- Kimliği ve dili inkar edilmeyen, yaşadığı yerellerde kendini, orada yaşayan herkesle birlikte yöneten Kürt, özgür Kürt'tür. Özgür Kürt ile birlikte Türk de özgür Türk olacaktır.
VEYSİ SARISÖZEN
Kürt sorununda çözüm; Kürt ulusunun varlığını ve dilini, yaşadığı topraklarda kendi özgür politik ve kültürel iradesiyle ve öz savunma gücüyle güvenceye alması ve yaşıyor olmasıdır. Özetle inkar ve imha sürecinin kesin olarak sona ermesidir.
Eğer Bakurê Kurdistan'da Kürt milli burjuvazisinin, hatta feodal toprak beylerinin öncülüğünde bir “bağımsızlık hareketi” olsaydı bu sınıfsal öncü olan egemen zümre bakımından “inkar ve imhayı sona erdirmek”, Kürt sorununu çözmek için yeterli olmazdı. Kürt milli burjuvazisi, Kürdistan’ın iç pazarından sömürgecileri kovmak ve bu pazara hakim olmak, pazardaki emeği ve kaynakları kendisi sömürmek, feodal toprak beyleri de sömürgeci sermayenin her şeye rağmen kapitalizmi sömürgeye ihraç etmesi yüzünden kaybetmekte oldukları imtiyazlarını korumak isteyeceklerdi.
Mücadelenin öncü gücü
Bilindiği gibi Komintern, bu konuda büyük tartışmalara sahne oldu. Özellikle Lenin ve Hindistanlı komünist Roy arasında ciddi bir anlaşmazlık yaşandı. Sonuçta hatırladığım kadarıyla komünistler, işçi sınıfının bağımsız örgütlenmesini tanıdığı takdirde milli burjuvazinin ve hatta feodal toprak beylerinin öncülüğünde olsa bile sömürge halkının bağımsızlık mücadelesini destekleme kararı aldı. Bu karar, emperyalizmin sömürge sistemini yıkma ve Sovyetler Birliği ile bağımsızlığını sağlayan devletler arasında ittifak kurma amaçlıydı.
Günümüzde klasik sömürge sistemi yok oldu, ne var ki sömürgelerin bağımsızlığında belirleyici rol oynayan dünya sistemi de dağıldı. Şartlar kökten değişti. Aynı zamanda Bakurê Kurdistan'da “milli burjuva” denebilecek Kürt zenginleri ve toprak beyleri, çoktan beri böyle bir “bağımsızlık” mücadelesi verecek niteliği kaybedip ezici çoğunluğu Türk hakim sınıflarına organik olarak her bakımdan entegre oldu, özdeş hale geldi. Onlar, yatırımlarını ve emek sömürüsünü yalnız Kürdistan’da değil, Türkiye ve bölge pazarlarında Türk tekelleriyle ortak olarak yapıyorlar. Kürt halkının özgürlük mücadelesinde öncü güç, milli burjuvazi değil, bu halkın cebinde para bile olmayan evlatları ve komüncü politik örgütleridir.
Kürt halkı, Türk ulus devlet rejiminden “demokratik cumhuriyete” dönüşecek olan devletin Türk halkıyla o devletin hukukunda eşitlendiği ve devletin iki sahibinden biri olduğu durumda, ulusal sorun “milli burjuvazi” açısından çözülmemiş, yoksul Kürt işçi ve köylülüğü açısından çözülmüş olacaktır. İmhanın “barışla” ve inkarın “demokrasiyle” sona ermesi ve tüm uluslar ve kültürler için yerellerin merkezden özerkleşmesi, Kürt sorununun “Kürdistan sınırları içinde” değil, Kürdistan’daki nüfus kadar Kürt halkının yaşadığı tüm Türkiye’de ulusal sorunun çözümü anlamına gelecektir.
Özgür Kürt ve Türk
Kimliği ve dili inkar edilmeyen, yaşadığı yerellerde kendini, orada yaşayan herkesle birlikte yöneten Kürt, özgür Kürt'tür. Özgür Kürt ile birlikte Türk de özgür Türk olacaktır.
