CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun ”AKP İktidarının Hak İhlalleri Karnesi” isimli raporuna göre, 2002- 2018 arasında 47 bin 910 “yaşam hakkı” ihlali yaşandı; üstelik bu sayıya kent ablukaları dönemine ve 2013 Gezi eylemlerine ilişkin veriler dahil değil. 14 bin 960 kadın katledildi. En az 22 bin işçi, iş cinayeti kurbanı oldu. 357 şüpheli asker ölümü yaşandı. 21 bin 325 kişi işkence ve kötü muameleye maruz kaldı.

 CHP’li Sezgin Tanrıkulu, AKP’nin 16 yıllık iktidarı boyunca yaşanan hak ihlallerini ”AKP İktidarının Hak İhlalleri Karnesi” adıyla raporlaştırdı. Tanrıkulu’nun hazırladığı rapora göre, 2002- 2018 yılları arasında 47 bin 910 kişinin yaşam hakkı ihlal edildi. Sadece 2018’de yaşam hakkı ihlal edilen kişi sayısı en az 521.

14 bin 960 kadın katledildi

Raporda, 2018 yılının ilk 10 ayında 363; son 16 yılda ise 14 bin 960 kadın erkekler tarafından katledildi.

Nefret cinayetine 58 kurban

 Raporda, 16 yıllık AKP iktidarı boyunca 58 kişi ise “nefret cinayeti” sonucu yaşamını yitirdi. 2018’de göç yollarında yaşamını yitiren kişi sayısının 83 olduğu belirtildi.

4 bin çocuğun yaşam hakkı

 Rapora göre, 2011-2018 arasında 4 bin 3 çocuğun yaşam hakkı ihlal edildi. Çocukların yaşam hakkı ihlali nedenleri arasında başı ihmaller sonucu gerçekleşen ölümler çekti. Bu yıllarda 2 bin 311 çocuk ihmal sonucu hayata gözlerini yumdu. 435 çocuk da iş cinayeti sonucu can verdi.

22 bin kişi iş cinayetinden

Tanrıkulu’nun raporuna göre 2002- 2018 yılları arasında en az 22 bin 224 kişi, iş cinayetine kurban gitti. Bunların çoğu önlenebilir sebeplerdi. AKP’nin iktidara geldiği 2002’de 146 işçi iş cinayetine kurban giderden, bu sayı yıllar itibariyle arttı. 2013’te bin 235, 2014’te bin 886, 2015’te bin 970, 2016’da bin 970, 2017’de 2 bin 6 ve 2018’in 11 ayında bin 797 kişi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.

357 askerin ‘şüpheli’ ölümü

 Raporda şüpheli asker ölümlerine de yer verildi. Buna göre, 2008- 2018 arasında 357 kişi zorunlu askerlik görevini yerine getirirken ”şüpheli biçimde” öldü. 2002- 2007 yılları arasında ve 2012’den gerçekleşen ”şüpheli” asker ölümlerine ilişkin veri yok. Raporda, 15 Temmuz’daki devlet içi çatışmada yaşanan hak ihlalleri istatistiklerine de yer verildi.

 21 bin 325 kişiye işkence

 İşkence ve kötü muamele de giderek tavan yaptı. 2002- 2018 arasında işkence ve kötü muameleye maruz kalan kişi sayısı 21 bin 325. İşkence ve kötü muamelenin iki yıla göre oranı ise durumu özetliyor; 2002’de 988 ama 2015’te 5 bin 671.

Gazeteciler cezaevinde

 Raporda, Türkiye’de düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik ihlaller ”Binlerce kişinin düşünce ve ifade özgürlüğü müdahaleye uğramıştır. Sayılarla bu tahribatı açıklamak AKP’nin hali hazırda yarattığı baskı ve korku ortamını açıklamakta yetersiz kalacaktır” denilerek paylaşıldı. Buna göre 2002- 2018 arasında en az 591 gazeteci tutuklandı. 30 Kasım 2018 itibarıyla 175 gazeteci cezaevinde.

Freedom House’in 2018 Dünyada Özgürlük Raporu’na göre ise, Türkiye düşünce ve ifade özgürlüğü konusunda ”özgür değil” kategorisinde. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde de Türkiye, 180 ülke arasında 157’inci sırada yer alıyor.

Akademideki tasfiyeler 

Raporda, AKP hükümetleri döneminde akademiye yönelik yapılan düzenlemeler ”Akademiye yönelik baskı ve ihraçlar” başlığı altında sunuldu. 15 Temmuz sonrası ilan edilen OHAL’den 2018 Temmuz’a kadar 177 üniversiteden 6 bin 81 akademisyen ihraç edildi. İhraç edilenler arasında 400’e yakın Barış İçin Akademisyenler Bildirisi’ne imza atan bilim insanı bulunuyor. Bu bildiri gerekçe gösterilerek akademisyenlere 200’e yakın dava açıldı. 21 akademisyene hapis cezası verildi.

16 bin kişi canına kıydı

 2012- 2017 yılları arasında intihar eden kişi sayı ise, 16 bin 28. Bu intiharların sebepleri arasında ”Kamuya atamaların yapılmaması, işsizlik ve ihraçlar” gösterildi.

Hak savunucularına da

 Hak savunucuları ve sivil topluma yönelik baskılar raporda, OHAL ilanı sonrasında yaşananlara ilişkin veriler paylaşılarak anlatıldı. OHAL ilanından 2017 yılı sonuna kadar geçen süreçte KHK’larla 49 özel sağlık kuruluşu, 2 bin 271 özel eğitim kurum ve kuruluşu, 146 vakıf, bin 427 dernek ve 15 vakıf yüksek öğretim kuruluşu ve 19 sendika kapatıldı. Raporda, kapatılan derneklerin çoğunluğunun hak temelli dernekler olduğuna da vurgu yapıldı.