPî de Îbrahîm Çanakçî karê Musteşerîya Hezîneyî ra ame ardîş û demê komare de tewro derg na wezîfe de mend. Çanakçî ronayoxê DEVAyî de ca girewt. Hetkarê Çanakçîyî, Cavît Dagdaş zî hewna lîsteya ronayoxê DEVAyî de ca girewt.

Çanakçî demo derg polîtîkayê ekonomîya AKPî plan kerd û polîtîkayê DEVAyî yê ekonomîye zî do ekonomîya lîberalî ser o bibo. Ronayoxê partî de taybetî ekonomîstî ca gîrewtê. Heme qadroyê verîn ê AKPî, DEVAyî de kom bîyê la esas mesele nê kesî temsîlkarê zîhnîyetê qîrkerdîşî yê kam partî bîronî bîla bîronî polîtîkayê ke aver bîbê do qet nêbedîlê. Lekolin.orgî ra Sara Gulan tesîbetê wina kena; DEVA temsîlkarê AKPî yê 2002î yo, hîrê esasê ser o na partî ameya ronayîş; Ekonomîya lîberal, hedefê rîyê xo agêrayîşê rojawanî û pawîyayîşê tabanê xo, xo ra AKP eynê nê bî vatîş ameybî ronayîş.

Waedê xapînayîşê Kurdan

Weş bêro zanayîş ke partîya DEVA tena Kurdan ra qîrkerdîş bîyaro, sîfte îcraetê DEVAyî pêvînayîşê bi akademîsyen, nuştox û pîrê Kurdan de bî, eynî nêzdîbîyayîş AKP demê ronayîşê xo kerdbî. Erdogano faşîst serra 1991î de demê serekîya Bajarê Stenbolê Partîya Refahî, bi sernameyê ‘Persîgîrîko Kurd’ raporêk hadre kerdbî û no rapor de zî tesbîtê muhîm ameybî kerdîş.

Rapor de tesbîtê wînayîn ameybî kerdîş; ewro Persgîrîkê ke ‘Rojhelat’ û ‘Rojhelato Vakûr’ yeno namekerdîş, Persgîrîkê Kurd o. Cografyayê Rojhelat û Rojhelatê Vakûrî demo vîyarte de bi nameyê Kurdistan de ameynî namekerdîş. No persgîrîk bi nêzdîbîyayîşê ewleyî nîno çareserkerdîş. Dewlet êdî fam kerd ke na mesele bi kontralgerîlla, tîmê taybet û sîstemê qorîcîyî nîno çareserkerdîş.

Bi vîyartîşê demî ame famkerdîş ke no rapor, raporêko xapînayîş o. Bi ameyîşê îqtîdarî AKP vatîşê xo ra dewam kerd û vat persgîrîkê Kurd, persgîrîkê mîn o.

Serra 2020î heqê Kurdan de vatîşê Alî Babacanî

26 teşrîna 2019î de Alî Babacan programê televîzyonî de wîna qîse keno: “Persgîrîkê welatîjê ma yê Kurdan, hîna bî ferq o. Taybetîya tarîxî esta. Sereke eslîyê no welat o. Welatîjê ma xo, senî nîşan danî, ganîya ke ma zî wîna qebul bîkê. Kêmanîyê Tîrkîyaye yê babetê demokrasîye estê, bîngeyê persgîrîkê Kurd persgîrîkê huquqî esto. Ma do persîgîrîkê Kurd ê bi herakerdîşê rasteyê azadîye çareser bîkê.” Nê vatîşê Alî Babacanî qet xerîb nînê Kurdan ra. Çîmkî vatîşê Alî Babacanî, sey vatîşê Erdogano faşîst ê. Hetanê gamê şenber Kurdan nêvînê Alî Babacanî ra do bawer nêkê. Kurdan Babacan û Davutogluyî ra benda çareserî de ganî nêzd nêbê, do bi pratîkê xo nê kesî sey AKP têbîgêrê.

DEVA do derman nê cefa bîyaro

Ronayoxê partîya DEVAyî de nêzdî 20 Kurd ca gênê, nê kesê sey verîn hewna hetê qîrkerdox û qetlîamkeran cayê xo gîrewtê. Kênaya Dengîr Mîr Fîrato ke 2 demserrê AKPî de wezîfe kerd peynî vîyart HDPî, kênaya cî Munevver Helun Fîrat zî lîsteya DEVAyî de ca gîrewt. Hewna Denîz Karakullukçu û wendekar Buran Denîz Bagatur û lajê wekîlê verîn ê AKPî Velî Seydayî, Muhammed Îkbal Seyda û zaf sîyasetmedarê Kurd lîste de estê. Mîntîqa ra zî Medenî Yîlmaz, Kerem Altun, Alî îhsan Merdanoglu, Abdurrahîm Aksoy, Mehmet Emîn Ekmen, Ahmet Faruk Unsal û avûkato colemêrgîj Rojhat Olmez zî lîsteya ronayoxê DEVAyî de cayê xo gîrewtê.

