Çalıştayın sonuç bildirgesini DİKASUM adına okuyan Sosyolog Pervin Yetiz Demir, sorunu kültürel, hukuksal ve uluslararası boyutlarıyla tartıştıklarını kaydetti.
Sosyolojik araştırma gerekiyor
Kadınların erken yaşta evlendirilmesinin erkek egemen zihniyetin bir sonucu olduğunu belirten Demir şöyle konuştu: "Türkiye'de erken yaşta evlilik oranı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden alınan bilgilerle tespit ediliyor ve bu oran yüzde 15 olarak kaydediliyor. Ancak bu veriler, sadece medeni kanunun öngördüğü şekilde hakim kararıyla yapılmış olan evliliklerin kaydı. Toplumsal anlamda yani dini nikaha dayanan erken evliliklerin kaydı bulunmaktadır. Bu bağlamda resmi oranın, sosyolojik araştırmalarda elde edilen verilerle okunması gerekir. Böyle bir okuma ise, bugün Türkiye'de 'çocuk gelin' oranının yüzde 32 ile yüzde 35 arasında seyrettiğini ortaya koymaktadır."
Çalıştay önerileri
Demir, yapılan tartışmalar sonucunda sorunun çözümüne yönelik ortaya çıkan bazı önerileri şöyle sıraladı: "Kadın konukevlerine benzer çocuk merkezlerinin yerel yönetimlerce kurulmalı ve bu merkezlerin oluşturulması için yasal zemin hazırlanmalı. Özelde kadın milletvekilleri sorunun çözümüne ilişkin kanun teklifleri ve soru önergelerini yasamaya sunmalı. Yasalarda çocuk tanımı yeniden yapılmalı, 18 yaş istisnasız ve koşulsuz olarak belirlenmeli, erken evlilikler suç tipi olarak belirlenmeli ve caydırıcı cezalandırmalar yasallaştırılmalı.
Suç işleyen erkek teşhir edilmeli
11 Ekim Kız Çocukları Günü, ortak eylem günü olarak belirlenmeli ve bütün kadın örgütleri, Türkiye genelinde eş zamanlı eylem düzenlemeli. Çocukların cinsel eğitimlerinin cins bilinci gözetilerek, okul öncesi dönemlerini de kapsayacak şekilde Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlığı ortaklaşa bir müfredat oluşturmalı. Üniversite hastanelerinde çocuk ihmal ve istismarının tespiti ve önlenmesi için Çocuk Koruma Birimleri oluşturulmalı. Toplumsal cinsiyet eğitimleri medya kuruluşlarında yaygınlaştırılmalı. Soruna dikkat çekmek amacıyla ülke genelinde, 'Erken yaşta yapılan evliliklere hayır' kampanyası başlatılmalı. Çocukların evlendirilmesi, 'çocuk istismarı' olarak kabul edilmeli ve bu tür evliliği yapan erkekler basında teşhir edilmeli. Kadınlara yönelik işlenen suçlarla ilgili yapılan haberlerde kadını deşifre etmek yerine erkek teşhir edilmeli. Yazılı ve görsel basını denetleyecek, adına Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kurulu denecek bir yapı oluşturulmalı."
DİHA/AMED