Tarîxê 25ê Teşrîna peyêne Roja Têkoşînê Mîyanneteweyî ke Vera Şîddeto ke Cinîyan Ser de Beno, Komara Domînîkî ra heta ewro yeno. No tarîx têkoşîno ke vera dîktatorêkî de yeno dayîşî vano. 25ê Teşrîna peyêne roja ke 3 wayê bi nameyê Patrîa Mercedes, Mînerva Argentina ve Marîa Terasa vera dîktatorîya Rafael Leonîdas Trujîlloyî de vejîyenî ya.

3 wayan mergê xo ra ver bi vatişanê xo yê tarîxîyan heme çîyî vatênê. Wayan ra Marîa vatbî ‘beno ke nika mi rê çîyo tewr nizdî merg bo; labelê no mi nêtersneno. Ma do seba çîyê heqdaran şerê xo bidomnî’. 

Wayan ra Mînervaye vatbî ‘seba welatê ma yo ke bi dejan pirr o, destê xo girêdayîş û roniştiş xemgînî ya’. Patrîaye zî vatbî ‘ma do destûr nêdî ke domanê ma mîyanê sîstemo rizîyaye û zalimî de biresî. Ma mecbûr î ke vera nê sîstemî de şer bikerî. Ez amade ya ke merg zî tede heme çî bikera’.

Seke yeno zanayîş Rafael Trujîlloyo dîktator serra1930î de derbe viraştbî û îqtîdarê Komara Domînîkî girewt dest. Trujîlloyî 31 serrî bi zulm û zextî welat îdare kerd. Trujîllo bi destekê Amerîka hende serran îqtîdar de mend.  Xeylê hetê nê îqtîdarî ver têkoşîn dayêne û nînan ra yewe zî Tevgerê Clandestîna bî. No tevger 3 wayan ra pê ameyêne. Nê wayî sey Wayê Mîrabelî ameyêne zanayîş. Mêrdeyê înan zî destek dayênê înan û ê vera dîktatorî de xover dayênê. Labelê Trujîllo zaf zalim bî, yan dayêne kiştiş yan zî eştêne zîndan. 


Sembolê xoverdayîşî; Wayê Mîrabelî



Waştişê demokrasî û heqê merdiman yê nê wayan bî sebeb ke mêrdeyê înan hetê Trujîlloyî ra bierşawyî zîndan. Trujîlo tena nêerşawit zîndan, dest rona mal û milkê înan ser de zî. Hetta Trujîlloyî o wext yew vatişê xo de vatbî ‘2 problemê girdî yê nê welatî estî; kîlîse û Wayê Mîrabelî yî’. Bi no hawa Trujîlloyî nê wayan xayîn îlan kerdêne. Hetgirê dîktatorî ke nê mesajî girewtî, 23 rojî ra dima wesayîtê wayanê Mîrabelan  ke pêvînayîşê mêrdeyanê xo ra ameyênê, vindarnayî. Verê tecawizê wayan kerdî û dima ra înan kutî û kaşî ra eştî war. Dewlete û çapemenîye zî no hedîse sey qezayê trafîkî nîşan daye.

Trujîlloyo ke vatêne qey mergê wayan ra dima do serbikewo, labelê hîna zaf sereyê ci kewt bela. Her cayê welatî de serewedaritişî bîyî. Amerîka zî destekê xo tepîya ante. Mergê wayan ra 6 aşmî dima Trujîllo netîceyê suîqestêkî de merd.

Serra 1981î de bajarê Bogoto yê Kolombîa de Kongreya Cinîyê Karaîpij û Amerîkayijî kom bîye. Kongre de roja 25ê Teşrîna peyêne sey Roja Têkoşînê Mîyanneteweyî ke Vera Şîddeto Cinîyan Ser de Beno îlan kerde. No qerar 18 serrî ra dima serra 1999î de sey Seba Wedarnayîşê Şîddeto ke Vera Cinîyan de Beno Roja Têkoşînê Mîyanneteweyî ame qebulkerdiş.

Dinya de her serre 25ê Teşrîna peyêne de rêxistinê cinîyan vejîyenî rasteyan û na roje pîroz kenî. 


ROJNEWS/SILÊMANÎ