Kürdistan'ın 4 parçasından kadınlar, Güney Kürdistan'ın Duhok kentinde bir araya gelerek, DAİŞ'in zulmüne karşı 7 farklı kadının direnişini konu alan "Jinên Çavên Rê" adlı tiyatro oyununda yer aldı. Oyun, Kürdistan'ın dört parçasında tiyatrocuların bir araya gelerek, oynayacağı ilk tiyatro oyunu olması itibariyle dikkat çekiyor. Oyunun yazarlığını ve yönetmenliğini Diyalog Tiyatro Grubu'ndan İhsan Osman yapıyor. Aralık ayı başlarından Duhok'ta çalışmalarına başlanan oyunda, Kuzey Kürdistan'dan 2, Rojava'dan 1, Doğu ve Güney Kürdistan'dan da 6 kadın oyuncu bulunuyor. Oyunda sadece bir erkek tiyatro oyuncusu rol alıyor. Ocak 2015'in ilk haftasından çalışmaları tamamlanması beklenen oyun, 10 Ocak'ta Duhok'ta ilk prömiyerini gerçekleştirecek. Prömiyerin ardından oyun, Hewlêr, Süleymaniye, Amed, İstanbul ve Avrupa'da sahnelenecek.

Kadınların yaşadığı sorunlar
Kuzey Kürdistan'da tiyatro oyununda yer alan İstanbul Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM) Tiyatroya Jiyana Nû oyuncusu Rugeş Kırıcı, Diyalog Tiyatro Grubu'nun daveti üzerine oyuna katıldıklarını söyledi. Kırıcı, oyun konusunun Kürdistan'ın bütün parçalarındaki kadınları ilgilendirdiği ve Kürdistan'ın bütün parçalarında kadınların oyunda yer aldığını dile getirdi. Kürdistan'ın 4 parçasından kadınların oyunda yer almasından kaynaklı, 4 parçadaki kadın sorunlarının yansımasını bulduğunu kaydeden Kırıcı, "Rojava'dan göç etmek zorunda kalan bir kadın arkadaş var. Yine Başurlu (Güneyli) ve Rojhilatlı (Doğulu) kadın arkadaşlar var oyunun içerisinde. Oyun Kürtçe ama herkes kendi lehçesiyle konuşuyor. Bu Kürdistan'da bütün kadınların yaşadığı sorunların yansımasını gösteriyor" dedi.

Kobanê direnişi buluşturdu
Bu türden ortaklaşılarak yapılan oyunlara Kürdistan'daki sanat çalışmalarının ve sanatçıların ihtiyacı olduğunu aktaran Kırıcı, "Sanatsal olarak birbirimizi tanıma imkanımız oluyor, ürünlerimizi bir birimize taşıma imkanımız oluyor. Ama şu ana kadar sinemada ortaklaşma yapılabildi. Tabi Kobanê olayı işi çok farklı bir boyuta taşıdı. Dünyanın buluştuğu, ortak bir nokta haline geldi. Dolayısıyla bütün Kürtlerin özlemi, sevinci hala orada. Ve dünyanın hayretler içerisinde baktığı, izlediği, takip ettiği bir direniş var. Hepimizi de ulusal boyutta bir noktaya taşıdı" ifadesinde bulundu.

Kaynaktan beslenme
Birlikte çalışmalar yaparak sanatsal olarak eserler ortaya çıkarmak bakımından bugüne kadar eksik kaldıklarını ifade eden Kırıcı, "Kaynağımızdan beslenme ve ortaya çıkarma ve bunu sunma konusunda biraz gerideydik ama bundan sonraki aşamada ben bunun aşılacağına inanıyorum. Adımları da ufak ufak atılıyor" dedi.
Oyunda yer alan bir diğer tiyatrocu Amed Şehir Tiyatrosu oyuncusu Berfin Emektar ise böyle bir süreçte bu projenin kendilerini heyecanlandırdığını ifade ederek, "4 parçadaki Kürt kadınlarıyla çalışıyoruz. Bunun başka bir anlamı da var. Bir kadın projesi ve sınırları kaldırıyoruz artık. Biz sınırları aramızda istemiyoruz. Artık bu süreçte tiyatrocular olarak 'biz ne yapabilirizin' en iyi örneği olacak. Uzun bir süredir tiyatroda bir kadın projesi yaratılmadı. Bu açıdan biz açısında önemli ve yaşanan bir konuyu gündemine alıyor. Bu yönlü bir ağırlığı var" dedi.

Kobanê ve Şengal direnişi

Bu projenin yaratılmasından Kürt kadınlarının Şengal ve Kobanê'de gösterdiği direnişin şüphesiz çok büyük etkisinin olduğunu söyleyen Emektar, "Bu projede kesinlikle YPJ'nin rolü çok büyüktür. Artık sadece Kürdistan'da değil, dünya çapında bizi başka bir aşamaya getirdi. Artık biz birçok şeye cesaret edebiliyoruz. Bu oyun aslında bunun örneğidir. Bunun da temelinde Kobanê ve Rojava direnişi yer alıyor. Başur'da da büyük bir etkisi oldu. Hem kadın bakış açısında hem de ulusal birlik açısında büyük bir etki var. Bunu da halkın içerisinde görüyoruz. Kobanê direnişi ile çok şey değişti 4 parça Kürdistan'da. Şunu diyebiliriz ki bu proje kaynağını Kobanê ve Şengal direnişinden alıyor" diye konuştu.



YASİN KOBULAN/MELTEM OKTAY/ DİHA/AMED