Kesê ke fetvayê qetlîamê Kurdan dayê DEVA de yê

Ronayoxê partîya neweyî de kesê ke fetvayê qetlîamê Kurdan dayê, nê kesê FETOger ê DEVAyî de cayê xo gîrewtê. 15ê Temmuza 2016î de demê hewldayîşê derbeyî, dewatê kêna xo de Korgeneral Mehmet Şanver hetê derbekaran ameybî rehîngîrewtîş, no kes zî DEVA de yo.  Kesê ke fetvayê qetlîamê Kurdan dayê, hewna fetvadayîşê qetlîamê Kurdan ser o na partî de ca gîrewtê. DEVA de akademîsyen Metîn Gurcan, serekê Ocaxê Nîjadperestan Ramîz Ongun, serekê TUÎKî Bîrol Aydin û rojnameger Gulay Goktur zî ca gîrewtê.

Cenîyê verîn ê AKP bîyê cenîyê neweyî yê DEVAyî

Lîsteya ronayoxê DEVAyî de 27 cenî ca gîrewtê. Zafêr nê cenîyan AKPo îhvankar de ca gîrewtê. Demê şînasdayîşê DEVAyî, Abdullah Gulî ra nêzd çew nêameyê dewatkerdîş, mîsal Haşîm Kiliç, Beşîr Atalay û Candan Karlitekîn dûr ameyê vîstîş. Ame musayîş ke Abdullah Gul, Mustafa Baş erşawato ke rêzîknameyê partîye de bedîlnayîşan bîko la Babacan destûr nêdayo. MERKEZÊ XEBERAN

   

Kurdê ke celadê xo ra eşîq ê

Çî heyfo ke yeno dîyîş ke Kurdan hewna omîdê xo partîyê qîrkerdoxî ra gîrêdayê. Seba înan ma eşkenê bîvajê ‘Kurdê ke celadê xo ra eşîq ê’. Çîqas Alî Babacan bîvajo AKPî ra cîya rayîr bîşopno zî AKPî ra ferqê cî çîn o. Yanî partîya DEVA, newe ra cîlakerdîşê AKPî yo. DEVA zî do sey AKP qîrkerdîş, înkar û îmha bîyaro. Kurdê ke na partîya newe de ca bîgê do sey Abdulkadîr Aksu, Galîp Ensarîoglu, Mehmet Eker, Mehmet Metîner û Orhan Mîroglu mîyanê îxanetî de bibê. Ganîya ke Kurdê ke partîya DEVAyî de ca bîgê, bi lezî fek no rayîr ra vera bîdê, çîmkî Kurdan zanenê kamî ra bawer bîkê.

Lîste de nê kesê estê

Alî BABACAN, Abdurrahîm AKSOY, Abdurrahman BÎLGÎÇ, Abdurrahman Mufît YETKÎN, Ahmet Burçîn YERELÎ, Ahmet Edîp UGUR, Ahmet ERGÎN, Ahmet Faruk UNSAL, Alî Îhsan MERDANOGLU, Alî Riza BABAOGLAN, Alî Ufuk YAŞAR, Altug ANKARALI, Arzu KILIÇLAR, Ayşe Ezgî YILDIRIM, Bahar EKŞÎ, Baran Denîz BAGATUR, Bekîr Sitki ASLAN, Bîlgehan ÇETÎNER, Bîrol AYDEMÎR, Burak DALGÎN, Burcu YAGAN, Bunyamîn UNLU, Canberk DEMÎRCÎ, Cavît DAGDAŞ, Cem AVŞAR, Cennet USLU, Denîz KARAKULLUKÇU, Doga ŞANLÎOGLU, Elîf ESEN, Essum ASLAN, Evrîm RÎZVANOGLU, Fahrîye Oya KUYUMCU, Fazil Husnu ERDEM, Ferayî OKMEN, Furkan AYDOGAN, Gul Dîdem PEKUZ, Gulay GOKTURK, Gulçîn AVŞAR, Haldun HAKCÎ, Hasan CANPOLAT, Hasan KARAL, Hatîce Dudu OZKAL, Hatîce Selvî DEMİREL, Huseyîn NALBANTOGLU, Îbrahîm Alper AKALÎN, Îbrahîm DONERTAŞ, Îbrahîm GEZER, Îbrahîm Halîl ÇANAKÇÎ, Îdrîs ŞAHİN, Îhsan GUNAYDÎN, Îlker ÇELÎK, Kadîrcan KOŞDERE, Kadrîye Esra AYGUN, Kemal Can GUR, Kerem ALTUN, Kerem YAVAŞÇA, Mahmut Samî TOPBAŞ, Medenî YILMAZ, Mehmet AVCÎ, Mehmet Emîn EKMEN, Mehmet ŞANVER, Meltem GURLER, Merve MOLLAMEHMETOGLU KELEŞ, Metîn GURCAN, Metîn KAŞIKOGLU, Muhammed Îkbal SEYDA, Musa Malîk YÎLDÎRÎM, Mustafa ERGEN, Mustafa Nurî AKBULUT, Mustafa SATICI, Mustafa UÇAK, Mustafa YENEROGLU, Munevver Helun FIRAT, Nazli Seda VURAL, Nevîm BÎLÎCÎ, Nîhat ERGUN, Oguzhan AYGOREN, Omer Rifat GENCAL, Ramîz ONGUN, Rojhat OLMEZ, Sadullah ERGÎN, Sanem OKTAR OGUT, Sedat KADÎOGLU, Selma Alîye KAVAF, Seyît Halîl OZSOY, Tugba TAPSÎZ, Tunahan ELMAS, Yasemîn BÎLGEL, Zehra Zeynep DERELÎ, Zeynep TATAR.