Yerellerde herkesin özgür yaşadığı şartlarda o yerellerdeki Kürtler, Türkler, Araplar, Çerkesler, Ermeniler, Asuri Hristiyanlar, Sünniler, Aleviler, yerelde herkesin herkesi tanıdığı şartlarda birlikte üreterek, birlikte yöneterek, birlikte gülüp ağlayarak her yerelde “demokratik uluslaşma süreci” kendiliğinden yeşerecektir. Devlet hukuku içinde eşitlenme anlamındaki “yukarıdan” demokratik entegrasyon, halklar, dinler, mezhepler ve kültürler arasında yerellerde “aşağıdan” gerçekleşecektir. Bu gerçekleşecek olan “ahlaki, demokratik toplumdur.”
Eğer yerellerde yoksul Kürt halkı, varını yoğunu paylaştığı, darda olanla dayanıştığı; “sokak ve mahalle meclisleri"nde örgütlendiği; emeğini “kooperatiflerde” birleştirdiği; sokaktaki anlaşmazlıkları, haksızlıkları mahkemelerde değil, kendi içinde çözdüğü ve en önemlisi bütün bu hayat tarzı içinde erkek egemenliğine son verdiği; kadının her işte söz ve karar sahibi olduğu bir toplumsal yapı kurduğu zaman (elbette kapitalist modernite içinde sosyalizmi kurmayacak) kapitalist modernitenin insanı ahlaken dejenere eden etkisini, sömürüsünü, eşitsizliğini sınırlayacak ve kendini “cinsiyet özgürlükçü, ekolojik ve komünal demokratik sosyalizme" hazırlayacaktır. (İşte böyle bir sosyalizme hazırlık sürecinden geçmeyen halkın Apo’nun ifadesiyle “negatif” yani egemen devleti politik devrimle yıktıktan sonra sosyalizmi inşa edecek bir nitelikle egemen güç olamayışı, reel sosyalizmin çöküşünde en önemli nedeni oluşturmuştur.)
İlk adımın önemi
İşte bu gelecek tasarımı, “demokratik entegrasyon ve yerelin merkezden özerkliği” stratejisinin, yalnızca Kürt ulusal sorununu çözme hedefiyle sınırlı olmadığını gözler önüne seriyor. “İlk adımla bin kilometrelik yola koyulalım çağrısı” oluyor. “İlk adım” nedir? Müzakere sürecinde Barış ve Demokratik Toplum hedefine şöyle ya da böyle atılacak olan adımdır. Komünal öncünün dağlardan, diasporadan, zindanlardan on binler halinde yerellerde direnen halkla buluşmasıdır.
Bu adım şimdiki kaotik ortamın bilerek kışkırtıldığı, uyandığımız her sabah yüzlerce kişinin gözaltına alındığı, alınırken Anayasa'nın yüzlerce defa ihlal edildiği, Mekke Anlaşması denilen bir savaş ittifakının birkaç saat içinde TBMM’ye dayatıldığı, seçimsiz diktatörlüğün ve İran-Yemen savaşının tehlike çanlarının çaldığı şartlarda tehlike altındadır.
“Norm dışı ve suça bulaşmış devlet"in bu ilk adımın atılmasını engellemeye yönelik provokasyonları başarıya ulaşırsa ne olur? Demokratik entegrasyon ve yerellerin merkezden özerkliği programı geçerliliğini mi yitirir? Hayır.
Yeniden bu şartları elde etme, yani Kürt sorununu çözmenin önündeki engelleri kaldırma, inkar ve imhaya son verme, demokratik entegrasyonun ve yerelleri merkezin vesayetinden kurtarmanın imkanlarını yaratmak için mücadele, bu mücadelenin imhayla önlenmesi durumunda da istenmeyen savaş kaçınılmaz olur. Tıpkı Başkan Apo'nun 1993'te bu şartları sağlamak karşılığında silahlı savaşı sonlandırma kararı verdiği halde devletin bunu kabul etmemesi yüzünden savaşın 2025'e kadar sürmesi gibi trajik bir döneme girilir.
Biricik alternatiftir
Apocu strateji, tarihin bir kere daha tekerrür etmemesinin stratejisini uygulamaya koydu. Bitirirken tekrar yazıyorum: Öcalan’ın sözünü ettiğim çok önemli makalesi, demokratik entegrasyon ve yerellerin merkezden özerkliği düşüncesini halkın kafasında muamma olmaktan çıkardı, Kürt sorununu Türkiye’de çözmenin biricik alternatifi olduğunu bütün tartışmaları sonlandırarak gösterdi. Bu makaleden sonra hiç kimse “entegrasyon” sözcüğünü çarpıtamaz, çözümden vazgeçildiğini, asimilasyona teslim olunduğunu iddia edemez.