Stuttgart-Winnenden'de Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu'na (AABF) bağlı 8 Alevi Kültür Merkezi'nin birlikte düzenlediği anma etkinliğine yüzlerce kişi katıldı. Dêrsim Soykırımı'nın lanetlendiği panele, AABF yönetiminden Hüseyin Yamaç, Doç. Dr. Şükrü Aslan konuşmacı olarak katıldı.
Sunumunu Nurettin Gökmen’in yaptığı panel, Pir Cemalettin Akmaz’ın verdiği gülbangla ve yaşamını yitirenler anısına mum yakılmasıyla başladı.
'Canlı ne bulduysan öldür'
Mimar Sinan Üniversitesi öğretim üyesi Doç.Dr. Şükrü Aslan, "Türkiye yüüttüğü tekçi politikası ile ülkesinde yaşayan Kürt, Ermeni, Süryani, Laz, Pantos Rumları gibi halkları katlederek, insanları tek dilliliğe zorlamıştır. Tamamen ırkçılığa dayanan siyaset ile Dêrsim Soykırımı gerçekleştirmiştir. Yapılan tüm araştırmalarda, devletin Dêrsim'e girememe gibi bir sorun olmadığını göstermiştir. Devlet 4 Mayıs 1937'de soykırım kararı aldı. Sabiha Gökçen, Atatürk'ten "Canlı ne bulduysan öldür" emrini alarak 5 gün boyunca Dêrsim'i havadan bombaladı. Gökçen'in kendi itirafları olayın vahametini gösteriyor" dedi.
Ortak tespitler yapıldı
Panele katılan Hüseyin Yamaç ve Doç. Dr. Şükrü Aslan’ın ortak talep ve ileriye dönük çalışmalara dair ortak tespitleri ise; Arşivlerin açılması, Dêrsim adının geri verilmesi, devletin resmi özür dilemesi, Dêrsim kayıplarının listesinin açıklanması, Seyit Rıza'nın mezar yerinin açıklanması, uluslararası alanda hukuksal mücadelesinin yapılması, Dêrsim Soykırımı’nın uluslararası ortamlarda tartışılması, TBMM Dilekçe Komisyonu'na sunulan 6 bin 500 dilekçe ile kayıplarını arayan Dêrsim’lilerin bu konuda ısrarla AİHM’e de başvurulmasının yararları olacağı belirtildi.
Soru ve cevaptan sonra Zeynep Enhas’ın Dêrsim'e dair söylediği Kürtçe stranlarla program sona erdi.
Duyduklarını anlattılar
Öte yandan Alzey Alevi Toplumu'nda da soykırımın yıldönümü vesilesiyle bir anma etkinliği yapıldı. Yapılan konuşmalarda, Dêrsim'deki soykırımda onbinlerce çocuk, kadın ve yaşlının acımasızca katledildikleri vurgulandı. Etkinlikte, Dêrsim Katliamı'nda yaşamını yitirenlerin yakınları akrabalarından o döneme dair duydukların anlattı.
Almanya'nın Oberhausen kentinde ise, Dêrsim Soykırım kurbanları ve Mayıs Ayı Şehitleri anıldı.
Alevi dergahı açılacak
Oberhausen Kürt Toplum Merkezi'nde gerçekleştirilen anmaya Almanya Kürt Enstitüsü Temsilcisi Ahmet Aktaş ve Demokratik Alevi Federasyonu Temsilcisi Mehmet Sürmeli konuşmacı olarak katıldı. Konuşmalarda, İbrahim Kaypakkaya, Deniz Gezmiş, Haki Karer, Ferhat Kurtay gibi öncü militanların mücadeleleri anlatıldı ve anılarına bağlılık mesajı verildi. Öte yandan Dêrsim coğrafyası ve halkının tarihi ve sürekli uğradığı zulüm ve soykırımlar dile getirilerek tartışıldı. Birçok katılımcının da fikirlerini dile getirdiği anma sonrası yapılan tartışmalarda Oberhausen'da FEDA bünyesinde oluşturulan bir komiteyle Alevi Dergâhı açılması kararlaştırıldı.
Bielefeld'de Güç Birliği
Bielefeld ve Çevresi Demokratik Güç Birliği'nin organizesiyle Bielefeld kentide de Dêrsim Soykırımı ile ilgi panel düzenlendi. Önceki gün Cafe Villa'da yapılan panele, konuşmacı olarak yazar Haydar Işık, Kazım Cihan, Almanya Göçmen İşçiler Federasyonu (AGİF) Temsilcisi Gülbahar Gündüz katıldı. Panelde Şêx Said Camisi yöneticileri de hazır bulundu. Önceki yıllarda her kurumun ayrı ayrı anma etkinlikleri düzenlediği, ancak bu etkinliklerin bu yıl Demokratik Güç Birliği Platformu'nun bünyesinde gerçekleştirmenin daha uygun olduğu vurgulandı.
Konuşmacılar, Dêrsim Soykırımı'na kadar olan süreci, Mustafa Kemal'in rolü ve Dêrsim Soykırımı'nın sonuçlarını değerlendirdi. Konuşmaların ardından sinevizyon gösterimi yapıldı.
GÜL GÜZEL/STUTTGART/MURAT MANG/BİELEFELD