• Kürdistan İnsan Hakları Ağı, İran’da koronavirüse yakalanan tutsak Zeynep Celaliyan ve diğer siyasi tutuklular için “Zeynep Celaliyan’a özgürlük” adıyla kampanya başlattı. 

Kürdistan İnsan Hakları Topluluğu (KMMK) yaptığı açıklama ile İran’ın Warem’in kentinde bulunan Qerçek Cezaevi’nde tutulan siyasi tutsak Zeynep Celaliyan’ın durumuna dikkat çekti. Celaliyan’ın koronavirüse yakalandığı belirtilen açıklamada virüsün akciğerine yayıldığı ve cezaevi yönetiminin hastaneye sevkini yapmadığına da yer verildi.

İşkence altında

KMMK ayrıca Celaliyan’ın 9 Haziran günü telefon ile annesi Xezal ve babası Ali Celaliyan ile konuştuğu bilgisini de paylaşarak, Celaliyan’ın “Ben İran rejiminin elinde bir rehineyim. Cezaevinde insanlık dışı uygulamalara maruz bırakılıyorum. Psikolojik işkence ile yüz yüze kalıyorum. Sağlık hizmetinden kesinlikle faydalanamıyorum” sözlerine de yer verdi.

Sahiplenme çağrısı

Sağlık durumunun ağır olmasından dolayı Celaliyan’ın sahiplenmeye çağıran KMMK, “Zeynep Celaliyan’a özgürlük” adlı kampanyayı başlattıkları bilgisini paylaştı. KMMK açıklamada, “Dünyada ki insan hakları savunucularına sesleniyoruz, Zeynep’e ve tüm siyasi tutsaklara sahip çıkın ve destek verin kampanyaya” sözlerine yer verildi.
KMMK siyasi tutuklular için taleplerini de şöyle sıraladı:
* Zeynep Celaliyan acil bırakılmalı.
* Birçok siyasi tutsak korona virüsüne yakalanmış. Sorumlu kişilere sesleniyoruz, İran rejimine baskı yapılmalı ve uluslararası anlaşmaya göre davranmalılar.
* Uluslararası Af Örgütü, Avrupa Parlamentosuna, İnsan Hakları Savunucuları, İran ve Kürdistan’da bulunan örgütler, Zeynep Celaliyan için İran rejimine baskı yapmalı.
* İran Konsoloslukları önünde yapılacak eylemlere herkes katılmalı.
* Herkes yazı, fotoğraf ve görüntülerle kampanyaya destek verebilir.
* Dijital ortamda başlattığımız imza kampanyasına herkesin destek vermesini bekliyoruz. Bu imzalar, Avrupa İnsan Hakları Dernek’lerine ve Af Örgütüne iletilecek.”

HABER MERKEZİ

---

Müebbet alan ilk kadın

Kürdistan Özgür Yaşam Partisi’ne (PJAK) üyelik şüphesi ile 2007 yılında Kirmanşa İstihbarat Bürosu tarafından gözaltına alınan Zeynep Celaliyan, aynı yılın Şubat ayında tutuklandı. Bir ay boyunca tutulduğu Kirmanşa’daki gözaltı merkezinde, sorgu sırasında psikolojik ve fiziksel olarak insanlık dışı işkencelere maruz bırakıldı. Avukat hakkını kullanamadan dakikalar süren bir yargılanma ile idama mahkum edildi. İdam cezası 2007 yılında ömür boyu hapis cezasına çevrildi. Kasım 2011 yılında hakkında yapılan suçlamaları reddetti ve İran tarihinde ömür boyu hapis cezasına çarptırılan ilk kadın oldu.

Sağlık durumu ciddi

Celaliyan, 13 yıldır cezaevinde. Bu süre içerisinde her türlü fiziksel ve psikolojik işkenceye maruz kaldı. Çok ciddi sağlık problemleri var ve sağlıkçılara ve tedaviye erişimi İran devleti tarafından engelleniyor. Şu anda bu nedenden dolayı gözlerini kaybetmek üzere. Görme yeteneğini zayıflatan ve ciddi rahatsızlığına neden olan pterygium adı verilen kötüleşen bir göz rahatsızlığı nedeniyle ameliyatı reddedildi. Tüm bunların üzerine Celaliyan’a Covid-19 teşhisi kondu. İranlı yetkililer, işkenceleri devam ederken tıbbi uzmanlara veya hapishane dışındaki tıbbi tedavilere erişimini reddetti. Qerçek Hapishanesi’ne nakli sırasında sıkı güvenlik önlemleri altında götürüldüğü hastanede yapılan tomografi sonucunda Covid-19’un koroner artere zarar verdiği ve akciğerlerde kan pıhtılarının oluşumunu gösterdiğini doğruladı.

Çağrılara rağmen gelişme yok 

Uluslararası Af Örgütü, Birleşmiş Milletler ve çok sayıda insan hakları örgütleri ile siyasi aktivistlerinin tüm baskısına rağmen Celaliyan ile ilgili bir gelişme yaşanmadı. 29 Nisan 2020 yılında Qerçek Cezaevi’ne nakledildi. Şu anda karantina koğuşunda tutuluyor.
2016 yılında BM İnsan Hakları Yüksek Komisyonu, İran rejimine gözaltının keyfi ve uluslararası hukuka aykırı olduğu konusunda ısrar eden Celaliyan’ın derhal serbest bırakılmasını içeren bir talepte bulundu, ancak bu çağrı İran devleti tarafından işleme alınmadı.